Q: Kính thưa Thầy, <p Theo các kinh điển PG Đại Thừa thì thế giới này là huyễn mộng là không thật. Tất cả thế giới hiện tượng đều do tâm tạo “Vạn Pháp Duy Tâm Tạo”. Thế giới này cùng một thể tánh (tánh Không) chỉ do vô minh vọng động mà sinh ra thiên hà đại địa.<p Kính thưa Thầy, trở về thực tại như vậy phải chăng là trở về với thực tánh mộng ảo của vạn pháp. Nhưng tại sao con vẫn “trải nghiệm” được tánh “như thật” của thế giới này. Thực và ảo trong Phật giáo được Vipassana nhìn thấy và quan niệm như thế nào?<p Kính Thầy.

Thiền Vipassana chỉ nói đến thực tánh chân đế, tức là pháp như nó đang là (như thị), nghĩa là vượt ngoài khái niệm có hay không, thật hay ảo.

Question 1

Con kính thưa thầy, khi con buồn, con chưa kịp lắng nghe trọn vẹn nỗi buồn thì người khác lại mang lại cho con nỗi buồn khác, nó cứ chồng lên nhau làm tâm con không biết phải làm sao? Con mong thầy chỉ dạy cho con.

Accepted Answer

Vì vậy mới gọi là UẨN sự chồng chất phức tạp của những yếu tố vật lý, những cảm giác hoặc cảm xúc, những phản ứng nội tâm, và mối ràng buộc duyên khởi giữa giác quan và ngoại cảnh. Thực ra sự tương giao của thân tâm cảnh luôn diễn ra trong trật tự tự nhiên rất chính xác theo tiến trình tâm sinh vật lý của nó, chỉ vì buông lung, thất niệm và thiếu tỉnh thức nên tâm dính mắc trong những mối quan hệ mà không trở về trọn vẹn trong sáng với diễn biến trật tự đó ngay nơi thực tại của nỗi buồn. Do đó chưa thấy được nỗi buồn này thì đã bị bị nỗi buồn khác che lấp đi và cứ thế vô minh ái dục ngày thêm chồng chất theo năm uẩn. Con chỉ cần nhìn thấy nỗi buồn một cách tự nhiên và vô tâm thôi thì tức là trở về trọn vẹn trong sáng với thực tại nỗi buồn rồi, chứ không cần cố gắng lắng nghe một cách chủ quan để tìm hiểu điều gì đâu. Trí tuệ của tánh biết cực nhanh, nên mọi hiện tượng dù qua nhanh đến đâu nó cũng thấy, chính vì thế mà gọi là Vipassanā. Nguyên lý là thế này: Cái gì qua cho qua, chỉ thấy cái đang là.

Question 2

Kính thưa Thầy, Thầy vẫn khoẻ chứ ạ? <p Bài giảng mới của Thầy về sự tương giao và mối quan hệ hay lắm thưa Thầy, câu trả lời hỏi đáp sau đó cũng vậy, con rất thích. Con xin cám ơn Thầy nhiều. Rất nhiều trăn trở, suy nghiệm nhưng cũng rất mạnh mẽ. Con nhận thấy là con người đặt ra quá nhiều quan niệm, rồi lại bị mắc kẹt vào đó, trở nên lầm lũi, yếu đuối, đau khổ, mỏi mệt... Đôi khi con cũng tự hỏi không biết là mình có đang suy nghĩ nhiều quá không, nỗi sợ khi phải đi riêng một con đường, không giống với đa số mọi người, đôi khi cũng là một áp lực phải không Thầy? Nhưng trở lại với những gì tham, sân, si, bệnh tật, khổ đau và những rủi ro không báo trước... thì tâm con thấy chán ngán.<p Ban đầu khi tập quan sát tâm, lúc tham sân nổi lên, dường như vẫn còn ý muốn kiểm soát để giữ cho nó bình yên, đến một lúc quá mệt, con tự bảo: "Mày cứ khởi lên đi" rồi thản nhiên đứng nhìn. Nhiều lúc tâm bình yên, thấy những suy nghĩ lăn tăn như sóng gợn, rất nhẹ rồi tan đi. Nhưng khi "bão nổi" mà vẫn có thể hay biết, con nhận ra là tâm này đúng thật là nó cứ hoạt động như thế, những xung động chen chúc, xô đẩy nhau, mà con không thể điều khiển được. Thưa Thầy phải chăng mình chỉ có thể tạo duyên để tánh biết tự thấy pháp, chứ không thể có một cái ngã nào có thể thực sự điều khiển? Tâm này cứ như một nồi nước sôi, sôi sùng sục, chỉ có thể buông ra chờ nó nguội, khi nào nó nguội là việc của pháp vậy. Và khi nó nguội thì mình có thể thấy đáy phải không Thầy?<p Khi con làm mọi việc hàng ngày, vẫn biết đang làm hết mình, nhưng không đem cái ngã vào, thì khi những sự cố không mong muốn xảy ra, con đã không cảm thấy đau đớn nhiều nữa. Không biết đây có phải là niềm hạnh phúc của sự không dính mắc, hay là có chỗ nào cần điều chỉnh không thưa Thầy? Con có thể giữ thái độ này để học một ngôn ngữ mới như tiếng Anh mà không sợ dính mắc vào những biểu tượng và âm thanh mới không thưa Thầy, hay ở đây con nên có một sự lựa chọn một trong hai? <p Con thấy dường như mọi thứ xung quanh đều có thể trở thành một cái bẫy cho mình mắc kẹt vào bất cứ lúc nào, khi vô tình hay cố ý, cái ngã bám víu vào đó, cho rằng nó phải là thế này, phải là thế kia, thì cũng ngay sau đó thôi, những cái cho rằng đó lại khiến con đau khổ. Chỉ có thản nhiên đứng nhìn vậy, con mới thấy được an. Có phải con đang trở nên hơi khắt khe hay quá nhạy cảm không thưa Thầy? Không biết những người khác hành có như con vậy không?<p Kính mong Thầy chỉ bảo tiếp cho con để giúp con hành được đúng. Con cám ơn Thầy nhiều lắm.

Accepted Answer

Phân vân của con chính là sự nghi hoặc giữa ngã và pháp, giữa khái niệm và thực tánh. Nếu khái niệm mạnh hơn thì ngã không thể buông được thói quen can thiệp vào pháp, còn nếu thực tánh mạnh hơn thì ngã sẽ tự buông ra và tâm không còn bị áp lực của sự đối kháng nhị nguyên nữa nên cảm thấy thoát khỏi áp lực của sự ràng buộc. Con đừng quá phân biệt giữa ngã với pháp, chỉ nên thấy thực tại đang là như thế nào thì thấy như vậy thôi. Nếu không con sẽ rơi vào bỏ chấp ngã lại chấp pháp. Thấy ngã như nó là, thấy pháp cũng như nó là thôi thì ngã hay pháp gì tâm cũng không chấp, không ngại. Đó chính là thái độ rỗng lặng trong sáng trước mọi hiện tượng duyên khởi của vạn pháp.

Question 3

Kính thưa Thầy, <p Theo các kinh điển PG Đại Thừa thì thế giới này là huyễn mộng là không thật. Tất cả thế giới hiện tượng đều do tâm tạo “Vạn Pháp Duy Tâm Tạo”. Thế giới này cùng một thể tánh (tánh Không) chỉ do vô minh vọng động mà sinh ra thiên hà đại địa.<p Kính thưa Thầy, trở về thực tại như vậy phải chăng là trở về với thực tánh mộng ảo của vạn pháp. Nhưng tại sao con vẫn “trải nghiệm” được tánh “như thật” của thế giới này. Thực và ảo trong Phật giáo được Vipassana nhìn thấy và quan niệm như thế nào?<p Kính Thầy.

Accepted Answer

Thiền Vipassana chỉ nói đến thực tánh chân đế, tức là pháp như nó đang là (như thị), nghĩa là vượt ngoài khái niệm có hay không, thật hay ảo.