trình pháp & chiêm nghiệm

Thưa Thầy, qua một vài trải nghiệm, và được Thầy khai sáng, con chợt hiểu ra rằng, nếu không có ngũ uẩn làm ranh giới, thì tâm bên trong bên ngoài sẽ tiếp xúc giao thoa hoà tan lẫn trong nhau, do vậy mà người xưa mới nói rằng: tâm là trùm khắp như hư không.

Nếu như con biết sống trọn vẹn tỉnh thức, sẽ có một lúc nào đó, khi nhân duyên đầy đủ, cái gọi là ngũ uẩn giả hợp này sẽ tự rơi xuống, chính đó là lúc con trở về hoà nhập trọn vẹn với tự tánh thanh tịnh.

Dạ thưa Thầy!

Thời gian qua, nghe Thầy giảng và thực hiện theo lời Thầy, con tự thấy về lý thì con tư duy và hầu như hiểu hết, đến mức con có thể nói ra một cách chi tiết và rành mạch cho ai đó hiểu. Tuy nhiên, việc này chỉ giống như con mới xem kỹ tấm bản đồ, tuy có thuộc lòng các ngã rẽ, biết rõ những gì sẽ xuất hiện trên đường đi, rất hữu ích nhưng nếu chưa bước chân đi thì con cũng chưa thực thấy con đường được, đi rồi mới thấy dù đã xem bản đồ thì vẫn sa ổ gà hay rẽ nhầm hướng như thường.

Về pháp hành, con chiêm nghiệm thấy mình đang đi một đạo lộ ngắn gọn và rõ ràng như sau: Vipasanna -> Thấy Khổ và nguyên nhân của Khổ (Giác ngộ Sự Thật) -> Buông (Diệt Khổ - Giải thoát).

Lộ trình này lặp đi lặp lại nhiều lần, vì tuy buông lúc này nhưng sau lại dính mắc tiếp do thói quen. Buông bằng lý trí hầu như không thực hiện được, phải thông qua thấy rõ Khổ, và khi Thấy khổ thì việc Buông xảy ra đồng thời. Muốn thấy Khổ và Nguyên nhân của khổ thì phải thực hiện Vipassana đúng - đó cũng chính là Bát Chánh Đạo (Đạo Đế), đồng thời chính là những gì Thầy dạy chúng con (Tinh tấn - chánh niệm - tỉnh giác).

Thường thì con cũng không thấy khổ thường xuyên, con cứ sống cuộc sống bình thường nhưng khi nhân duyên hội tụ chín muồi pháp đưa con đến khổ, nhờ tuệ minh sát con thấy rõ Khổ và nguyên nhân của nó (nếu không có tuệ minh sát con sẽ ngụp lặn không biết mình ra sao), thấy rồi thì buông ra, rồi lại lặp lại dính mắc do thói quen... Khi dính mắc lại thì vô minh không biết, đến khi đủ nhân duyên và tuệ đủ sáng để thấy khổ do dính mắc thì lại tiếp tục buông ra (khổ này thể hiện qua nhiều hình thức như tham, sân, si, kiêu mạn, đố kỵ,)... Cứ như vậy lặp lại thưa Thầy.

Trong pháp hành, những khái niệm về ngũ uẩn, bản ngã, chân đế, tục đế, Niết Bàn, danh sắc... trong pháp học con hầu như quên hết, không chủ động ghi nhớ nữa, con chiêm nghiệm chân thực chỉ còn duy mỗi pháp Vipassana hay chính là Tinh tấn - chánh niệm - tỉnh giác. Tuy nhiên, lúc con làm được, lúc thì không, nhưng khi không làm được thì nhân duyên lại kết thành cho con thấy hậu quả liền.

Con may mắn vì Thầy là vị ân sư đầu tiên con theo học kể từ khi có tín tâm nơi Phật Pháp, trước đó con không biết thêm phương pháp thực hành nào khác.

Dạ thưa Thầy, con xin được trình pháp như vậy, con đường con đang đi vậy có đúng hướng không ạ? Con mong được Thầy chỉ dạy ạ!

Kính thưa Thầy, con xin trình Pháp ạ.

Một người hành thiền Vipassana đúng hướng là theo hạnh đoạn giảm. Đó là khi trở về ngay đây mà thấy thì các bộ mặt của cái ta ảo tưởng dần được phát hiện ra từ thô rồi ngày một vi tế hơn, trước là thấy ra các trạng thái như: tham, sân, bất an... rồi thấy ra phía sau các trạng thái chính là các thái độ phản ứng của cái ta ảo tưởng, sau dần phát hiện ra phía sau thái độ phản ứng này chính là những ý niệm, quan điểm, nhận thức sai lầm (thực chất nó cũng là một loại thái độ). Khi căn tiếp xúc với trần những ý niệm, quan điểm, nhận thức sai lầm diễn ra cực nhanh, chỉ với một ý niệm cho là thôi đã dẫn đến một chuỗi dài diễn biến diễn ra bị vô minh ái dục chi phối. Ví như khổ chỉ đơn thuần là khổ, không có ai thọ khổ thì ngay đó vừa thấy khổ vừa diệt khổ (khổ mà không khổ) nhưng trên sự khổ đó có ý niệm khởi lên (ý niệm này diễn ra rất nhanh) cho là khổ là tự tạo mối quan hệ lúc này đã có ta thọ khổ (khổ ảo). Diệt khổ hay diệt tham, sân, si không phải là dùng nỗ lực của ý chí bản ngã ngăn chặn lại mà "diệt bằng trí tuệ" tức thấy ra rõ tiến trình chúng sinh lên diệt đi như thế nào, nguyên nhân do đâu chúng sinh lên và nguyên nhân do đâu chúng diệt đi. Tất cả đều là vận hành của Pháp. Người tu học đúng hướng chính là:

Tu mà không tu

Hành mà không hành

Thấy mà không thấy

Để yên như nó là

Mọi sự sẽ minh bạch.

Thưa Thầy, trong hành thiền Vipassana ba yếu tố Giới - Định - Tuệ cần cân bằng nhau. Khi tiếp xúc với thực tại chánh niệm bên trong tự động phát lực (khác hoàn toàn với chánh niệm do lý trí điều khiển) khiến cho trạng thái bất an sợ hãi không sinh lên, lúc đầu con hoan hỉ và con an trú trong đó nhưng khi trải nghiệm sâu hơn con thấy mặc dù nội tâm có khi cả ngày rất ổn không khởi sinh sân hay vọng tưởng nhưng khi tương tác với bên ngoài con cảm nhận cái thấy nó không sáng như bình thường có phần trì trệ và nơi con trực nhận ra con đã thiên lệch về yếu tố Định, khi yếu tố Định mạnh hơn thì Tuệ sẽ bị che lấp nên những trạng thái sân bất an tuy không khởi lên nhưng không phải được thấy ra và tự đoạn diệt. Thay vì an trú như trước thì giờ khi rơi vào trạng thái này con thư giãn buông xả từ từ tâm sẽ trở về trạng thái bình thường. Khi điều này không được phát hiện ra nó dễ trở thành sở đắc và dễ trở thành thói quen, là một trong những chướng ngại trong tu học. Bởi cứ thường an trú vào nó thì khi tiếp xúc với cảnh bên ngoài nhất là những điều bất như ý thì rất "vụng về" bản ngã vẫn còn nguyên vẹn thậm chí tham, sân, ngã mạn bộc lộ ngày một mạnh hơn. Đó cũng là một trong những lý do tu hoài mà vẫn vậy.

Gần đây con có trải nghiệm rõ nét hơn về nghiệp. Nghiệp hình thành là do hai yếu tố Nhân bên trong và Duyên bên ngoài. Cảnh duyên bên ngoài Pháp đem đến chính là giúp nhân bên trong tái sinh ngay đó sẽ có hai hướng:

1. Đối với người thường biết mình thì nhận diện được Nhân bên trong và ngay đó chỉ có Thấy thì chỉ sinh lên rồi diệt đi tuỳ theo mức độ tuệ tri mà đoạn diệt một phần hay toàn phần nhân bên trong này. Và lúc này tiếp xử với duyên bên ngoài nương theo pháp mà ứng ra.

2. Đối với người sống trôi lăn hoặc tu học nhưng chưa đủ duyên thì khi cảnh duyên bên ngoài đến kết hợp với Nhân bên trong tạo ra lực kéo sẽ đưa đến những hành vi tạo tác nhằm thoã mãn nhu cầu của cái ta ảo tưởng, nghiệp chồng thêm nghiệp. Nhờ nghiệp giúp mỗi người học ra bài học chính mình mà Thầy dạy Nghiệp chính là con đường giác ngộ.

Kính tri ân Thầy. Nguyện Thầy luôn mạnh khỏe và bình an.