Question 1

Con Kính đảnh lễ thầy!

Con nghe pháp thầy cũng như đọc thư trả lời của thầy cho các đạo hữu thầy thường hay dùng cụm từ: Tâm "sinh, hữu, tác, thành". Mong thầy giải thích giúp con Tâm "sinh, hữu, tác, thành" là thế nào ạ?

Con chúc thầy vạn an ạ.

Accepted Answer

Thí dụ cho con dễ hiểu: 1) Khi mong cầu sở đắc, con khởi tâm muốn đắc định, đó là sinh. Thích định nên muốn "ta" sở hữu định, đó là hữu. Cái "ta" liền nỗ lực tập trung tầm tứ vào một đối tượng để định tâm, đó là tác. Cuối cùng đắc được sơ định v.v..., đó là thành. 2) Khi bất bình với ai đó con nổi tâm sân, đó là sinh. Sân sinh khởi là đã có sự hiện hữu của cái "ta", đó là hữu. Cái "ta" liền phản ứng tạo tác như chửi mắng, đánh đập v.v..., đó là tác. Cuối cùng là gây ra hậu quả nhồi máu cơ tim, đó là thành.

Question 2

Thưa Thầy,

"Sinh hữu tác thành" là một tiến trình tâm sinh lí. Sinh tử của cái thân vật lí này thì không chúng sinh nào tránh được, nhưng mình có thể tu để cắt bỏ sinh tử của tâm. Có nghĩa là, mình không nên khởi ý "muốn", vì môt khi muốn cái gì, thì cái ta, cái "sinh" đã có mặt rồi. Có phải vậy không thưa Thầy?

Con hằng cố gắng tu tập chánh niệm tỉnh giác, nhưng con vẫn khởi ý muốn cái này cái kia, không phải tham muốn vật chất thế gian thường tình mà chẳng hạn như con thấy đói và khởi ý muốn đi ăn cơm, hay con nhớ đến các con của con và muốn lái xe đi thăm chúng nó. Vậy con phải điều khiển tầm tứ thế nào cho bớt dính mắc, nghĩa là giảm bớt tình trạng sinh tử của tâm, thưa Thầy?

con xin cảm ân thầy dạy đạo.

Accepted Answer

Khi vô sự thì tâm không sinh là đúng. Khi hữu sự thì tâm cứ sinh nhưng sinh mà không trụ là được. Không trụ thì chỉ cần chánh niệm tỉnh giác. Đó chính là thấy tướng biết sinh diệt nhưng tánh biết vẫn "không sinh, không hữu, không tác, không thành".

Question 3

Thưa thầy, con đọc trong mục hỏi đáp và nghe pháp thoại thường thấy thầy nói đến không sinh hữu tác thành, thầy hoan hỷ giải thích dùm con "sinh hữu tác thành" là gì và làm sao để không sinh không hữu không tác không thành?

Accepted Answer

Thí dụ như một người khởi lên ý muốn đi ăn trộm (sinh), người ấy liền trở thành một tên trộm (hữu), anh ta phải thực hiện phi vụ ăn trộm của mình (tác), cuối cùng anh đã ăn trộm được (thành).

Người cố tu luyện để trở thành gì đó cũng y như vậy. Bởi vì "Sinh, hữu, tác, thành" chính là thập nhị nhân duyên sinh. "Không sinh, không hữu, không tác, không thành" mới là thập nhị nhân duyên diệt.