Dạ thưa Thầy!
Con xin trình pháp, cũng là chia sẻ một chút trải nghiệm của con biết đâu có thể giúp ích cho ai đó (tuy nói là “một chút” nhưng con đã phải đánh đổi bằng những năm tháng tuổi trẻ sống trong đau khổ, dằn vặt,… đủ cả… cho đến khi có duyên lành được Thầy khai thị)
Thường khi đứng trước những ngã rẽ trong cuộc đời buộc người ta phải đưa ra quyết định lựa chọn, và ta chỉ có thể chọn một ngã rẽ để đi. Thường ta sẽ băn khoăn, nên chọn lối rẽ nào đây, để tốt nhất, để sau này không hối hận? Và sau khi có lựa chọn “tốt nhất” để đi trên lối rẽ ấy rồi. Nhưng kiểu gì không nhiều thì ít ta cũng sẽ có chút hối tiếc, hoặc ân hận, giá như ngày đó ta chọn hướng khác thì giờ không phải như thế này… đại loại là như vậy.
Nhưng người ta lại không biết rằng bất kỳ mình chọn điều gì thì cũng đều giống nhau mà thôi, đều phải trả giá cho sự lựa chọn ấy như nhau thôi, khác là chỉ khác ở hình thức trả giá mà thôi. Như Thầy đã dạy, nếu mình chọn lửa, mình sẽ học bài học của lửa trước, xong rồi kiểu gì mình cũng phải học qua bài học của nước chứ đừng hòng trốn thoát. Ngược lại, ai chọn nước thì học bài học về nước trước, sau rồi cũng nếm trải tiếp bài học về lửa thôi. Đừng nghĩ mình chọn nước thế là xong.
Giống như con trước đây, làm người cư sĩ tại gia, con nhìn cuộc sống của người xuất gia mà ao ước giá mình được như vậy. Nhưng con đã không biết rằng pháp đang đưa ra cho con học bài học tại gia trước mà thôi. Và con cũng biết, không ít người xuất gia muốn trở lại làm người tại gia với đời sống cư sĩ bình thường, và chắc họ cũng chưa biết pháp đang muốn họ học thông suốt bài học xuất gia trước.
Thế nên bất kỳ điều gì đến với mình cũng đều là bài học mà pháp đưa đến cho mình học, nếu mình chểnh mảng lơ là không học cho tốt để bỏ lỡ thì rồi sau đó sẽ phải học lại thôi. Kiểu như đang học môn toán mà không lo học cho tốt chỉ mong nhanh hết giờ để học sang môn văn thì rốt cuộc thi rớt môn toán và rồi sẽ phải học lại ở một thời điểm khác. Còn môn văn thì đằng nào cũng nằm trong chương trình học rồi, không cần mong cũng sẽ phải học môn văn thôi. Chỉ sợ đến lúc học văn lại thấy nhàm chán và nghĩ có khi học môn toán vẫn thú vị hơn. Và nếu cứ là lựa chọn, tiếc nuối, giá như, hay mong muốn…mà không học được gì thì cứ quẩn quanh mãi vậy thôi.
Bởi vì cuộc sống trần gian này chính là trường học duy nhất để giác ngộ. Và chân lý không phải những gì cao siêu xa vời mà chính là ngay trong những hoạt động của thân, tâm, cảnh hết sức bình thường hàng ngày. Nếu ta chỉ chăm chăm nói chuyện chân đế mà coi thường tục đế thì cũng chính là đang bỏ mồi bắt bóng vậy. Bài học tục đế mà còn chưa học xong thì đừng nói chi đến chân đế, bởi đó chỉ là ảo tưởng mà thôi. Cùng lắm chỉ là thấy lý chứ không thể nào có lý sự viên dung.
Điều này chính là cái ý “trong chân đế không dính một hạt bụi, nhưng trong tục đế không bỏ một pháp nào”. Bởi vì bỏ pháp tục đế thì làm sao học ra bài học giác ngộ mà có chân đế? Kể cả những bậc đã giác ngộ, đã sống trong chân đế được rồi nhưng trong tục đế vẫn sống, vẫn sinh hoạt như bình thường. và thậm chí còn “bình thường” hơn cả những người bình thường khác. Bởi vì “bình thường tâm thị đạo”.
Con xin quỳ lạy đảnh lễ Thầy!
Sādhu lành thay! Đúng như vậy!
Trao đổi
Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.