Q: Kính bạch thầy! <p Xin thầy hướng dẫn cho con cách dạy một đứa trẻ, một đứa trẻ hồn nhiên vui tươi, không làm cho trẻ sợ, không làm cho trẻ dại, vì trẻ là mầm non, nên dạy thận trọng, dạy sai trẻ đi theo đường sai, dạy đúng thì trẻ mới đi theo đường đó. Phải cho trẻ môi trường như thế nào, để trẻ thích nghi. Nhiều người nói cha mẹ sanh con trời sanh tánh, nhưng theo con nghĩ, đó là một lí do nghiệp trước của trẻ, nhưng hiện tại mới làm thay đổi quá khứ và tương lai. Thật sự con không biết hướng dẫn trẻ phải sống sao. Bạch thầy chỉ giúp con.

Con trẻ giống như một mầm non đang phát triển, cha mẹ cần học cách bảo vệ và nuôi dưỡng cho trẻ phát triển hơn là uốn nắn trẻ theo mẫu mực của mình. Đến 4 tuổi trẻ đã học được một cách tự nhiên 50% nhận thức cơ bản trong đời sống, về sau nhờ học hỏi, trải nghiệm bản thân trong đời mà hoàn thiện nhận thức và hành vi của mình. Thực ra giáo dục nhà trường phần lớn dạy về những quy ước xã hội và những kỹ thuật hay phương tiện sống bên ngoài hơn là nhận thức bản thân, hoàn cảnh và nghệ thuật sống. Sinh ra trong gia đình và xã hội nào thì đành sống theo khuôn khổ của hoàn cảnh đó, vì vậy nên tính tự do sáng tạo đã bị bóp chết ngay từ khi còn non dại. Mỗi đứa trẻ có một duyên nghiệp riêng nên cũng có tính cách và khuynh hướng riêng, mà cha mẹ cần hiểu trẻ để hướng dẫn hơn là áp đặt nguyên tắc. Cha mẹ nên giúp trẻ tự biết nhận thức điều đúng điều sai, điều lợi điều hại, điều tốt điều xấu bằng cách gợi ý, đặt câu hỏi để trẻ biết vận dụng trí tuệ của mình, nếu trẻ trả lời sai vì chưa thấy ra thì nên đặt nhiều tình huống khác nhau hoặc ngược lại để trẻ mở rộng tầm nhìn. Không nên nhồi nhét kiến thức và kinh nghiệm của cha mẹ vào đầu óc con trẻ, nên để trẻ tự khám phá học hỏi bằng cách để cho chúng tự trải nghiệm cuộc sống. "Đi cho biết đó biết đây / Ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn" là vậy. Hành trang của trẻ chỉ cần là biết thận trọng, chú tâm, quan sát cũng đủ để sống và phát huy và hoàn thiện năng lực bản thân.

Q: Thưa Thầy, cho con hỏi. Con có một việc rất là khó, tự con không biết giải quyết ra sao nữa, con mong Thầy giúp con. Vợ chồng con ly hôn gần 10 năm rồi, cô ấy thì đi với người khác, còn con ở vậy nuôi 2 cháu nhỏ. Nay 1 cháu gái học lớp 12, cháu trai học lớp 9, cả 2 cháu đều ngoan và học giỏi, thầy cô, hàng xóm đều khen ngợi. <p Vậy mà vài tháng gần đây cháu trai thường xuyên bỏ lớp bồi dưỡng học sinh giỏi toán để đi chơi game. Khi biết được, do không kìm chế được con đã đánh cháu mấy roi và từ hôm đó con đưa rước cháu đi học chứ không để cho tự đi xe đạp nữa và dần dần thấy cháu cũng ổn định lại sau vài ngày đầu khó chịu. Nhưng hôm qua con đi rước thì không thấy cháu đâu, về nhà đã thấy cháu ở nhà rồi. Cháu giải thích là ra cổng trường không thấy ba đâu nên con đi bộ về. Vì vẫn còn nghi ngờ cháu còn chơi game nên con đã mắng cháu và có nói nặng lời là mẹ mày đã hư bây giờ con cũng hư nốt, hãy sang ở với mẹ đi. Con nói thêm 1 hồi thì cháu đi thật. Mẹ cháu thì thường xuyên cập bồ với người khác và chơi với những người bạn xấu, con thì xác định rõ ràng là ở vậy nuôi con và học Đạo. Con sợ rằng cháu qua đó sẽ nhiễm thói hư của mẹ và những người bạn của mẹ. Con phải làm gì bây giờ, gọi cháu về hay cứ để cháu ở với mẹ cháu để cuộc đời tự dạy cho cháu những bài học? Con mong Thầy hoan hỷ giúp con. Con xin cảm ơn Thầy ạ.

Con nóng giận là sai rồi, bây giờ nên xin lỗi cháu và khuyên cháu về đi học lại. Cháu đi chơi game hẳn là có lý do nào đó, chẳng hạn để giải khuây, vì buồn chán hay bị một bức xúc nào đó mà lẽ ra con phải tìm hiểu để khuyên nhủ cháu sao cho có tình có lý, làm cháu cảm động mà hiểu ra vấn đề mới được. Có thể vì con giận mẹ các cháu nên cấm đoán các cháu đến với mẹ, đôi lúc con lại trút cơn giận lên các cháu nữa khiến chúng ấm ức, mặc cảm hoặc tăng thêm nỗi khổ trong lòng. Con thấy ra những điều này cũng chính là học đạo, học thiền chứ không phải đạo, thiền nào khác đâu.

Question 1

Kính thưa Thầy, con dạy con của mình bằng cách chỉ dạy và nói cho chúng hiểu, ít khi nào cứng rắn với chúng. Con của con theo học đại học mấy năm nay, đến năm cuối cùng thì nó bỏ dỡ và quyết định không học nữa. Con của con tuy ngoan, nhưng lại rất nhát tánh và không chịu cố gắng học. Con có nói chuyện và lắng nghe nó, và nói rằng nó quyết định sao tụi con cũng sẽ chấp nhận.

Con nhìn bạn bè chung quanh, thấy họ cứng rắn, nghiêm khắc dạy con, mà con của họ được đổ đạt và thành tài. Còn mình thì cứ cố gắng hiểu và thương con cái mà chúng không chịu cố gắng.

Con biết con đang học bài học làm cha mẹ, nhưng nhiều khi con không biết dạy con như vậy có đúng không, có làm hại cho tương lai của chúng không? Kính xin thầy chỉ dạy.

Accepted Answer

Cứng rắn, ngọt ngào, giải bày, chỉ bảo v.v... chỉ là những biện pháp thể hiện cách giáo dục, con có thể ứng dụng cách này hay cách khác, hoặc dùng mọi cách càng tốt, miễn sao có hiệu quả đúng tốt cho con mình là được, nhưng tất cả đều phải xuất phát từ tình thương yêu và sự hiểu biết, chứ không phải chủ quan theo quan niệm của mình. Muốn dạy con đúng thì trước hết chính bản thân mình phải hiểu đúng ý nghĩa đích thực của cuộc sống là gì. Tiêu chuẩn hư và nên của cha mẹ lắm khi không giống với bản chất thực của đứa con, đã không giúp nó biết sống mà còn rập khuôn nó trong lề thói suy nghĩ nông cạn của người đời.

Đôi lúc cha mẹ cứ muốn con thành đạt theo ý mình, và nó đã thành công như ý nhưng chưa hẳn đã thành nhân. Như vậy chưa phải là xuất phát từ tình thương yêu thật sự và sự hiểu biết đúng đắn. Muốn con mình đỗ đạt, danh cao, vọng trọng... có thể là tiêu chí của thành công mà cha mẹ mơ ước, nhưng không chắc gì giúp nó được thành một con người biết sống, biết yêu thương và biết ý nghĩa đích thực của cuộc sống là gì. Vậy vấn đề là dạy con thành đạt theo tiêu chí xã hội hay dạy con nên người. Biết đâu lười biếng học có thể là một phản ứng tự nhiên hay thái độ phản kháng thông minh khi nhận ra nó đang học những điều vô bổ cho một cuộc sống thật sự hạnh phúc của một nền giáo dục bất cập. Phải hết sức thận trọng để đừng biến một con người thật sự thành một món hàng cao giá giữa chợ đời.

Question 2

Kính bạch thầy! <p Xin thầy hướng dẫn cho con cách dạy một đứa trẻ, một đứa trẻ hồn nhiên vui tươi, không làm cho trẻ sợ, không làm cho trẻ dại, vì trẻ là mầm non, nên dạy thận trọng, dạy sai trẻ đi theo đường sai, dạy đúng thì trẻ mới đi theo đường đó. Phải cho trẻ môi trường như thế nào, để trẻ thích nghi. Nhiều người nói cha mẹ sanh con trời sanh tánh, nhưng theo con nghĩ, đó là một lí do nghiệp trước của trẻ, nhưng hiện tại mới làm thay đổi quá khứ và tương lai. Thật sự con không biết hướng dẫn trẻ phải sống sao. Bạch thầy chỉ giúp con.

Accepted Answer

Con trẻ giống như một mầm non đang phát triển, cha mẹ cần học cách bảo vệ và nuôi dưỡng cho trẻ phát triển hơn là uốn nắn trẻ theo mẫu mực của mình. Đến 4 tuổi trẻ đã học được một cách tự nhiên 50% nhận thức cơ bản trong đời sống, về sau nhờ học hỏi, trải nghiệm bản thân trong đời mà hoàn thiện nhận thức và hành vi của mình. Thực ra giáo dục nhà trường phần lớn dạy về những quy ước xã hội và những kỹ thuật hay phương tiện sống bên ngoài hơn là nhận thức bản thân, hoàn cảnh và nghệ thuật sống. Sinh ra trong gia đình và xã hội nào thì đành sống theo khuôn khổ của hoàn cảnh đó, vì vậy nên tính tự do sáng tạo đã bị bóp chết ngay từ khi còn non dại.

Mỗi đứa trẻ có một duyên nghiệp riêng nên cũng có tính cách và khuynh hướng riêng, mà cha mẹ cần hiểu trẻ để hướng dẫn hơn là áp đặt nguyên tắc. Cha mẹ nên giúp trẻ tự biết nhận thức điều đúng điều sai, điều lợi điều hại, điều tốt điều xấu bằng cách gợi ý, đặt câu hỏi để trẻ biết vận dụng trí tuệ của mình, nếu trẻ trả lời sai vì chưa thấy ra thì nên đặt nhiều tình huống khác nhau hoặc ngược lại để trẻ mở rộng tầm nhìn. Không nên nhồi nhét kiến thức và kinh nghiệm của cha mẹ vào đầu óc con trẻ, nên để trẻ tự khám phá học hỏi bằng cách để cho chúng tự trải nghiệm cuộc sống. "Đi cho biết đó biết đây / Ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn" là vậy. Hành trang của trẻ chỉ cần là biết thận trọng, chú tâm, quan sát cũng đủ để sống và phát huy và hoàn thiện năng lực bản thân.

Question 3

Thưa Thầy, cho con hỏi. Con có một việc rất là khó, tự con không biết giải quyết ra sao nữa, con mong Thầy giúp con. Vợ chồng con ly hôn gần 10 năm rồi, cô ấy thì đi với người khác, còn con ở vậy nuôi 2 cháu nhỏ. Nay 1 cháu gái học lớp 12, cháu trai học lớp 9, cả 2 cháu đều ngoan và học giỏi, thầy cô, hàng xóm đều khen ngợi.

Vậy mà vài tháng gần đây cháu trai thường xuyên bỏ lớp bồi dưỡng học sinh giỏi toán để đi chơi game. Khi biết được, do không kìm chế được con đã đánh cháu mấy roi và từ hôm đó con đưa rước cháu đi học chứ không để cho tự đi xe đạp nữa và dần dần thấy cháu cũng ổn định lại sau vài ngày đầu khó chịu. Nhưng hôm qua con đi rước thì không thấy cháu đâu, về nhà đã thấy cháu ở nhà rồi. Cháu giải thích là ra cổng trường không thấy ba đâu nên con đi bộ về. Vì vẫn còn nghi ngờ cháu còn chơi game nên con đã mắng cháu và có nói nặng lời là mẹ mày đã hư bây giờ con cũng hư nốt, hãy sang ở với mẹ đi. Con nói thêm 1 hồi thì cháu đi thật. Mẹ cháu thì thường xuyên cập bồ với người khác và chơi với những người bạn xấu, con thì xác định rõ ràng là ở vậy nuôi con và học Đạo. Con sợ rằng cháu qua đó sẽ nhiễm thói hư của mẹ và những người bạn của mẹ. Con phải làm gì bây giờ, gọi cháu về hay cứ để cháu ở với mẹ cháu để cuộc đời tự dạy cho cháu những bài học? Con mong Thầy hoan hỷ giúp con. Con xin cảm ơn Thầy ạ.

Accepted Answer

Con nóng giận là sai rồi, bây giờ nên xin lỗi cháu và khuyên cháu về đi học lại. Cháu đi chơi game hẳn là có lý do nào đó, chẳng hạn để giải khuây, vì buồn chán hay bị một bức xúc nào đó mà lẽ ra con phải tìm hiểu để khuyên nhủ cháu sao cho có tình có lý, làm cháu cảm động mà hiểu ra vấn đề mới được. Có thể vì con giận mẹ các cháu nên cấm đoán các cháu đến với mẹ, đôi lúc con lại trút cơn giận lên các cháu nữa khiến chúng ấm ức, mặc cảm hoặc tăng thêm nỗi khổ trong lòng. Con thấy ra những điều này cũng chính là học đạo, học thiền chứ không phải đạo, thiền nào khác đâu.