Q: Con kính sư. <p Con đọc trên mạng nói cả kinh điển Nam tông lẫn Bắc truyền đều nhìn nhận rằng trong thế giới này luôn có vô lượng Bồ tát. Vậy theo Nam tông vấn đề này có đúng không ạ? Quan Thế Âm, Đại Thế Chí, v.v... thực sự có thật không? <p Mong sư hoan hỷ ạ.

Nam Tông cũng nói có vô lượng Bồ tát, nhưng quan niệm Bồ tát thì Nam Tông và Bắc Tông khác nhau xa. Theo Nam Tông thì Bồ tát là những chúng sinh đang dùng tánh giác của mình để hoàn thành con đường giác ngộ vì vậy tiếng Pali gọi là Bodhi satta. Còn Bồ tát theo Bắc Tông là những bậc có khả năng siêu phàm có thể cứu độ chúng sinh. Theo Nam Tông, Phật hay Bồ tát dù siêu phàm đến đâu cũng chỉ có thể khai thị cho những người đủ duyên thôi, còn mỗi người phải tự giác. Giống như thầy giáo chỉ dạy cho học sinh, còn học sinh phải tự mình học tập mới thành đạt được. Các vị Bồ tát mà Bắc Tông nói đến chỉ có trong kinh điển Bắc Tông, không có trong kinh điển Nam Tông.

Question 1

Kính bạch thầy, con thấy các chùa Bắc Tông thường có nhiều tượng khác nhau còn chùa Nguyên Thuỷ thường tôn trí nhiều tượng Đức Phật Gotama giống nhau xếp thành hàng hay tầng tầng lớp lớp. Việc tôn trí nhiều bức tượng giống nhau như vậy có nhằm ý nghĩa gì đặc biệt không thưa thầy?

Accepted Answer

Thực ra cách sắp xếp nhiều tượng Phật giống nhau như thế cả Bắc Tông, Nam Tông đều có, người ta thường gọi đó là "chùa vạn Phật", nhưng không phải là phổ biến hay thông lệ, chỉ một số ít chùa làm như vậy thôi. Đây là một hình thức quyên góp để có ngân quỹ xây chùa, đồng thời Phật tử vào chùa nhìn đâu cũng thấy Phật, nhất cử lưỡng tiện: Mỗi Phật tử thỉnh một tượng, khắc tên mình vào rồi tôn trí lên một ô đã có sẵn trên vách chùa, vì thế quanh vách chùa đâu đâu cũng đều có Phật để lễ bái. Như vậy cũng là ý tưởng hay. Tuy nhiên nếu có Phật trong lòng thì càng hay hơn.

Question 2

Con kính đảnh lễ Hòa thượng. Con có thắc mắc, kính mong Hòa thượng giải đáp cho con được rõ.

Trong “Câu Chuyện Dòng Sông” con không hiểu:

Tại sao dòng sông là vật ngoại thân mà khi lắng tâm lại nghe nó thì thấy được Pháp để Giác ngộ?
Tại sao gã lái đò Vệ Sử lại từ giã Tất Đạt ra đi? Ông ta đi đâu? Để làm gì?

Con kính đảnh lể chào Hòa thượng Viên Minh.

Accepted Answer

1) Dòng Sông trong câu chuyện này tượng trưng cho bản chất thực của sự sống tức Pháp Tánh Chân Như (Yathābhūtā Dhammatā) hay Thực Tánh Chân Đế (Paramattha Sacca). Lắng nghe Dòng Sông chính là tinh tấn chánh niệm tỉnh giác với thân thọ tâm pháp, tức trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại đang là, chỉ ở đó mới thấy ra Pháp Tánh Chân Như hay Thực Tánh Chân Đế. 2) Vệ Sử là người khai thị cho Tất Đạt thấy ra nghệ thuật lắng nghe Dòng Sông. Vệ Sử tượng trưng cho Bản Tâm Trong Sáng (Pabhassara Citta) của mỗi người. Khi Vệ Sử đã khai ngộ cho Tất Đạt nhận ra Tánh Biết trong Bản Tâm của mình thì Tất Đạt đã có thể tự mình lắng nghe Dòng Sông nên Vệ Sử trở về với sự Tịch Tịnh muôn đời của Bản Tâm tức trở về với Dòng Sông Muôn Thuở. Lưu Ý: Điều này nếu hiểu đúng thì có thể chứng ngộ Sự Thật Tột Cùng (Niết bàn) nhưng nếu hiểu sai thì rơi vào thường kiến của ngoại đạo!

Question 3

Con kính sư. <p Con đọc trên mạng nói cả kinh điển Nam tông lẫn Bắc truyền đều nhìn nhận rằng trong thế giới này luôn có vô lượng Bồ tát. Vậy theo Nam tông vấn đề này có đúng không ạ? Quan Thế Âm, Đại Thế Chí, v.v... thực sự có thật không? <p Mong sư hoan hỷ ạ.

Accepted Answer

Nam Tông cũng nói có vô lượng Bồ tát, nhưng quan niệm Bồ tát thì Nam Tông và Bắc Tông khác nhau xa. Theo Nam Tông thì Bồ tát là những chúng sinh đang dùng tánh giác của mình để hoàn thành con đường giác ngộ vì vậy tiếng Pali gọi là Bodhi satta. Còn Bồ tát theo Bắc Tông là những bậc có khả năng siêu phàm có thể cứu độ chúng sinh. Theo Nam Tông, Phật hay Bồ tát dù siêu phàm đến đâu cũng chỉ có thể khai thị cho những người đủ duyên thôi, còn mỗi người phải tự giác. Giống như thầy giáo chỉ dạy cho học sinh, còn học sinh phải tự mình học tập mới thành đạt được. Các vị Bồ tát mà Bắc Tông nói đến chỉ có trong kinh điển Bắc Tông, không có trong kinh điển Nam Tông.