Q: Kính thưa thầy, <p Hôm nay con có câu hỏi như thế này, mong được thầy chỉ bày giúp con. Những khi nghe tâm sự về chuyện gia đình của một người nào đó, con biết rằng hầu như vì nỗi sợ nên họ tăng trưởng những tưởng tượng về sự việc. Sự việc trong mắt họ luôn bế tắc, và khi ở cạnh nghe tâm sự như vậy nhiều lúc con thấy ngột ngạt, khó chịu và muốn bước ra khỏi trạng thái cảm xúc đó. Đôi khi nghe hai người to tiếng với nhau, con thấy bản ngã của mỗi bên đang giương móng vuốt cự nạnh nhau và sự việc chẳng đi đến đâu. Thỉnh thoảng con thấy sợ khi chứng kiến những cảnh tượng như thế. Vậy có phải là do tâm con yếu đuối nên con bị đồng hóa cảm xúc của mình với người khác, đúng không thưa thầy? <p Con mong được thầy chỉ bày. Con cám ơn thầy!

Có hai loại sợ hãi: Một là sợ những điều nguy hiểm đáng sợ cần phải tránh né, đó là cái sợ bản năng sinh tồn không thể thiếu. Hai là sợ do bị đồng hóa cảm xúc với người khác, nói rõ hơn là do tưởng quá mạnh nên khi ai có cảm giác gì thì mình cũng tưởng có cảm giác đó. Nhiều người có ảo tưởng này quá mạnh khiến họ sợ hãi trước những nỗi đau của người khác mà họ tưởng lầm là mình có lòng từ bi!

Question 1

Kính thưa thầy, xin thầy giải thích và đưa ví dụ của những khái niệm hay làm con lẫn lộn, đó là: thất niệm, vọng niệm, tạp niệm và phóng tâm! Con xin cám ơn thầy.

Accepted Answer

Thất niệm là tâm không có mặt nơi thực tại đang là, ví dụ như đang lái xe mà tâm lại ở quán rượu. Vọng niệm là tư tưởng hay quan niệm sai lệch về bản chất thực tại, ví dụ như đau khổ mà cho là hạnh phúc. Tạp niệm tức suy nghĩ lung tung bất định và đó cũng chính là phóng tâm hay trạo cử, ví dụ như một học sinh đang làm bài tập mà không hứng thú, không tập trung được vì bị những tạp tưởng xen vào.

Question 2

Thưa Thầy! Con thường bị các hình ảnh tưởng tượng xuất hiện, như thỉnh thoảng con lại tưởng ra có người bên cạnh mình. Con không biết là con tự kỷ ám thị hay chúng tự trong tâm khởi lên. Thưa Thầy con nên làm thế nào ạ?

Thầy dạy quan trọng là tâm rỗng lặng trong sáng để quan sát các pháp, khi tâm bất an rối loạn các hình ảnh tưởng tượng xuất hiện, con biết rõ nó mà không trốn tránh thì có đúng với ý trên không ạ?

Khi tâm vọng niệm hay sợ hãi thì tâm con tự biết rồi để tự nhiên (vậy cũng không khác gì khi con chưa biết tu ạ), hay con phải dụng tâm quan sát vọng tưởng, lo sợ hay hình ảnh tưởng đó ạ?

Mọi hình ảnh tâm bệnh, tư tưởng thì nó tự khởi lên hay là con suy nghĩ nó ạ? Con không phân biệt được là lúc nào thì con tự suy nghĩ và lúc nào thì nó tự hiện.

Xin Thầy từ bi chỉ dạy cho con ạ. Con xin thành kính tri ân đảnh lễ Thầy!

Accepted Answer

Vọng tưởng chỉ khỏi lên khi con mất chánh niệm tỉnh giác, và khi đó tâm không còn rỗng lặng trong sáng. Chỉ cần con trở về trọn vẹn tỉnh thức với chính mình thì vọng tưởng sẽ tự tiêu tan, và tâm lại trở về rỗng lặng trong sáng. Tâm càng rỗng lặng trong sáng thì vọng tưởng càng ít khởi sinh. Vậy con đừng suy đoán lung tung, cứ thường thận trọng chú tâm quan sát chính mình trong mọi tình huống thì tự con sẽ khám phá và tự giải được những thắc mắc của mình.

Để tự nhiên với thấy biết trong sáng (biết tu) khác xa với để tự nhiên trong tham ái si mê (chưa biết tu). Thực ra trường hợp sau không phải là tự nhiên mà là buông lung theo vô minh ái dục. Hơn nữa, thấy biết trực giác của tuệ tri (biết thực tánh) khác xa với thấy biết lý trí của tưởng tri và thức tri (biết khái niệm). Con nên vào Thư Viện trang web này đọc cuốn Sống Trong Thực Tại chương Suy Nghĩ Chân Thực để thấy rõ các loại suy nghĩ hoạt động thế nào.

Question 3

Kính thưa thầy, <p Hôm nay con có câu hỏi như thế này, mong được thầy chỉ bày giúp con. Những khi nghe tâm sự về chuyện gia đình của một người nào đó, con biết rằng hầu như vì nỗi sợ nên họ tăng trưởng những tưởng tượng về sự việc. Sự việc trong mắt họ luôn bế tắc, và khi ở cạnh nghe tâm sự như vậy nhiều lúc con thấy ngột ngạt, khó chịu và muốn bước ra khỏi trạng thái cảm xúc đó. Đôi khi nghe hai người to tiếng với nhau, con thấy bản ngã của mỗi bên đang giương móng vuốt cự nạnh nhau và sự việc chẳng đi đến đâu. Thỉnh thoảng con thấy sợ khi chứng kiến những cảnh tượng như thế. Vậy có phải là do tâm con yếu đuối nên con bị đồng hóa cảm xúc của mình với người khác, đúng không thưa thầy? <p Con mong được thầy chỉ bày. Con cám ơn thầy!

Accepted Answer

Có hai loại sợ hãi: Một là sợ những điều nguy hiểm đáng sợ cần phải tránh né, đó là cái sợ bản năng sinh tồn không thể thiếu. Hai là sợ do bị đồng hóa cảm xúc với người khác, nói rõ hơn là do tưởng quá mạnh nên khi ai có cảm giác gì thì mình cũng tưởng có cảm giác đó. Nhiều người có ảo tưởng này quá mạnh khiến họ sợ hãi trước những nỗi đau của người khác mà họ tưởng lầm là mình có lòng từ bi!