Q: Kính bạch Thầy, <p Con xin Thầy hoan hỷ giải thích cho con hiểu 4 chữ "tầm thinh cứu khổ" trong hạnh nguyện của Ngài Quán Thế Âm. Như bản thân con là người xuất gia, nếu người Phật tử đến để chia sẻ với con những nỗi khổ của họ, cũng như nghe anh chị em trong gia đình than phiền người này người kia con cũng chưa giữ được tâm ở trạng thái "trong nghe chỉ có nghe", đừng nói là "tầm thinh". <p Con chưa hiểu ý của 4 chữ này, con kính mong Thầy từ bi chỉ dạy thêm cho con. Con thành kính tri ân Thầy.

Quán Thế Âm "tầm thanh cứu khổ" nghĩa là tìm nghe âm thanh đau khổ của chúng sanh để cứu. Thực ra mỗi người phải là một Quán Thế Âm cho chính mình, tức là tự mình chánh niệm tỉnh giác để lắng nghe quan sát lại tiếng nói của phiền não khổ đau bên trong mà giải cứu. Đó là lý do vì sao Ngài Huệ Năng nói "tự tánh chúng sanh vô biên thệ nguyện độ". Và cũng vì thế mà Quán Thế Âm trong Kinh Bát nhã còn gọi là Quán Tự Tại, tức là người biết lắng nghe lại chính mình để cứu thoát tiếng gọi khổ đau của tham, sân, si, ngã mạn, tà kiến v.v... Hạnh Quán Thế Âm chính là hạnh tự độ của mỗi người, chứ không phải cứ làm ác rồi gặp khổ thì cầu Bồ tát tới cứu!

Q: Thưa Thầy, có phải các cõi Trời cũng như cõi Cực Lạc (nếu có) thì rất khó tu tập giải thoát. Vì chỉ có những hoàn cảnh thuận lợi tốt đẹp mà thiếu sự khổ (già, bệnh, chết, những điều trái ý nghịch lòng...) nên khó diệt được tâm tham ái và không học hỏi ra được bài học của chính mình. Có phải vậy không, thưa Thầy? Con cám ơn thầy.

Nếu lạc hiểu theo nghĩa thế gian thì đúng là người càng thích lạc càng khổ hơn và nếu chỉ có hưởng lạc thôi thì đúng là khó mà giác ngộ. Nhưng nếu lạc hiểu theo nghĩa xuất thế (paramam sukham) là sự tịch tịnh (santi) vượt ngoài lạc khổ thế gian thì đó là tịnh lạc của Niết bàn. Khổ có giá trị giúp người ta tỉnh ngộ, khi tỉnh ngộ rồi thì không còn khổ nữa nên tạm gọi là lạc xuất thế.

Q: Con xin phép được làm phiền thầy một chút! Con là phật tử tại gia, không dám khẳng định mình đã giác ngộ tới đâu. Con có một điều xin thầy giải tỏa dùm: Là phật tử tại gia nên mọi sinh hoạt, giao tiếp v.v… nói chung con phải như mọi người. Nếu con hòa nhập cùng với mọi người thì tâm con sẽ bị cuốn theo vọng tưởng không tu được, không hòa nhập với mọi người (vì đã thấy rõ chân lý, không có gì để nói, nếu nói thì người ta cho là “ba phải” cái gì cũng được), vậy thì làm sao sống trong cộng đồng được? Như vậy, con phải làm thế nào để việc đạo và đời được trọn vẹn? Kính xin thầy chỉ cho.

Vẫn là sống theo nguyên lý "tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha" nghĩa là tùy mỗi tình huống, mỗi hoàn cảnh mà ứng xử sao cho đúng tốt (Bát Chánh Đạo). Nếu giữ đúng nguyên tắc của sống đạo là "hữu sự thì ứng, vô sự thì an" thì đâu có sao? Có thể là mức độ giác ngộ của con chỉ mới ngộ lý mà chưa giác sự nên còn lúng, nếu thế con cứ trải nghiệm tùy mức độ giác ngộ của con rồi qua đó điều chỉnh cách ứng xử tình huống cho đến khi lý và sự đều thông là được. Ngay cả 3 bậc Thánh hữu học vẫn ở trong đời không có gì trở ngại, trừ phi là bậc Alahán thì mới phải xuất gia trong vòng 7 ngày vì ở đời không còn hợp nữa.

Question 1

Kính bạch Thầy, <p Con xin Thầy hoan hỷ giải thích cho con hiểu 4 chữ "tầm thinh cứu khổ" trong hạnh nguyện của Ngài Quán Thế Âm. Như bản thân con là người xuất gia, nếu người Phật tử đến để chia sẻ với con những nỗi khổ của họ, cũng như nghe anh chị em trong gia đình than phiền người này người kia con cũng chưa giữ được tâm ở trạng thái "trong nghe chỉ có nghe", đừng nói là "tầm thinh". <p Con chưa hiểu ý của 4 chữ này, con kính mong Thầy từ bi chỉ dạy thêm cho con. Con thành kính tri ân Thầy.

Accepted Answer

Quán Thế Âm "tầm thanh cứu khổ" nghĩa là tìm nghe âm thanh đau khổ của chúng sanh để cứu. Thực ra mỗi người phải là một Quán Thế Âm cho chính mình, tức là tự mình chánh niệm tỉnh giác để lắng nghe quan sát lại tiếng nói của phiền não khổ đau bên trong mà giải cứu. Đó là lý do vì sao Ngài Huệ Năng nói "tự tánh chúng sanh vô biên thệ nguyện độ". Và cũng vì thế mà Quán Thế Âm trong Kinh Bát nhã còn gọi là Quán Tự Tại, tức là người biết lắng nghe lại chính mình để cứu thoát tiếng gọi khổ đau của tham, sân, si, ngã mạn, tà kiến v.v... Hạnh Quán Thế Âm chính là hạnh tự độ của mỗi người, chứ không phải cứ làm ác rồi gặp khổ thì cầu Bồ tát tới cứu!

Question 2

Thưa Thầy, có phải các cõi Trời cũng như cõi Cực Lạc (nếu có) thì rất khó tu tập giải thoát. Vì chỉ có những hoàn cảnh thuận lợi tốt đẹp mà thiếu sự khổ (già, bệnh, chết, những điều trái ý nghịch lòng...) nên khó diệt được tâm tham ái và không học hỏi ra được bài học của chính mình. Có phải vậy không, thưa Thầy? Con cám ơn thầy.

Accepted Answer

Nếu lạc hiểu theo nghĩa thế gian thì đúng là người càng thích lạc càng khổ hơn và nếu chỉ có hưởng lạc thôi thì đúng là khó mà giác ngộ. Nhưng nếu lạc hiểu theo nghĩa xuất thế (paramam sukham) là sự tịch tịnh (santi) vượt ngoài lạc khổ thế gian thì đó là tịnh lạc của Niết bàn. Khổ có giá trị giúp người ta tỉnh ngộ, khi tỉnh ngộ rồi thì không còn khổ nữa nên tạm gọi là lạc xuất thế.

Question 3

Con xin phép được làm phiền thầy một chút! Con là phật tử tại gia, không dám khẳng định mình đã giác ngộ tới đâu. Con có một điều xin thầy giải tỏa dùm: Là phật tử tại gia nên mọi sinh hoạt, giao tiếp v.v… nói chung con phải như mọi người. Nếu con hòa nhập cùng với mọi người thì tâm con sẽ bị cuốn theo vọng tưởng không tu được, không hòa nhập với mọi người (vì đã thấy rõ chân lý, không có gì để nói, nếu nói thì người ta cho là “ba phải” cái gì cũng được), vậy thì làm sao sống trong cộng đồng được? Như vậy, con phải làm thế nào để việc đạo và đời được trọn vẹn? Kính xin thầy chỉ cho.

Accepted Answer

Vẫn là sống theo nguyên lý "tùy duyên thuận pháp vô ngã vị tha" nghĩa là tùy mỗi tình huống, mỗi hoàn cảnh mà ứng xử sao cho đúng tốt (Bát Chánh Đạo). Nếu giữ đúng nguyên tắc của sống đạo là "hữu sự thì ứng, vô sự thì an" thì đâu có sao? Có thể là mức độ giác ngộ của con chỉ mới ngộ lý mà chưa giác sự nên còn lúng, nếu thế con cứ trải nghiệm tùy mức độ giác ngộ của con rồi qua đó điều chỉnh cách ứng xử tình huống cho đến khi lý và sự đều thông là được. Ngay cả 3 bậc Thánh hữu học vẫn ở trong đời không có gì trở ngại, trừ phi là bậc Alahán thì mới phải xuất gia trong vòng 7 ngày vì ở đời không còn hợp nữa.