Kính bạch thầy!
Trước tiên con xin cảm ơn thầy về những gì thầy đã khai ngộ cho con trong câu hỏi lần trước.
Thầy ơi! Hôm nay con lại có một băn khoăn kính mong thầy chỉ giúp con với ạ.
Bạch thầy! Trước đây con rất chịu khó nghe kinh điển để hiểu kinh điển nhưng thực ra kinh điển mỗi thầy luận giảng một kiểu nên nhiều khi con rất hoang mang không biết đâu là đúng sai nữa ạ. Thật may mắn cho con, cũng vì qua một người bạn trên facebook mà con được biết trang web này. Từ đó con chăm chú nghe các bài giảng của thầy và chú tâm quan sát thân, tâm, cảnh để thấy các pháp như nó đang là không xen cái ta ảo tưởng vào. Nhưng con vẫn còn một băn khoăn mong thầy chỉ cho con với. Đó là có phải những tất cả kiến thức kinh nghiệm trong quá khứ đều cản trở sự thấy biết trong sáng không ạ?
Trong thời gian học vừa qua khi quan sát tâm mình con thấy chỉ những kiến thức, kinh nghiệm khiến não bộ khởi sinh dòng tư tưởng thì mới khiến ta buồn phiền, đau khổ. Còn những kiến thức như toán học, vật lý,... thì con thấy chỉ ứng ra khi ta cần dùng đến nó khi không dùng nữa thì thôi, con cũng không thấy có dòng tư tưởng, phán đoán, suy lường khi dùng những kiến thức này. Vậy phải chăng loại kiến thức này không cản trở sự thấy biết trong sáng đúng không ạ? Con mong thầy từ bi chỉ cho con với ạ. Con xin cảm ơn thầy!
Tốt lắm, con đã bắt đầu thấy ra vấn đề rồi đó. Kiến thức thật ra không hề là sở tri chướng, chỉ khi nào chấp vào kiến thức mà quên khám phá sự thật mới là trở ngại. Chấp vào kiến thức dù đúng hay sai đều là trở ngại cả, kiến thức đúng mà không thấy sự thật thì còn tệ hơn không có kiến thức mà biết trải nghiệm để thấy sự thật.
Có hai loại kiến thức:
Một là kiến thức cụ thể và thực tế mang tính kỹ thuật chuyên môn như kiến thức về lái xe, nấu ăn, kế toán v.v... giúp con hiểu biết thông thạo công việc hơn thì không trở ngại nếu nó không làm cho con quá bận tâm. Chính loại kiến thức này đưa đến kinh nghiệm và ngược lại, vì kinh nghiệm hữu ích cũng làm cho kiến thức thực tiễn đa dụng và phong phú hơn, gọi là giàu kinh nghiệm. Tuy nhiên khi tự mãn về kinh nghiệm và kiến thức của mình thì thường rơi vào cố chấp nên sẽ là trở ngại cho sự sáng tạo mới mẻ.
Hai là kiến thức trừu tượng hoặc kiến thức về cái chưa từng trải nghiệm thực tế thì dễ sinh tưởng tượng, suy luận, dự đoán... mà sinh thành kiến nên làm cho tâm trí dễ bị đánh lừa và nếu cố chấp vào loại kiến thức này thì sẽ là trở ngại cho nhận thức sự thật, hoặc trở ngại cho tâm định tĩnh trong sáng. Nếu không vội kết luận qua kiến thức và kinh nghiệm thì tri kiến qua trải nghiệm trực tiếp trên sự kiện thực tế chính là trí tuệ.