hữu thức & ý thức, tiềm thức, vô thức & Bhavaṅga

Thầy ơi, trà đạo kỳ rồi Thầy nói về vô thức, đó là vấn đề của con mà con nghe đi nghe lại mãi vẫn không học ra được. Con hay bị rơi vào vô thức lắm, sự tập trung quan sát của con rất kém, nhất là những lúc quá mệt mỏi, buồn ngủ, hay khi bị cuốn vào làm việc gì đó miệt mài là rơi vào vô thức, không đủ tỉnh táo biết mình. Con bắt đầu tập theo cách quan sát bản thân hơn một năm rồi, ban đầu còn cứng ngắt, nhưng gần đây khi con quan sát thì rất tự nhiên. Khi con tự nhiên như vậy, bây giờ nghĩ lại không biết có xen vô thức vào đó mà không biết không nữa, vì lúc đó con cảm thấy mình đang ở giữa dòng thời gian và chỉ thấy tương tác. Không biết có phải bản ngã của con bất an hay là do con bị vô thức chi phối nữa (hay ban đầu không phải vô thức mà về sau dần rơi vào vô thức).

Còn có nhiều khi đang làm việc gì, hay đang quan sát thân tâm mình, tự nhiên đầu óc con trống rỗng, cảm thấy mọi thứ đều không, nhưng cái 'không' đó kì cục lắm... Con xin lỗi vì đã làm phiền Thầy ạ, con cứ lo lắng vì con tỉnh thì ít mà mê mờ thì nhiều, con sợ hãi vì sống trong vô thức, không rõ mình đang làm gì. Có nhiều khi đầu óc trống rỗng vậy nữa.

Thưa thầy! Do duyên 6 căn xúc 6 trần sanh 6 thức... Thức ở đây là cái biết; khởi lên phân biệt là tưởng uẩn; ưa thích vui buồn ghét giận.... là hành uẩn; cảm giác lạc thọ, khổ thọ, bất lạc bất khổ thọ là thọ uẩn...

Vậy con xin ví dụ để thầy giải thích cho con dễ hiểu ạ:

Ví như con đang nhìn 1 bông hoa... Nhãn thức thấy bông hoa, thọ uẩn cảm nhận dễ chịu, tưởng uẩn thì thấy hình sắc của hoa, hành uẩn thích bông hoa... Vậy thức uẩn và tánh biết phân biệt thế nào ạ?

Kính Thưa Thầy,

Khi con nói chuyện mà không cần phải suy nghĩ gì cả là lúc đó con không có sử dụng ý thức, có phải con hiểu đúng không Thầy? Con cảm ơn Thầy. Kính chúc Thầy luôn luôn mạnh khỏe.