Q: Kính thưa Thầy,<p Khi con suy nghĩ, thấy, nghe, đọc... thì con thấy trong tâm con có sự sinh diệt. Nhưng khi không có tất cả những yếu tố trên, con thỉnh thoảng vẫn thấy trong tâm "vô cớ" có sự sinh diệt. Kính xin Thầy chỉ dạy con. <p Con kính xin đảnh lễ Thầy.

Sinh diệt khi thấy, nghe, ngửi, nếm hoặc xúc chạm đối tượng bên ngoài là sự sinh diệt của một lộ trình tâm ngũ môn hay một tiến trình tâm sinh vật lý (pañca dvàra vìthi), do đó sự sinh diệt này dễ thấy hơn. Nhưng khi tâm tiếp xúc với nội pháp trong tiến trình tâm ý môn (mano dvàra vìthi) thì sự sinh diệt chỉ cảm nhận được ở bên trong mà thôi. Cho dù tâm không khởi tiến trình qua 6 thức thì tâm vẫn hoạt động một cách vô thức như những tập khí chứa nhóm trong bhavanga mà Phân Tâm Học gọi là những khuynh hướng xung động vô thức. Chính là con cảm nhận được sự sinh diệt của những tập khí đang trở thành những khuynh hướng xung động đó.

Q: Thưa Thầy,<p Sáng hôm qua, con có được nghe Thầy giảng về Tham ái. Con vào trễ nên không dám chắc là mình nghe và hiểu đầy đủ những điều Thấy đã giảng. Con chỉ hiểu đại ý là muốn đoạn trừ Tham ái thì cần hiểu rằng vạn sự là "Vô diệt, Vô sinh". Con xin Thầy chỉnh lại cho con nếu con hiểu chưa chính xác và giải thích lại về "Vô sinh, Vô diệt".<p Con cám ơn Thầy ạ.

Không phải là thấy vạn sự không sinh không diệt mà là thấy vạn sự sinh diệt nhưng tâm cái tâm "vô sinh" vẫn không sinh không diệt. Chính nhờ cái tâm "không sinh, không hữu, không tác, không thành" này mà chúng sinh mới thoát được cái sinh, hữu, tác và thành.

Question 1

Kính gửi thầy:<p Xin thầy cho con hỏi một điều thắc mắc là chết có phải là hết hay không, chết rồi ta sẽ như thế nào?<p

Accepted Answer

Theo nguyên lý bảo toàn năng lượng thì chỉ có sự chuyển hoá từ dạng này qua dạng khác chứ không có cái gọi là hết hay không hết. Chỉ có một cái có thể hết đó là ảo tưởng, nhưng bởi vì ảo tưởng không có thật nên thực ra cũng không có gì để hết! Sống và chết là một dòng chuyển biến trùng trùng duyên khởi của nhân quả nghiệp báo mà thôi. Mọi thứ đều đang sinh ra và chết đi trong từng sát na, vì vậy sống có nghĩa là sự chuyển dịch không ngừng của sinh và chết, chết và sinh...

Question 2

Kính thưa Thầy,<p Khi con suy nghĩ, thấy, nghe, đọc... thì con thấy trong tâm con có sự sinh diệt. Nhưng khi không có tất cả những yếu tố trên, con thỉnh thoảng vẫn thấy trong tâm "vô cớ" có sự sinh diệt. Kính xin Thầy chỉ dạy con. <p Con kính xin đảnh lễ Thầy.

Accepted Answer

Sinh diệt khi thấy, nghe, ngửi, nếm hoặc xúc chạm đối tượng bên ngoài là sự sinh diệt của một lộ trình tâm ngũ môn hay một tiến trình tâm sinh vật lý (pañca dvàra vìthi), do đó sự sinh diệt này dễ thấy hơn. Nhưng khi tâm tiếp xúc với nội pháp trong tiến trình tâm ý môn (mano dvàra vìthi) thì sự sinh diệt chỉ cảm nhận được ở bên trong mà thôi. Cho dù tâm không khởi tiến trình qua 6 thức thì tâm vẫn hoạt động một cách vô thức như những tập khí chứa nhóm trong bhavanga mà Phân Tâm Học gọi là những khuynh hướng xung động vô thức. Chính là con cảm nhận được sự sinh diệt của những tập khí đang trở thành những khuynh hướng xung động đó.

Question 3

Thưa Thầy,<p Sáng hôm qua, con có được nghe Thầy giảng về Tham ái. Con vào trễ nên không dám chắc là mình nghe và hiểu đầy đủ những điều Thấy đã giảng. Con chỉ hiểu đại ý là muốn đoạn trừ Tham ái thì cần hiểu rằng vạn sự là "Vô diệt, Vô sinh". Con xin Thầy chỉnh lại cho con nếu con hiểu chưa chính xác và giải thích lại về "Vô sinh, Vô diệt".<p Con cám ơn Thầy ạ.

Accepted Answer

Không phải là thấy vạn sự không sinh không diệt mà là thấy vạn sự sinh diệt nhưng tâm cái tâm "vô sinh" vẫn không sinh không diệt. Chính nhờ cái tâm "không sinh, không hữu, không tác, không thành" này mà chúng sinh mới thoát được cái sinh, hữu, tác và thành.