Question 1

Kính bạch Thầy,

Thầy giảng, "Ngộ nhất thiết liễu trí" có nghĩa là "thấy thực tánh của tất cả pháp".

Thực tánh của các pháp con hiểu là khổ không và vô ngã có được không ạ?

Accepted Answer

Đó chỉ là thực tánh của pháp hữu vi, còn thực tánh của pháp vô vi và Niết bàn thì không vô thường và khổ, chỉ có vô ngã thôi. Tất cả pháp tức cả pháp hữu vi lẫn vô vi.

Question 2

Bạch sư phụ!

Con kính thầy giảng cho con điểm đồng và dị giữa 3 cụm từ CHÂN KHÔNG, HƯ KHÔNG, VÀ KHÔNG ĐẠI ạ?

VÀ HƯ KHÔNG có phải là pháp vô vi không ạ?

Và nếu HƯ KHÔNG là pháp vô vi thì tại sao ạ?

Accepted Answer

Chân không theo nghĩa Phật Giáo là cái không của một pháp đang có, còn gọi là "đương xứ tức không", tức chân không mà diệu hữu. Chân không theo nghĩa đời là khoảng không đã bị hút hết không khí.
Hư không cũng có 2 nghĩa: Một là ám chỉ bầu trời. Hai là trống rỗng không có gì cả. Nghĩa thứ hai này mới là vô vi vì không do duyên hoà hợp mà có.
Không đại là khoảng trống giữa 4 đại đất nước gió lửa trong một vật thể, thuộc về sắc pháp. Khi phóng đại một vật qua kính hiển vi sẽ thấy khoảng không đại này.

Question 3

Trong câu vạn pháp do duyên sinh, vạn pháp ở đây chỉ pháp hữu vi, còn pháp vô vi thì nó không sinh phải không thưa sư? Con thành kính đảnh lễ sư.

Accepted Answer

Vô vi (asaṅkhata) có 2 nghĩa: Về phương diện thiên nhiên có nghĩa là không sinh do nhiều yếu tố hợp thành. Về phương diện tâm lý có nghĩa là không sinh do không cố ý tạo tác. Như vậy, một hành động khởi sinh do duyên hợp nhưng không có ý tạo tác vẫn vô vi. Hành động của vị A la hán tuy vẫn do duyên sinh, như đói ăn, khát uống v.v... nhưng không chủ quan tạo tác nên vẫn vô vi, duy tác.