Q: Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. <p Kính bạch Thầy, kính xin Thầy hoan hỷ cho con. Con thắc mắc một vần đề nhưng con nghĩ mãi mà vẫn chưa thông suốt. Kính mong Thầy từ bi chỉ dạy cho con.<p Con đọc trong quyển NỀN TẢNG PHẬT GIÁO quyển 1 có nói rằng: Sau khi Đức Thế Tôn thành Đạo, Ngài muốn tế độ cho Đạo Sư Alara Kalamagotta được nghe Chánh Pháp, ngộ Tứ Thánh đế. Nhưng sau đó Ngài biết được vị Đạo sư này đã viên tịch do năng lực đệ tam thiền Vô sắc cho quả tái sinh lên cõi Vô sở hữu xứ thiên thuộc Vô sắc giới. Khi nghe như vậy, Đức Bổn Sư đã nghĩ rằng: “Thật là sự bất lợi lớn lao quá”. <p Sự bất lợi là chúng sinh ở cõi trời Vô sắc, không có sắc uẩn, nên không có tai để nghe Chánh pháp, đã mất đi cơ hội tốt hiếm có để chứng ngộ chân lý Tứ Thánh đế.<p Câu hỏi: Các bậc chứng thiền định cao còn bị mất cơ hội lớn lao như thế. Vậy thì hạng phàm phu chúng sanh, sau khi từ bỏ xác thân giả tạm này cũng không còn sắc uẩn nữa thì trong lúc lâm chung và sau khi lâm chung làm sao nghe được tiếng niệm Phật do người sống trợ niệm cho họ? <p Con cũng được hiểu rằng: tuy sắc uẩn bị tan hoại nhưng tánh biết vẫn còn. Nhưng không có tai thì làm sao nghe niệm Phật được?<p Con kính mong nhận được hồi âm của Thầy. Con kính chúc Thầy Pháp thể khang an, chúng sanh dị độ. Con Tâm Văn

Vấn đề không phải ở chỗ sau khi chết có sắc uẩn để nghe hay không, mà là người đã chết sẽ nhận biết như thế nào. 1) Những người chứng thiền định thích trụ vào tâm định, nhất là sau khi chết đang hưởng quả định ở cõi sắc và vô sắc giới thiên, với tâm trụ như vậy họ không có tác ý "nghe" pháp, do đó mà bất lợi chứ không phải bất lợi vì không "nghe" được. Nghe chỉ là một trong những cách để nhận biết thôi vì vậy không nghe không hẳn đã không nhận biết được. Ở các cõi thiền cách "nghe", "thấy" không giống cách nghe thấy của cõi người nhưng họ vẫn nhận biết được qua thắng tri (abhijànati) của họ. 2) Người chết không nghe qua lời nói hay ngôn ngữ dương gian mà tánh biết cảm nhận được tâm ý của người sống. Giống như khi chúng ta cảm nhận được tâm ý một người nào đó mặc dù người ấy không nói ra gì cả. Vì vậy đọc kinh cho người chết phải đọc bằng tâm chứ không phải đọc bằng tiếng thì người chết mới cảm ứng được. Ví dụ người con đọc kinh cho hương linh mẹ mà đọc cho thật lớn nhưng với tâm buồn khổ thì người mẹ chỉ cảm nhận được sự buồn khổ thôi chứ không nghe con minh đọc gì. (Bản thân bà khi còn sống đọc kinh còn chưa hiểu được huống chi khi chết!)

Q: Kính thưa thầy Viên Minh. <p Xin thầy cho con hỏi một câu hỏi từ lâu con đã cố gắng tìm trong các bài giảng của thầy cũng như trong các sách Phật về việc liên quan ấy nhưng con không có được bất kỳ một câu trả lời nào dù rất ngắn. Con mong thầy chỉ bảo giúp con. Con muốn hỏi riêng nhưng con nghĩ cũng có nhiều người muốn hỏi điều này nên con viết ra đây để mọi người cùng thắc mắc như con có được lời chỉ bảo của thầy. <p Thưa thầy ba con đã cao tuổi, 84 tuổi tây, ba con đã nằm một chỗ hơn hai năm rồi. Được người thân chăm sóc nên thể xác ba con cũng ổn, duy chỉ có ba con đã lẫn 5,6 năm rồi. Nay chỉ còn nghe được, không nói gì và hầu như không còn nhận biết gì nữa ngoài những phản xạ tự nhiên của cơ thể. <p Nay ba con bệnh nặng đã gần 10 ngày ở phòng cấp cứu bệnh viện. Theo như Phật dạy, con mong muốn ba con có được những trực giác tư duy còn lại nếu có được nhẹ nhàng, đừng có những hình ảnh nặng nề ám ảnh nhưng con không biết làm thế nào hỗ trợ để ba con có thể tiếp nhận được ngoài việc đặt bát chư tăng hồi hướng hoặc đã từng làm nhiều việc lợi lạc cho mọi người cũng như Tam Bảo. <p Xin thầy chỉ cho con biết con phải làm cụ thể trong quãng thời gian sợ là ngắn ngủi này. <p Con xin đảnh lễ thầy, con luôn ước mong thầy luôn được mạnh khỏe, an vui.

Cơ thể nhiều khi chỉ còn là phản xạ nhưng tâm trí chưa hẳn đã không biết gì. Con nên mở kinh cho ba con nghe kinh nào hồi trước ba con thường nghe và ưa thích. Điều này giúp tâm ba con ổn định, bớt buồn phiền, lo lắng hoặc sợ hãi. Đừng nói hay bàn những chuyện không hay làm ba con nghe được mà buồn lo, đôi lúc muốn bày tỏ thái độ nào đó mà không thể thì lại càng bức xúc hơn. Nếu có nói thì con cháu nên nhắc những đức tính tốt, những việc làm tốt của ba con để người hoan hỷ. Nếu có mâu thuẫn nào trong gia đình thì đừng cãi vã, gây gổ trong phạm vi cụ có thể nghe được (có khi không nghe rõ vẫn cảm nhận được).

Question 1

Kính thưa thầy!

Xin thầy hoan hỉ từ bi chỉ dạy cho con biết: Những người bệnh đang bị hôn mê sâu trong một thời gian dài (chưa biết là có thể sẽ chết hay tiếp tục sống) theo Phật giáo thì họ đang ở trong cảnh giới nào? Cận tử nghiệp có tác động lên họ lúc ấy không ạ? Cần làm gì để giúp họ ạ?

Accepted Answer

Hôn mê có thể chỉ là một trạng thái lâm sàng về sinh học của người bệnh, nhưng trạng thái tâm lý bên trong lại khác hẳn. Có thể người bệnh vẫn biết mọi chuyện, và thậm chí còn rất sáng suốt nữa là khác. Do đó con cái đừng ngồi nói chuyện lung tung với nhau khi đến thăm người bệnh như đùa cợt, nói lời thô tục, nhắc chuyện xấu của người ấy hay than phiền chuyện làm ăn, chuyện bất ổn gia đình v.v... Nên nói những lời yêu thương, nhắc lại những điều tốt đẹp mà người bệnh đã từng làm, có thể cho người bệnh nghe kinh, nghe pháp mà hàng ngày người ấy ưa thích, không nên mở những kinh pháp mà trước đây người ấy không thích. Ví dụ người bệnh theo Nam Tông mà mở kinh Bắc Tông hoặc ngược lại.

Cận tử nghiệp thuộc về nghiệp quá khứ, nhưng dù cận tử nghiệp như thế nào nếu tâm người bệnh trầm tĩnh trong sáng thì vẫn tốt hơn.

Question 2

Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. <p Kính bạch Thầy, kính xin Thầy hoan hỷ cho con. Con thắc mắc một vần đề nhưng con nghĩ mãi mà vẫn chưa thông suốt. Kính mong Thầy từ bi chỉ dạy cho con.<p Con đọc trong quyển NỀN TẢNG PHẬT GIÁO quyển 1 có nói rằng: Sau khi Đức Thế Tôn thành Đạo, Ngài muốn tế độ cho Đạo Sư Alara Kalamagotta được nghe Chánh Pháp, ngộ Tứ Thánh đế. Nhưng sau đó Ngài biết được vị Đạo sư này đã viên tịch do năng lực đệ tam thiền Vô sắc cho quả tái sinh lên cõi Vô sở hữu xứ thiên thuộc Vô sắc giới. Khi nghe như vậy, Đức Bổn Sư đã nghĩ rằng: “Thật là sự bất lợi lớn lao quá”. <p Sự bất lợi là chúng sinh ở cõi trời Vô sắc, không có sắc uẩn, nên không có tai để nghe Chánh pháp, đã mất đi cơ hội tốt hiếm có để chứng ngộ chân lý Tứ Thánh đế.<p Câu hỏi: Các bậc chứng thiền định cao còn bị mất cơ hội lớn lao như thế. Vậy thì hạng phàm phu chúng sanh, sau khi từ bỏ xác thân giả tạm này cũng không còn sắc uẩn nữa thì trong lúc lâm chung và sau khi lâm chung làm sao nghe được tiếng niệm Phật do người sống trợ niệm cho họ? <p Con cũng được hiểu rằng: tuy sắc uẩn bị tan hoại nhưng tánh biết vẫn còn. Nhưng không có tai thì làm sao nghe niệm Phật được?<p Con kính mong nhận được hồi âm của Thầy. Con kính chúc Thầy Pháp thể khang an, chúng sanh dị độ. Con Tâm Văn

Accepted Answer

Vấn đề không phải ở chỗ sau khi chết có sắc uẩn để nghe hay không, mà là người đã chết sẽ nhận biết như thế nào.

Những người chứng thiền định thích trụ vào tâm định, nhất là sau khi chết đang hưởng quả định ở cõi sắc và vô sắc giới thiên, với tâm trụ như vậy họ không có tác ý "nghe" pháp, do đó mà bất lợi chứ không phải bất lợi vì không "nghe" được. Nghe chỉ là một trong những cách để nhận biết thôi vì vậy không nghe không hẳn đã không nhận biết được. Ở các cõi thiền cách "nghe", "thấy" không giống cách nghe thấy của cõi người nhưng họ vẫn nhận biết được qua thắng tri (abhijànati) của họ.
Người chết không nghe qua lời nói hay ngôn ngữ dương gian mà tánh biết cảm nhận được tâm ý của người sống. Giống như khi chúng ta cảm nhận được tâm ý một người nào đó mặc dù người ấy không nói ra gì cả. Vì vậy đọc kinh cho người chết phải đọc bằng tâm chứ không phải đọc bằng tiếng thì người chết mới cảm ứng được. Ví dụ người con đọc kinh cho hương linh mẹ mà đọc cho thật lớn nhưng với tâm buồn khổ thì người mẹ chỉ cảm nhận được sự buồn khổ thôi chứ không nghe con minh đọc gì. (Bản thân bà khi còn sống đọc kinh còn chưa hiểu được huống chi khi chết!)

Question 3

Kính thưa thầy Viên Minh. <p Xin thầy cho con hỏi một câu hỏi từ lâu con đã cố gắng tìm trong các bài giảng của thầy cũng như trong các sách Phật về việc liên quan ấy nhưng con không có được bất kỳ một câu trả lời nào dù rất ngắn. Con mong thầy chỉ bảo giúp con. Con muốn hỏi riêng nhưng con nghĩ cũng có nhiều người muốn hỏi điều này nên con viết ra đây để mọi người cùng thắc mắc như con có được lời chỉ bảo của thầy. <p Thưa thầy ba con đã cao tuổi, 84 tuổi tây, ba con đã nằm một chỗ hơn hai năm rồi. Được người thân chăm sóc nên thể xác ba con cũng ổn, duy chỉ có ba con đã lẫn 5,6 năm rồi. Nay chỉ còn nghe được, không nói gì và hầu như không còn nhận biết gì nữa ngoài những phản xạ tự nhiên của cơ thể. <p Nay ba con bệnh nặng đã gần 10 ngày ở phòng cấp cứu bệnh viện. Theo như Phật dạy, con mong muốn ba con có được những trực giác tư duy còn lại nếu có được nhẹ nhàng, đừng có những hình ảnh nặng nề ám ảnh nhưng con không biết làm thế nào hỗ trợ để ba con có thể tiếp nhận được ngoài việc đặt bát chư tăng hồi hướng hoặc đã từng làm nhiều việc lợi lạc cho mọi người cũng như Tam Bảo. <p Xin thầy chỉ cho con biết con phải làm cụ thể trong quãng thời gian sợ là ngắn ngủi này. <p Con xin đảnh lễ thầy, con luôn ước mong thầy luôn được mạnh khỏe, an vui.

Accepted Answer

Cơ thể nhiều khi chỉ còn là phản xạ nhưng tâm trí chưa hẳn đã không biết gì. Con nên mở kinh cho ba con nghe kinh nào hồi trước ba con thường nghe và ưa thích. Điều này giúp tâm ba con ổn định, bớt buồn phiền, lo lắng hoặc sợ hãi. Đừng nói hay bàn những chuyện không hay làm ba con nghe được mà buồn lo, đôi lúc muốn bày tỏ thái độ nào đó mà không thể thì lại càng bức xúc hơn. Nếu có nói thì con cháu nên nhắc những đức tính tốt, những việc làm tốt của ba con để người hoan hỷ. Nếu có mâu thuẫn nào trong gia đình thì đừng cãi vã, gây gổ trong phạm vi cụ có thể nghe được (có khi không nghe rõ vẫn cảm nhận được).