Hỏi & Đáp về Phật giáo

Con thành kính đảnh lễ Thầy.

Bạch Thầy, mấy ngày gần đây đã có hai lần mà câu Pháp Cú 183 được trích dẫn: "tránh điều ác, làm điều lành và giữ tâm thanh tịnh".

HT Thích Minh Châu thì dịch là:

1. "Không làm mọi điều ác./

Thành tựu các hạnh lành,/

Tâm ý giữ trong sạch,/

Chính lời chư Phật dạy."

Con có lần được đọc ở một nơi nào đó một câu có ý như sau:

"Không làm các điều không lành,/

làm tất cả các điều lành,/

làm với tâm ý thanh tịnh"

Con thấy lối diễn tả này có phần hợp lý hơn vì nếu "không làm các điều dữ" với tâm ý không thanh tịnh thì vô ích; nếu "làm các điều lành" mà với tâm ý không thanh tịnh, thì có khi lại không tạo được nhân lành như đã ước vọng. Nếu "không làm", "làm" và "giữ thanh tịnh" là ba việc riêng rẽ thì con nghĩ không được hiệu quả bằng "không làm" với tâm thanh tịnh, và "làm" với tâm thanh tịnh. Khi đó việc "làm thanh tịnh tâm" có nhiều cơ hội thực hành.

Vì thiếu trí tuệ nên con thường hay nghĩ ngợi có phần vô ích, kính mong Thầy từ bi chỉ dạy cho.

Con xin thành kính nhớ ơn công đức của Hòa Thượng.

Dạ thưa sư ông, con được đọc trong các bài kinh và các tài liệu nói về các quả thánh trong đạo Phật, như bài kinh “Sa môn quả” và bài một số tài liệu ở trang Wikipedia. Thì con nhận thấy là những vị đạt được “Tứ thiền”, và họ có thêm “Tam minh và lục thông nữa” song song với đạo đức hoàn toàn thì họ được gọi là A-la-lán. Nhưng con cũng đọc được là ngoài 4 bậc thiền, còn có 5 bậc định nữa (Không vô biên xứ định → Diệt tận định), trong Tiểu kinh “Rừng sừng bò” thì các vị tôn giả A-la-hán cũng trình với đức Phật về các bậc định kéo dài từ “Sơ Thiền” cho đến “Diệt Tận Định”, thế nhưng tại sao khi 1 vị A-la-hán chỉ cần đạt đến “Tứ Thiền” thôi, mà không phải là “Diệt tận định” ạ? Và cũng trong kinh “Đại Bát Niết Bàn” thì đức Phật cũng nhập xuất các tầng định dài cho đến “Diệt Tận Định”, rồi đức Phật lại xuất nhập cho đến “Tứ Thiền” rồi mới nhập Niết Bàn, con cảm thấy là ở mức “Tứ Thiền” có điều gì đó rất đặc biệt. Con cũng thắc mắc là khi đức Bồ Tát còn ở cung trời, có phải ngài đã chứng A-la-hán và giải thoát vô số kiếp trước rồi không ạ!? Nhưng vì hạnh nguyện độ chúng sanh nên ngài đã trải qua vô số kiếp để đến kiếp cuối cùng đản sanh làm thái tử và chứng quả Phật, cho nên các vị A-La-hán, Độc Giác dù chứng quả bằng như Phật, nhưng không thể nào bằng được 1 vị Phật tại thế được, nên con khó hiểu ở chỗ là nếu một vị A-La-Hán muốn thành một vị Chánh Đẳng Giác ở kiếp vị lai, thì cũng phải trãi qua nhiều kiếp nữa để độ sanh, nhưng nếu trải qua vô số kiếp nữa thì đâu còn gọi là “Vô sanh” không tái sanh nữa thưa sư ông? Thắc mắc của con cũng nhiều, xin sư ông giải đáp giúp con, con thành kính tri ân sư ông.

Kính gửi thầy, hôm nay con có đọc Tạp chí Phật giáo Nguyên Thuỷ có nói về sự thành lập Ni đoàn thời Đức Phật. Có 2 điều con không hiểu. Đầu tiên, vì sao Đức Phật lại nói khi cho phụ nữ trở thành Tỳ khưu thì Giáo Pháp tồn tại từ mười ngàn năm giảm xuống còn năm ngàn năm? Kế đến, con cũng thấy có đoạn nói về một vị tôn giả đề ra 8 điều mà Tỳ khưu ni phải làm, trong đó có những điều dường như chèn ép các ni quá. Phải chăng là những điều được trình bày trong phần này bị chi phối bởi hoàn cảnh và quan niệm đương thời về vai trò, vị thế của nam và nữ trong xã hội chưa quân bình? Kính mong thầy chỉ dạy cho con.