Question 1

Kính bạch thầy, cho phép con hỏi, một người đang tu tập chưa đắc Thánh quả A la hán, khi hành động hay làm việc gì, dù chỉ để làm thôi chứ không phải do tham sân si thúc đẩy, có nghĩa là đang sống tùy duyên thuận pháp thì tâm khởi sanh lúc đó có phải là tâm duy tác không, hay chỉ là tâm đại thiện? Con kính cám ơn thầy.

Accepted Answer

Tùy theo tâm lúc đó là tâm hữu nhân hay vô nhân. Nếu là tâm có nhân (hữu nhân) vô tham, vô sân, vô si thì đó là tâm đại thiện. Nếu là tâm quả vô nhân thì có thể là quả thiện vô nhân, quả bất thiện vô nhân hay quả vô nhân duy tác, không nhất thiết một bậc Thánh mới có tâm duy tác.

Question 2

Thưa Thầy, tối qua con nghe pháp thoại lần thứ 14 tại Tổ Đình Bửu Long Thầy giảng có đoạn con chưa được rõ như sau:

1."Tâm khởi thiện, tâm khởi bất thiện, vừa thiện vừa bất thiện, không thiện cũng không bất thiện". Thưa Thầy con chưa rõ tâm khởi không thiện cũng không bất thiện là sao?

Khi tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác thật sự lúc đó chỉ còn thấy danh-sắc, không có cái ta thấy thì mới thấy được vô thường, khổ, vô ngã, nhưng cuộc sống đời thường con quá lăng xăng nên khi tinh tấn chánh niệm con chỉ là hữu vi, hữu ngã nên chưa thật sự trở về trọn vẹn với pháp, con đang bị kẹt chỗ này rất lâu xin Thầy từ bi chỉ dạy.

Accepted Answer

1) Tâm khởi không thiện không bất thiện là tâm khởi của các bậc Thánh, gọi là tâm duy tác (kiriyā). 2) Khi vô ngã thấy vô ngã, khi có ngã thấy có ngã thì tánh thấy đó vẫn vô ngã. Con chỉ cần quan sát trung thực thì sẽ phát hiện ra khi nào có ngã khi nào không có là được

Question 3

Dạ thưa Thầy, có phải không chỉ tham sân si mà vô tham, vô sân, vô si cũng là nhân đưa đến luân hồi trong ba cõi sáu đường không ạ? Con có nghe ở đâu đó hình như nói rằng tham, sân, si là ác pháp, còn vô tham, vô sân, vô si là thiện pháp mà còn thiện còn ác thì sẽ còn trầm luân sanh tử như vậy có đúng không ạ? Vậy nhân nào mới đưa đến giải thoát ạ?

Con cảm ơn Thầy rất nhiều!

Accepted Answer

Tham, sân, si là nhân bất thiện; vô tham, vô sân, vô si là nhân thiện; bậc Thánh tuệ tri và liễu tri nhân thiện và bất thiện nên hành động vẫn là duy tác.