Q: Kính thưa Thầy, <p Mẹ con vừa mất vào ngày 15/08/2014(âm lịch). Ngày 15/11/2014 là ngày đám cưới của con. Hiện tại con đã xin Ba con và gia đình cho phép con dời đám cưới một năm sau rồi tính tiếp vì con đã lớn tuổi nên gia đình muốn con lấy chồng để có người nương tựa về sau. Nhưng sự ra đi đột ngột của Mẹ làm con cảm thấy cuộc sống thật ngắn ngủi và vô thường. Việc lấy chồng sinh con làm con cảm thấy chán ngán và sợ hãi, sợ cái ràng buộc của tâm, sợ sinh nở đau đớn, sợ luôn cả một đời vì chồng con không có thời gian tỉnh thức tu tập giải thoát. Nhưng gia đình thì lại muốn con lấy chồng liền để có người về sống chung cho gia đình bớt hiu quạnh và có người phụ con lo cho Ba. Nhiều người đã nói con ích kỷ chỉ biết sống cho con. Con nghĩ con sẽ ở vậy lo cho Ba con đến trăm tuổi già rồi con sẽ xuất gia nhưng con không biết một mình con như vậy có lúc nào đó con sẽ yếu lòng không, con đi tu có trọn đường tu không, con đang hoang mang lo sợ. <p Kính mong Thầy từ bi cho con lời khuyên. Con xin cám ơn Thầy.

Con nên cân nhắc thật kỹ để quyết định hướng đi cho mình, không nên vì áp lực của người khác. Thực ra con đừng lo lắng, nếu con xem cuộc đời là bài học giác ngộ thì chọn lựa nào cũng đều là bài học cả. Con đừng cầu toàn, chỉ có giác ngộ sự thật mới hoàn toàn thôi, còn trên đời mọi thứ đều bất toàn làm sao con muốn chọn một tình huống hoàn hảo được.

Q: Kính thưa Thầy, khi con nghi ngờ người này có ý xấu như muốn giựt đồ hoặc ăn cắp gì đó, chỉ nghi thôi, thì đó có phải là tâm si không? Vì con làm trong cửa hàng bán đồ nên thỉnh thoảng cũng hay thấy người ta lấy đồ, riết rồi con có thói quen hơi nghi ngờ người. Như vậy là con tu tập còn dở phải không Thầy? Nếu không nghi ngờ họ, rủi họ lấy thiệt luôn thì sao! Vậy con phải tu tập như thế nào đây, xin Thầy giúp con. Con cám ơn Thầy.

Có hai loại nghi. Loại nghi là phân vân, do dự, lưỡng lự, không quyết định được (doubt) và loại nghi là chưa tin tưởng người nào hoặc việc gì đó (suspection, distrust) hoàn toàn khác nhau. Loại thứ nhất mới là tâm si, còn loại thứ hai là đề phòng để khỏi bị lừa gạt.

Question 1

Kính chào thầy, con là Thiện Tấn, con có 1 vài nghi vấn, xin thầy hoan hỉ giải đáp. Hoài nghi có phải là bất thiện pháp hay không? Ta có thể đối trị hoài nghi bằng pháp gì? Những bậc chưa chứng thánh quả thì không ai có thể tránh khỏi hoài nghi có đúng không? Kính tri ân thầy!

Accepted Answer

Nghi hoặc là tâm phân vân, lưỡng lự hay do dự bất quyết, một trong những yếu tố của tâm si nên dĩ nhiên là bất thiện. Nghi hoặc khác với nghi ngờ. Nghi hoặc là sự bất định do tâm si, trong khi nghi ngờ là thái độ sáng suốt không vội tin nhận điều gì khi chưa thấy đúng sự thật.

Khi con nhìn một đối tượng với tâm lu mờ lơ đễnh, không quyết tâm thẩm tra, khảo sát kỹ để thấy rõ thì tâm sẽ không nắm vững đối tượng ấy nên mới phân vân lưỡng lự và bất ổn. Ví dụ như khi con chọn lựa 1 trong 2 món đồ nhưng vì không quan sát kỹ tính chất của mỗi món nên con phân vân không biết chọn món nào.

Bậc thấy pháp hay vào được dòng pháp (pháp tánh chân đế) thì không còn phân vân nghi hoặc về pháp chân đế nữa. Nhưng dù là một vị Alahán vẫn nghi ngờ thông tin về một sự kiện mà vị ấy chưa chứng kiến, nhưng đây chỉ là phương diện tương đối của tục đế mà thôi.

Question 2

Kính thưa Thầy, <p Mẹ con vừa mất vào ngày 15/08/2014(âm lịch). Ngày 15/11/2014 là ngày đám cưới của con. Hiện tại con đã xin Ba con và gia đình cho phép con dời đám cưới một năm sau rồi tính tiếp vì con đã lớn tuổi nên gia đình muốn con lấy chồng để có người nương tựa về sau. Nhưng sự ra đi đột ngột của Mẹ làm con cảm thấy cuộc sống thật ngắn ngủi và vô thường. Việc lấy chồng sinh con làm con cảm thấy chán ngán và sợ hãi, sợ cái ràng buộc của tâm, sợ sinh nở đau đớn, sợ luôn cả một đời vì chồng con không có thời gian tỉnh thức tu tập giải thoát. Nhưng gia đình thì lại muốn con lấy chồng liền để có người về sống chung cho gia đình bớt hiu quạnh và có người phụ con lo cho Ba. Nhiều người đã nói con ích kỷ chỉ biết sống cho con. Con nghĩ con sẽ ở vậy lo cho Ba con đến trăm tuổi già rồi con sẽ xuất gia nhưng con không biết một mình con như vậy có lúc nào đó con sẽ yếu lòng không, con đi tu có trọn đường tu không, con đang hoang mang lo sợ. <p Kính mong Thầy từ bi cho con lời khuyên. Con xin cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Con nên cân nhắc thật kỹ để quyết định hướng đi cho mình, không nên vì áp lực của người khác. Thực ra con đừng lo lắng, nếu con xem cuộc đời là bài học giác ngộ thì chọn lựa nào cũng đều là bài học cả. Con đừng cầu toàn, chỉ có giác ngộ sự thật mới hoàn toàn thôi, còn trên đời mọi thứ đều bất toàn làm sao con muốn chọn một tình huống hoàn hảo được.

Question 3

Kính thưa Thầy, khi con nghi ngờ người này có ý xấu như muốn giựt đồ hoặc ăn cắp gì đó, chỉ nghi thôi, thì đó có phải là tâm si không? Vì con làm trong cửa hàng bán đồ nên thỉnh thoảng cũng hay thấy người ta lấy đồ, riết rồi con có thói quen hơi nghi ngờ người. Như vậy là con tu tập còn dở phải không Thầy? Nếu không nghi ngờ họ, rủi họ lấy thiệt luôn thì sao! Vậy con phải tu tập như thế nào đây, xin Thầy giúp con. Con cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Có hai loại nghi. Loại nghi là phân vân, do dự, lưỡng lự, không quyết định được (doubt) và loại nghi là chưa tin tưởng người nào hoặc việc gì đó (suspection, distrust) hoàn toàn khác nhau. Loại thứ nhất mới là tâm si, còn loại thứ hai là đề phòng để khỏi bị lừa gạt.