Q: Kính thưa Thầy, <p Xin Thầy giảng cho con hiểu sự khác nhau giữa "không thọ" và "thọ không khổ không lạc". Con thực hành theo dõi tâm để "không thọ" những sự đối xử xấu ác của người khác để không sân giận, nhưng con không biết con có lầm lẩn đang "thọ không khổ không lạc" không vì con nghe giảng là "không thọ" mới đúng. Con cảm ơn Thầy. Chúc Thầy luôn vui khỏe.

Đó là do nhầm lẫn của từ Hán Việt. Hai chữ thọ dùng trong "không thọ" và trong "thọ không khổ không lạc" hoàn toàn khác nhau. Thọ trong "không thọ" là động từ có nghĩa là nhận (ganhāti = to accept, to receive), còn thọ trong "thọ không khổ không lạc" là danh từ có nghĩa là cảm giác (vedanā = sensation, felling). Con có thể không thọ nhận những gì từ bên ngoài đến (khi xúc chạm cảnh trần) nhưng cảm thọ thì nếu không khổ thì lạc, không lạc thì xả chứ không thể không có thọ trừ phi nhập diệt thọ tưởng định.

Q: Kính thưa Thầy, sau những trải nghiệm con đã trình với Thầy lúc chiều, tối nay con tiếp tục ngồi buông xả. Con thấy rất rõ Danh pháp và Sắc pháp. Con thấy rất rõ về cái đau từ sắc pháp (thân thức đau), cái đau hiện lên rất rõ ràng. Khi cái đau khởi lên thì con thấy tâm con hoàn toàn rỗng lặng (tâm trở nên bình thản vô cùng). Con rất vui khi nhìn thấy được pháp này, niềm vui làm con tối nay không ngủ mà chỉ cảm nhận niềm vui của tâm một cách lạ thường.

Đúng vậy, dù thân thức đang thọ khổ nhưng tâm vẫn có thể thọ hỷ nếu tâm đủ sáng suốt, định tĩnh, trong lành. Con đang niệm thọ rất đúng một cách tự nhiên không cần khuôn mẫu nào cả. Sàdhu lành thay!

Q: Bạch Thầy, Con tự nhìn thấy con thường gặp vấn đề với cảm xúc. Thường khi cảm xúc khởi lên là con tự dập tắt nó ngay mà nhiều khi con còn không biết. Hoặc con thường không cho cảm xúc xảy ra, không để điều kiện, hoàn cảnh xảy ra, tức là dập tắt nó trước khi nó sinh khởi. Con kính mong thầy chỉ cho con về niệm thọ. Tức là cứ để nó khởi lên mà thấy. Nhưng con chưa hiểu lúc đó mình thấy thế nào ạ. Để thấy một cách tự nhiên là cứ để nó khởi lên để mình cảm nhận trọn vẹn về nó, rồi khi nào nó đi thì đi? Hay là để nó khởi lên để thấy sinh diệt? Hay là để nó khởi lên để mình quay lại quan sát thân tâm mình lúc đó? Hay là con cứ để nó khởi lên rồi quan sát nó mà không có cái ta ảo tưởng xen vào là được? Hay là con lại lý trí quá nên không thể nào thấy được ạ?... Con kính mong Thầy cho con xin một lời khuyên.

Đúng là con hơi lý trí, thực ra khi thọ gì khởi lên con chỉ thấy thôi đừng để lý trí xen vào là được. Nói cách khác con cảm nhận trọn vẹn cảm giác ấy diễn ra như nó đang là thôi. Chủ yếu không phải là thấy ra thọ gì mà là tâm thấy có thanh tịnh trong sáng hay không mà thôi.

Question 1

Kính thưa Thầy, <p Xin Thầy giảng cho con hiểu sự khác nhau giữa "không thọ" và "thọ không khổ không lạc". Con thực hành theo dõi tâm để "không thọ" những sự đối xử xấu ác của người khác để không sân giận, nhưng con không biết con có lầm lẩn đang "thọ không khổ không lạc" không vì con nghe giảng là "không thọ" mới đúng. Con cảm ơn Thầy. Chúc Thầy luôn vui khỏe.

Accepted Answer

Đó là do nhầm lẫn của từ Hán Việt. Hai chữ thọ dùng trong "không thọ" và trong "thọ không khổ không lạc" hoàn toàn khác nhau. Thọ trong "không thọ" là động từ có nghĩa là nhận (ganhāti = to accept, to receive), còn thọ trong "thọ không khổ không lạc" là danh từ có nghĩa là cảm giác (vedanā = sensation, felling). Con có thể không thọ nhận những gì từ bên ngoài đến (khi xúc chạm cảnh trần) nhưng cảm thọ thì nếu không khổ thì lạc, không lạc thì xả chứ không thể không có thọ trừ phi nhập diệt thọ tưởng định.

Question 2

Kính thưa Thầy, sau những trải nghiệm con đã trình với Thầy lúc chiều, tối nay con tiếp tục ngồi buông xả. Con thấy rất rõ Danh pháp và Sắc pháp. Con thấy rất rõ về cái đau từ sắc pháp (thân thức đau), cái đau hiện lên rất rõ ràng. Khi cái đau khởi lên thì con thấy tâm con hoàn toàn rỗng lặng (tâm trở nên bình thản vô cùng). Con rất vui khi nhìn thấy được pháp này, niềm vui làm con tối nay không ngủ mà chỉ cảm nhận niềm vui của tâm một cách lạ thường.

Accepted Answer

Đúng vậy, dù thân thức đang thọ khổ nhưng tâm vẫn có thể thọ hỷ nếu tâm đủ sáng suốt, định tĩnh, trong lành. Con đang niệm thọ rất đúng một cách tự nhiên không cần khuôn mẫu nào cả. Sàdhu lành thay!

Question 3

Bạch Thầy,

Con tự nhìn thấy con thường gặp vấn đề với cảm xúc. Thường khi cảm xúc khởi lên là con tự dập tắt nó ngay mà nhiều khi con còn không biết. Hoặc con thường không cho cảm xúc xảy ra, không để điều kiện, hoàn cảnh xảy ra, tức là dập tắt nó trước khi nó sinh khởi.

Con kính mong thầy chỉ cho con về niệm thọ. Tức là cứ để nó khởi lên mà thấy. Nhưng con chưa hiểu lúc đó mình thấy thế nào ạ. Để thấy một cách tự nhiên là cứ để nó khởi lên để mình cảm nhận trọn vẹn về nó, rồi khi nào nó đi thì đi? Hay là để nó khởi lên để thấy sinh diệt? Hay là để nó khởi lên để mình quay lại quan sát thân tâm mình lúc đó? Hay là con cứ để nó khởi lên rồi quan sát nó mà không có cái ta ảo tưởng xen vào là được? Hay là con lại lý trí quá nên không thể nào thấy được ạ?... Con kính mong Thầy cho con xin một lời khuyên.

Accepted Answer

Đúng là con hơi lý trí, thực ra khi thọ gì khởi lên con chỉ thấy thôi đừng để lý trí xen vào là được. Nói cách khác con cảm nhận trọn vẹn cảm giác ấy diễn ra như nó đang là thôi. Chủ yếu không phải là thấy ra thọ gì mà là tâm thấy có thanh tịnh trong sáng hay không mà thôi.