Q: Thưa thầy, Con xin hỏi: <p 1) Trong ngày lễ vu lan ở cổng chùa người ta bán chim phóng sinh rất nhiều, những con chim đó đa phần rất yếu hoặc không bay xa được vì chúng bị cắt cánh hoặc bị đánh thuốc mê khiến cho chúng khi được thả ra chỉ quanh quẩn một chỗ bị chết hoặc bị bắt lại. Phóng sinh như vậy có phải là một tội ác không ạ, vì con nghĩ như vậy là mình đã vô tình tiếp tay cho người bán trục lợi bằng cách bắt chim phải không? <p 2) Con có một người bạn mượn của con một số tiền tuy không nhiều lắm nhưng nhiều lần con hỏi ròng rã suốt hơn 2 năm trời thì người đó chỉ ậm ừ, biện bạch lý do nhưng rồi không trả. Có phải kiếp trước con quịt tiền của ai đó nên kiếp này phải chịu quả báo nên nếu đòi lại thì nhân quả chưa xả phải không ạ? <p Con cảm ơn thầy!

Cả hai câu hỏi của con đều liên quan đến vấn đề nhân quả nghiệp báo mà đức Phật gọi là không thể nghĩ bàn (acinteyya). Nó chỉ giúp cho mỗi người qua đó học ra bài học về thái độ nhận thức và hành vi đúng sai, tốt xấu, thiện ác, lợi hại của mình, nhờ vậy tâm được thanh tịnh trong sáng là chính. Vậy mỗi người cần tự biết phóng sanh hoặc chịu quả báo đúng hay sai, thiện hay ác trong từng trường hợp để tự điều chỉnh thái độ nhận thức và cách ứng xử của mình sao cho thuận pháp chứ không có một khuôn mẫu đạo đức nào nhất định, còn hoàn cảnh có thay đổi được hay không còn tùy nhiều phương diện khác nữa.

Q: Kính thưa Thầy! <p Con trai của con năm nay được 11 tuổi (AL 12 tuổi). Bà nội cháu nói rằng đã hứa với Bà Mụ là sắp tới 12 tuổi sẽ đặt 1 con heo quay cúng trả ơn Bà Mụ của nó (chủ nhật này). Con cảm thấy không vui và lo lắng, có giải thích để Bà đừng nên cúng như vậy (hoặc muốn cúng thì cúng hoa quả) nhưng không được. Mặc dù con biết việc giải thích không có kết quả nhưng con vẫn cố làm. Có phải là con đang sân và muốn mọi việc theo ý mình không thưa Thầy? Không tham gia vào việc này thì Bà sẽ không vui vì từ xưa đến giờ Bà thích mọi việc theo ý, không được thì giận dỗi. Chồng của con thì nói rằng để Bà làm theo ý mình để nhà cửa đừng ồn ào. <p Xin Thầy cho con lời khuyên là con nên làm gì để chuộc lại lỗi lầm của sự việc này nếu Bà cố làm, thưa Thầy? <p Con cảm ơn Thầy rất nhiều. Con kính chúc Thầy luôn khỏe mạnh.

Có nhiều việc trên đời không như ý muốn của mình. Nếu bất thiện không phải do mình muốn làm và cố làm thì mình không có tội. Còn đối với người thân, nếu mình khuyên ngăn không được thì cũng đành chịu để họ học bài học nghiệp duyên của họ chứ biết làm sao.

Q: Con kính chào thầy ạ! Thưa thầy cho con hỏi: <p 1) Một người nếu kiếp trước tạo nhân bố thí thì kiếp này được giàu có. Còn nếu kiếp trước không bố thí nhưng nếu kiếp này siêng năng làm lụng thì vẫn giàu lên được phải không ạ? <p 2) Nếu bố thí với tâm vô tham, vô sân, vô si thì được phước lớn. Nhưng con thấy có người bố thí xong phát nguyện đại loại như "mong cho tôi giải thoát khỏi các lậu hoặc, sớm viên thành đạo quả, giác ngộ Niết Bàn". <p Lời nguyện như vậy thì có gọi là tham không ạ? <p Nếu nguyện như vậy thì có được phước không ạ? Hay lời nguyện đó có được thành tựu không ạ khi làm phước hữu lậu mà lại mong được hưởng quả vô lậu ạ? <p Làm việc lành xong có nên phát nguyện không ạ? Nếu phát nguyện hay không phát nguyện có đưa đến kết quả khác nhau không ạ? <p Con cảm ơn thầy ạ!

Những chuyện vặt vãnh ấy con đừng quan tâm. Tu chủ yếu là biết mình, thật sự biết mình thì sẽ biết tất cả, không cần phê phán, đánh giá ai cả. Mỗi người một trình độ căn cơ, người ta đang nhận thức thế nào thì sẽ hành vi như vậy cho đến khi thấy sai mới tự mình chuyển hoá được. Nếu con muốn mọi người đều nhận thức đúng cả thì chính con đã sai. Con cũng nên tự khám phá sự đúng sai của chính mình, rồi con sẽ thông suốt mọi chuyện thôi. Con nên vào pháp thoại nghe các bài giảng, trong đó những vấn đề con thắc mắc đều đã được đề cập đến rồi.

Question 1

Thưa thầy, Con xin hỏi: <p 1) Trong ngày lễ vu lan ở cổng chùa người ta bán chim phóng sinh rất nhiều, những con chim đó đa phần rất yếu hoặc không bay xa được vì chúng bị cắt cánh hoặc bị đánh thuốc mê khiến cho chúng khi được thả ra chỉ quanh quẩn một chỗ bị chết hoặc bị bắt lại. Phóng sinh như vậy có phải là một tội ác không ạ, vì con nghĩ như vậy là mình đã vô tình tiếp tay cho người bán trục lợi bằng cách bắt chim phải không? <p 2) Con có một người bạn mượn của con một số tiền tuy không nhiều lắm nhưng nhiều lần con hỏi ròng rã suốt hơn 2 năm trời thì người đó chỉ ậm ừ, biện bạch lý do nhưng rồi không trả. Có phải kiếp trước con quịt tiền của ai đó nên kiếp này phải chịu quả báo nên nếu đòi lại thì nhân quả chưa xả phải không ạ? <p Con cảm ơn thầy!

Accepted Answer

Cả hai câu hỏi của con đều liên quan đến vấn đề nhân quả nghiệp báo mà đức Phật gọi là không thể nghĩ bàn (acinteyya). Nó chỉ giúp cho mỗi người qua đó học ra bài học về thái độ nhận thức và hành vi đúng sai, tốt xấu, thiện ác, lợi hại của mình, nhờ vậy tâm được thanh tịnh trong sáng là chính.

Vậy mỗi người cần tự biết phóng sanh hoặc chịu quả báo đúng hay sai, thiện hay ác trong từng trường hợp để tự điều chỉnh thái độ nhận thức và cách ứng xử của mình sao cho thuận pháp chứ không có một khuôn mẫu đạo đức nào nhất định, còn hoàn cảnh có thay đổi được hay không còn tùy nhiều phương diện khác nữa.

Question 2

Kính thưa Thầy! <p Con trai của con năm nay được 11 tuổi (AL 12 tuổi). Bà nội cháu nói rằng đã hứa với Bà Mụ là sắp tới 12 tuổi sẽ đặt 1 con heo quay cúng trả ơn Bà Mụ của nó (chủ nhật này). Con cảm thấy không vui và lo lắng, có giải thích để Bà đừng nên cúng như vậy (hoặc muốn cúng thì cúng hoa quả) nhưng không được. Mặc dù con biết việc giải thích không có kết quả nhưng con vẫn cố làm. Có phải là con đang sân và muốn mọi việc theo ý mình không thưa Thầy? Không tham gia vào việc này thì Bà sẽ không vui vì từ xưa đến giờ Bà thích mọi việc theo ý, không được thì giận dỗi. Chồng của con thì nói rằng để Bà làm theo ý mình để nhà cửa đừng ồn ào. <p Xin Thầy cho con lời khuyên là con nên làm gì để chuộc lại lỗi lầm của sự việc này nếu Bà cố làm, thưa Thầy? <p Con cảm ơn Thầy rất nhiều. Con kính chúc Thầy luôn khỏe mạnh.

Accepted Answer

Có nhiều việc trên đời không như ý muốn của mình. Nếu bất thiện không phải do mình muốn làm và cố làm thì mình không có tội. Còn đối với người thân, nếu mình khuyên ngăn không được thì cũng đành chịu để họ học bài học nghiệp duyên của họ chứ biết làm sao.

Question 3

Con kính chào thầy ạ! Thưa thầy cho con hỏi:

Một người nếu kiếp trước tạo nhân bố thí thì kiếp này được giàu có. Còn nếu kiếp trước không bố thí nhưng nếu kiếp này siêng năng làm lụng thì vẫn giàu lên được phải không ạ?
Nếu bố thí với tâm vô tham, vô sân, vô si thì được phước lớn. Nhưng con thấy có người bố thí xong phát nguyện đại loại như "mong cho tôi giải thoát khỏi các lậu hoặc, sớm viên thành đạo quả, giác ngộ Niết Bàn".

Lời nguyện như vậy thì có gọi là tham không ạ?
Nếu nguyện như vậy thì có được phước không ạ? Hay lời nguyện đó có được thành tựu không ạ khi làm phước hữu lậu mà lại mong được hưởng quả vô lậu ạ?
Làm việc lành xong có nên phát nguyện không ạ? Nếu phát nguyện hay không phát nguyện có đưa đến kết quả khác nhau không ạ?

Con cảm ơn thầy ạ!

Accepted Answer

Những chuyện vặt vãnh ấy con đừng quan tâm. Tu chủ yếu là biết mình, thật sự biết mình thì sẽ biết tất cả, không cần phê phán, đánh giá ai cả. Mỗi người một trình độ căn cơ, người ta đang nhận thức thế nào thì sẽ hành vi như vậy cho đến khi thấy sai mới tự mình chuyển hoá được. Nếu con muốn mọi người đều nhận thức đúng cả thì chính con đã sai. Con cũng nên tự khám phá sự đúng sai của chính mình, rồi con sẽ thông suốt mọi chuyện thôi.

Con nên vào pháp thoại nghe các bài giảng, trong đó những vấn đề con thắc mắc đều đã được đề cập đến rồi.