Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

10 kiết sử & trói buộc

10 câu · trang 1/4

Kính thưa thầy!

Xin Thầy cho con hỏi 10 phiền não và 10 kiết sử giống hay khác nhau?

Con cảm ơn Thầy!

Mười phiền não và mười kiết sử nói chung có tính chất giống nhau.

  1. 10 phiền não là nguyên nhân đưa đến đau khổ trầm luân phổ biến cho tất cả chúng sanh, đó là: Tham, sân, si, mạn, nghi, tà kiến, hôn trầm, trạo cử, vô tàm, vô quý. (Đôi lúc còn triển khai tham thành Dục ái, hữu ái, sắc ái, vô sắc ái).

  2. 10 kiết sử là những trói buộc chúng sanh trong luân hồi sinh tử, khiến cho không giác ngộ giải thoát được, đó là: Thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ, dục ái, sân hận, sắc ái, vô sắc ái, ngã mạn, trạo cử, vô minh. 10 kiết sử được sắp xếp theo thứ tự từ thô đến tế, từ thấp lên cao, từ dễ mở đến khó mở. Vì vậy:

  • Mở được thân kiến, hoài nghi, giới cấm thủ gọi là bậc nhập dòng pháp

  • Giảm được thêm sân hận và ái dục gọi là bậc thuận dòng pháp

  • Mở được cả 5 trói buộc trên gọi là bậc không quay lại

  • Mở được cả 10 trói buộc gọi là bậc hoàn toàn giác ngộ giải thoát.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Thưa thầy, Có vị nói nếu còn thấy phiền não tức chưa thấy pháp. Nhưng cái gọi là phiền não tức là pháp bởi vì nó là chất lửa để rèn dũa tôi luyện chất vàng là lòng từ bi, hỷ xả, nhẫn nhục v.v...

Trước hết phải định nghĩa lại từ phiền não vì rất nhiều người dùng nó với nghĩa đau khổ. Với nghĩa đó thì nên dùng từ nhiệt não, phiền khổ hay khổ não thì đúng hơn. Và đau khổ này thuộc về quả của nghiệp bất thiện. Còn phiền não (kilesa) lại thuộc về nghiệp nhân, là phản ứng tạo tác nghiệp bất thiện. Phiền não cụ thể là những tâm sở bất thiện như sau: Tham, sân, si, ngã mạn, tà kiến, hoài nghi, hôn trầm, trạo cử, vô tàm, vô quý trong đó bao hàm dục ái, hữu ái, sắc ái, vô sắc ái.

"Thấy phiền não" có 2 nghĩa: 1) Nếu phiền não được hiểu theo nghĩa đau khổ thì có hai loại: a) Bị chìm đắm trong đau khổ. b) Thấy thực tánh của đau khổ. 2) Nếu hiểu theo nghĩa những phản ứng tạo tác nhân bất thiện thì cũng có hai loại: a) Bị thúc đẩy sai sử bởi cái ta tạo tác bất thiện. b) Thấy ra sự lăng xăng tạo tác của bản ngã bất thiện... Ví dụ khi sân thấy sân, khi tham thấy tham...(Theo Kinh Tứ Niệm Xứ).

Trong 4 loại trên thì 1b là thấy thực tánh pháp trong quả của nghiệp; 2b là thấy thực tánh pháp trong nhân tác nghiệp. Thấy phiền não trong 2 loại này mới gọi là thấy pháp. Còn thấy phiền não trong loại 1a và 2a thì gọi là mê mờ trong nhân quả của pháp, vì vậy nói là bị phiền não thì đúng hơn là thấy phiền não, mà bị phiền não thì đúng là không thấy pháp. Nếu biết học bài học từ đau khổ, phiền não thì đau khổ phiền não có thể là chất lửa rèn dũa tôi luyện từ bi, nhẫn nại. Nhưng một khi đã bị phiền não tham sân si sai sử thì làm sao mà có được từ bi, nhẫn nại? Đó chính là ý nghĩa câu nói: "Khi mê bị pháp chuyển, khi ngộ mới chuyển pháp".

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Con kính chào thầy!

Con cám ơn những lời khuyên của thầy, thầy đã giúp con giải tỏa được khúc mắc trong lòng bấy lâu nay. Thay vì tìm kiếm những câu trả lời, những thứ được gọi là đúng sai, xấu tốt của người này người kia, nhờ sự giúp đỡ của thầy, nhờ duyên được biết thầy mà con đã có thể trở về với chính mình với thân tâm của con. Con cảm ơn thầy nhiều. Chúc thầy luôn khỏe mạnh và an lạc.


(Liên hệ câu hỏi ngày 7/9, 8/9, 9/9 về đúng sai, thiện ác, xấu tốt, lấy đức báo oán v.v...)

Sādhu lành thay! Thầy rất hoan hỷ khi con nhận ra rằng nên trở về trọn vẹn trong sáng biết mình hơn là hướng ra bên ngoài để thấy thị phi của người khác. Đó là nhận thức rất đúng, mà cũng là một tiến bộ rất lớn. Khi tâm hướng ngoại thì thường bận tâm đánh giá đúng-sai, xấu-tốt... của người nên cứ mãi sinh tâm phân biệt bên ngoài mà quên rằng bên trong chính mình phiền não đang ngày càng phát triển một cách vô thức. Phiền não ngủ ngầm này vô cùng nguy hiểm, chỉ khi nào sáng suốt tự biết mình thì mới không còn bị phiền não này chi phối. Chúc mừng con đã thấy ra điều này.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.