Question 1

Thầy ơi! Con xin được trình pháp: trước đây con thấy chân đế và tục đế như đang chơi trò trốn tìm, tức là cái này có thì cái kia không. Nhưng quá trình thực hành đến khi tâm đã chánh niệm tỉnh thức ở mức độ vững hơn trên thực kiện thì con lại thấy chân đế và tục đế lại là 2 mặt viên dung cân bằng sự sống và mở rộng ra là sự cân bằng trong sự vận hành của vạn pháp. Thầy chỉnh sửa cho con!

Accepted Answer

Nói 2 mặt như 2 mặt của một thực thể thì không đúng, vì mặt tục đế chỉ do con người thêm vào để tiện sử dụng trong xã hội, nhưng nó mang tính giả định như kiểu dán nhãn, chẳng hạn tờ giấy có hai mặt nhưng cả 2 cùng một thực thể; còn in lên hai mặt đó mệnh giá 10 đồng hay 20 đồng là do con người thêm vào, nó chỉ có giá trị quy ước trong tục đế, không có trong chân đế.

Tuy nhiên, người trí thông suốt cả hai mặt nên dù giác ngộ chân đế mà không bỏ tục đế khi còn sống trong phạm trù xã hội. Nếu sống trong tục đế mà không thấy chân đế thì dễ bám chấp vào quy ước giả tạm. Nếu thấy chân đế mà không thông tục đế thì như người ngoài hành tinh không thể sống hoà hợp được với cộng đồng xã hội, do đó khi sống trong đời cần thông suốt cả 2 mặt.

Question 2

DẠ CON THƯA SƯ ÔNG Ạ

xin sư ông chỉ cho con hiểu rõ hơn tục đế và chân đế ạ. con mong sư ông giúp con vì trí tuệ của con hơi hạn hẹp nên con cần sư ông giúp con ạ để hiểu rõ hơn ạ.

con chào sư ông ạ.

con kiên tâm

Accepted Answer

Chân đế là sự thật rốt ráo tự nhiên không qua khái niệm chế định của con người. Tục đế là sự thật do con người chế định qua hình thành khái niệm.

Question 3

Dạ thưa Thầy,

Con bất chợt nhận ra nó như nó đang là, chứ chẳng có gì gọi là thân, cành, lá cả, chỉ là do thế gian gọi nó với tên ấy mà thôi. Nhưng sao cái thấy đó liền mất sau đó, và con lại thấy nó là thân, cành, lá ạ?

Accepted Answer

Khi thấy nó như nó là tức thấy thực tánh chân đế của nó, khi gọi nó là thân cành lá là gọi theo chế định tục đế. Thấy cả hai càng tốt thôi.