Q: Dạ con thưa Thầy, <p Ngay khi lặng yên dừng lại, buông ra, và quán sát, con lại thấy tham sân si nổi lên rõ nhất, thực nhất. Nó như phần chìm của tảng băng, là gốc rễ của những biểu hiện thường ngoài. Lúc ấy, con vẫn chỉ vậy, yên vậy, tỉnh vậy. Không khởi lên yêu ghét hay dẹp bỏ. Con và "nó" nhìn nhau.<p Dạ nếu phải "chiến đấu", thì mình chiến đấu ngay với điều [tham sân si] đó đúng không thưa Thầy? Chiến đấu bằng cách trọn vẹn chú tâm quan sát nó, nhưng không khởi lên gì cả, ngay cả với ý "chiến đấu" hoặc phân biệt nhị nguyên ta nó, đúng sai, tốt xấu... Cứ vậy, yên vậy, tỉnh vậy, mà thôi.<p Dạ con xin được Thầy chỉ dạy. Con cảm tạ Thầy.

Nếu đã là "chỉ vậy, yên vậy, tỉnh vậy" thì còn "con và nó nhìn nhau" gì nữa, và còn ai "chiến đấu" với ai đây"? Nếu không còn "con" thì "nó" chỉ là nó, hoặc không còn "nó" thì chỉ có "con" thôi, hoặc "nó" với "con" là bất nhị thì chẳng ai nhìn ai, hoặc "nó" với "con" đều không thì có ai mà chiến đấu?... Thôi thì "Cứ vậy, yên vậy, tỉnh vậy" đi là được rồi!

Q: Kính thưa thầy,<p Con được nghe trong mục pháp thoại được biết, tính chất của bản ngã có 3 điểm: Cướp công Pháp, ăn trộm pháp, thọc gậy bánh xe Pháp (con không nhớ ra và tìm trong mục Pháp thoại để nghe lại thì con không biết ở file nào). Mong thầy làm rõ giúp con đặc điểm, tính chất của từng đặc tính trên ạ.<p

Mắt thấy, tai nghe, phổi thở, thân đi... nhưng bản ngã cho rằng tôi thấy, tôi nghe, tôi thở, tôi đi... Tất cả trong thân ngoài cảnh đều là sự vận hành tự nhiên của vạn pháp dù không có khái niệm "cái tôi" trong đó, nhưng cái tôi luôn cho rằng nó làm tất cả... Đó là bản ngã cướp công pháp. Thân, thọ, tâm, pháp đều là pháp tự nhiên... nhưng bản ngã đòi quyền sở hữu: Thân này là của tôi, tôi muốn hưởng cảm giác lạc, tôi thích an trú tâm định cao nhất... Tất cả vũ trụ vạn vật đều là của thiên nhiên nhưng tôi muốn thu năng lượng trời đất vào để được trường sinh bất tử, tôi muốn chiếm thêm biển, thêm đất để bành trướng đất nước tôi... Đó là bản ngã ăn trộm pháp. Cơ thể đang sống bình thường, điều hòa với thiên nhiên... thì bản ngã tham ăn thật nhiều chất bổ dưỡng vào để cho mạnh khỏe hơn, thích nhậu nhẹt cho cố vào để được sảng khoái hơn... làm cho lục phủ ngũ tạng bị tổn thương. Hoặc cố gắng bỏ ăn bỏ ngủ để tu hành cho mau đắc thiền đắc đạo... để rồi tâm thần bất ổn, thậm chí còn bị tẩu hỏa nhập ma... Đó là bản ngã thọc gậy bánh xe pháp.

Question 1

Con cảm ơn Thầy về câu trả lời trước. Xin thầy giải thích sơ lược cho con về phép quán pháp trên pháp với bốn Thánh đế (nhóm pháp cuối cùng mà niệm pháp tập trung vào) như thế nào? Và quán này có khác biệt như thế nào với khi ta học hỏi nội dung Tứ Thánh đế trên kinh điển, lý thuyết giải thích ạ...?

Accepted Answer

Thực ra, niệm Pháp, nhất là niệm Tứ Thánh Đế chỉ có thể thực hiện được khi chánh niệm tỉnh giác đã đến mức trong sáng thuần thục. Nói cách khác, khi tâm con có thể hoàn toàn buông xả, tỉnh thức đủ để tri kiến phát hiện ngay lập tức sự tập khởi của nhân sinh khổ và hậu quả khổ đau của nó. Đồng thời, thấy sự đoạn diệt của phiền não khổ đau khi nhân sinh khổ không tập khởi. Nếu sự kiện thấy biết này xẩy ra còn yếu thì chỉ mới khai mở những tuệ tri thấp, nhưng nếu sự thấy biết này đúng mức thì đó là lúc có thể thực chứng Đạo Quả.

Niệm Pháp Tứ Diệu Đế đúng mức thường tự đến lúc tâm hội đủ yếu tố Đạo Đế, nên ít ai tự ý niệm Pháp này vì không thể niệm theo kiểu suy diễn từ kiến thức giáo lý kinh điển mà phải thấy trực tiếp. Muốn vậy, thường hành giả khởi đầu bằng niệm thân, khi tâm vi tế hơn có thể thấy thọ thì niệm thọ, thấy tâm thì niệm tâm. Khi niệm mà con thấy được sự tương quan sinh diệt của thân - thọ - tâm chứ không còn phân ra từng đối tượng biệt lập nữa, đó chính là lúc niệm Pháp tự đến và con sẽ niệm Pháp một cách dễ dàng. Hãy phát hiện thái độ của tâm con thế nào hơn là chọn đối tượng gì để niệm một cách chủ quan.

Question 2

Dạ con thưa Thầy, <p Ngay khi lặng yên dừng lại, buông ra, và quán sát, con lại thấy tham sân si nổi lên rõ nhất, thực nhất. Nó như phần chìm của tảng băng, là gốc rễ của những biểu hiện thường ngoài. Lúc ấy, con vẫn chỉ vậy, yên vậy, tỉnh vậy. Không khởi lên yêu ghét hay dẹp bỏ. Con và "nó" nhìn nhau.<p Dạ nếu phải "chiến đấu", thì mình chiến đấu ngay với điều [tham sân si] đó đúng không thưa Thầy? Chiến đấu bằng cách trọn vẹn chú tâm quan sát nó, nhưng không khởi lên gì cả, ngay cả với ý "chiến đấu" hoặc phân biệt nhị nguyên ta nó, đúng sai, tốt xấu... Cứ vậy, yên vậy, tỉnh vậy, mà thôi.<p Dạ con xin được Thầy chỉ dạy. Con cảm tạ Thầy.

Accepted Answer

Nếu đã là "chỉ vậy, yên vậy, tỉnh vậy" thì còn "con và nó nhìn nhau" gì nữa, và còn ai "chiến đấu" với ai đây"? Nếu không còn "con" thì "nó" chỉ là nó, hoặc không còn "nó" thì chỉ có "con" thôi, hoặc "nó" với "con" là bất nhị thì chẳng ai nhìn ai, hoặc "nó" với "con" đều không thì có ai mà chiến đấu?... Thôi thì "Cứ vậy, yên vậy, tỉnh vậy" đi là được rồi!

Question 3

Kính thưa thầy,<p Con được nghe trong mục pháp thoại được biết, tính chất của bản ngã có 3 điểm: Cướp công Pháp, ăn trộm pháp, thọc gậy bánh xe Pháp (con không nhớ ra và tìm trong mục Pháp thoại để nghe lại thì con không biết ở file nào). Mong thầy làm rõ giúp con đặc điểm, tính chất của từng đặc tính trên ạ.<p

Accepted Answer

Mắt thấy, tai nghe, phổi thở, thân đi... nhưng bản ngã cho rằng tôi thấy, tôi nghe, tôi thở, tôi đi... Tất cả trong thân ngoài cảnh đều là sự vận hành tự nhiên của vạn pháp dù không có khái niệm "cái tôi" trong đó, nhưng cái tôi luôn cho rằng nó làm tất cả... Đó là bản ngã cướp công pháp.
Thân, thọ, tâm, pháp đều là pháp tự nhiên... nhưng bản ngã đòi quyền sở hữu: Thân này là của tôi, tôi muốn hưởng cảm giác lạc, tôi thích an trú tâm định cao nhất... Tất cả vũ trụ vạn vật đều là của thiên nhiên nhưng tôi muốn thu năng lượng trời đất vào để được trường sinh bất tử, tôi muốn chiếm thêm biển, thêm đất để bành trướng đất nước tôi... Đó là bản ngã ăn trộm pháp.
Cơ thể đang sống bình thường, điều hòa với thiên nhiên... thì bản ngã tham ăn thật nhiều chất bổ dưỡng vào để cho mạnh khỏe hơn, thích nhậu nhẹt cho cố vào để được sảng khoái hơn... làm cho lục phủ ngũ tạng bị tổn thương. Hoặc cố gắng bỏ ăn bỏ ngủ để tu hành cho mau đắc thiền đắc đạo... để rồi tâm thần bất ổn, thậm chí còn bị tẩu hỏa nhập ma... Đó là bản ngã thọc gậy bánh xe pháp.