Q: Kính thưa thầy,<p Thầy cho con hỏi là có lúc trong cuộc sống, mình bị rơi vào trạng thái "đơ" (nghĩa là không biết phản ứng như thế nào đối với tình huống xảy ra hoặc khi nói chuyện với bạn bè). <p Tình trạng như vậy nghĩa là sao? Mong thầy lý giải giúp con.

"Đơ" có nhiều tình trạng khác nhau. Đơ do tâm vô ký (vô thức), đơ do tâm si, đơ do lý trí không thể nào hiểu nổi, đơ do yếu tố định quá nhiều... nhưng vẫn có một thái độ "đơ" rất xuất sắc đó là tâm rỗng lặng trong sáng chỉ thấy "như thị" chứ không còn khái niệm hay phản ứng nào, đó là cái "đơ" của trí tuệ bất động mà Lão Tử gọi là "Tri bất tri thượng".

Q: Con chào thầy ạ. Thưa thầy, giải thích cho con được hiểu về tâm vô ký, làm thế nào để thoát ra khỏi trạng thái đó ạ? Ví dụ: khi làm việc xong, con đều không thể nào nhớ được diễn biến việc làm của mình; hoặc khi con tiếp khách, hỏi tên khách hàng xong, khi kết thúc câu chuyện thì con không ghi nhớ được gì hết, đến tên con cũng không nhớ. Tâm con lúc nào cũng chỉ như vậy, không vui, không buồn, không gì làm mình cảm thấy hứng thú để làm. Kính mong thầy giải thích và chỉ con phương pháp để con thoát ra ạ.

Trước đây con có tu thiền định nhiều không? Định nhiều quá hoặc định sai hướng đưa đến hôn trầm trì trệ, tâm trở nên ù lỳ, thiếu linh hoạt cái mà con gọi là tâm vô ký hay thuộc loại tâm si (ít tham, sân). Để thoát khỏi tình trạng này con nên phấn chấn tích cực lên và chú ý hơn vào sinh những hoạt hàng ngày bằng cách thường thận trọng chú tâm quan sát mọi diễn biến của sự việc đang làm. Nếu hay quên thì tạm thời nên có cuốn sổ để ghi chép những điều quan trọng. Đó chính là bốn yếu tố kích hoạt tâm trong Thất Giác Chi giúp thoát khỏi tình trạng thụ động: 1) Tinh tấn (trở về với thực tại), 2) Niệm (trọn vẹn với thực tại), 3) Hỷ (vui vẻ đón nhận thực tại), 4) Trạch pháp (chú ý quan sát thực tại). Thực tại ở đây là sự việc đang diễn tiến hàng ngày.

Q: Thưa Sư, Hôm nay con mới trực nhận cái này ạ. Thì ra khi mình vô niệm hay nói cách khác là mình nhìn mọi sự như nó đang là không đưa khái niệm thiện ác, đúng sai vào thì tâm mình nó liền tự do, tâm mình nó tự vô niệm như vậy ạ. Cụ thể hơn là mình vẫn nhìn mây nhìn trời mà vô niệm như vậy thì tâm mình nó tự thanh tịnh, tự phân biệt rõ ràng đâu là nắng, đâu là mây, mà cái phân biệt này là của tự tánh chứ không phải từ ý nghĩ tốt hay xấu... Tuyệt vời thưa Sư, tâm mình nó hay biết mọi sự mọi việc mà hằng vô niệm. Thì ra bản lai mình là như vậy phải không ạ? Con xin phép trình thêm cái thấy hiểu của con. Mong Sư từ bi chỉ dạy thêm ạ. Con chân thành cảm ơn và chúc Sư có chuyến hoằng pháp viên mãn ạ.

Sādhu lành thay! Chúc mừng con!

Question 1

Kính thưa thầy,<p Thầy cho con hỏi là có lúc trong cuộc sống, mình bị rơi vào trạng thái "đơ" (nghĩa là không biết phản ứng như thế nào đối với tình huống xảy ra hoặc khi nói chuyện với bạn bè). <p Tình trạng như vậy nghĩa là sao? Mong thầy lý giải giúp con.

Accepted Answer

"Đơ" có nhiều tình trạng khác nhau. Đơ do tâm vô ký (vô thức), đơ do tâm si, đơ do lý trí không thể nào hiểu nổi, đơ do yếu tố định quá nhiều... nhưng vẫn có một thái độ "đơ" rất xuất sắc đó là tâm rỗng lặng trong sáng chỉ thấy "như thị" chứ không còn khái niệm hay phản ứng nào, đó là cái "đơ" của trí tuệ bất động mà Lão Tử gọi là "Tri bất tri thượng".

Question 2

Con chào thầy ạ. Thưa thầy, giải thích cho con được hiểu về tâm vô ký, làm thế nào để thoát ra khỏi trạng thái đó ạ? Ví dụ: khi làm việc xong, con đều không thể nào nhớ được diễn biến việc làm của mình; hoặc khi con tiếp khách, hỏi tên khách hàng xong, khi kết thúc câu chuyện thì con không ghi nhớ được gì hết, đến tên con cũng không nhớ. Tâm con lúc nào cũng chỉ như vậy, không vui, không buồn, không gì làm mình cảm thấy hứng thú để làm. Kính mong thầy giải thích và chỉ con phương pháp để con thoát ra ạ.

Accepted Answer

Trước đây con có tu thiền định nhiều không? Định nhiều quá hoặc định sai hướng đưa đến hôn trầm trì trệ, tâm trở nên ù lỳ, thiếu linh hoạt cái mà con gọi là tâm vô ký hay thuộc loại tâm si (ít tham, sân). Để thoát khỏi tình trạng này con nên phấn chấn tích cực lên và chú ý hơn vào sinh những hoạt hàng ngày bằng cách thường thận trọng chú tâm quan sát mọi diễn biến của sự việc đang làm. Nếu hay quên thì tạm thời nên có cuốn sổ để ghi chép những điều quan trọng. Đó chính là bốn yếu tố kích hoạt tâm trong Thất Giác Chi giúp thoát khỏi tình trạng thụ động: 1) Tinh tấn (trở về với thực tại), 2) Niệm (trọn vẹn với thực tại), 3) Hỷ (vui vẻ đón nhận thực tại), 4) Trạch pháp (chú ý quan sát thực tại). Thực tại ở đây là sự việc đang diễn tiến hàng ngày.

Question 3

Thưa Sư,

Hôm nay con mới trực nhận cái này ạ. Thì ra khi mình vô niệm hay nói cách khác là mình nhìn mọi sự như nó đang là không đưa khái niệm thiện ác, đúng sai vào thì tâm mình nó liền tự do, tâm mình nó tự vô niệm như vậy ạ.

Cụ thể hơn là mình vẫn nhìn mây nhìn trời mà vô niệm như vậy thì tâm mình nó tự thanh tịnh, tự phân biệt rõ ràng đâu là nắng, đâu là mây, mà cái phân biệt này là của tự tánh chứ không phải từ ý nghĩ tốt hay xấu... Tuyệt vời thưa Sư, tâm mình nó hay biết mọi sự mọi việc mà hằng vô niệm. Thì ra bản lai mình là như vậy phải không ạ? Con xin phép trình thêm cái thấy hiểu của con. Mong Sư từ bi chỉ dạy thêm ạ. Con chân thành cảm ơn và chúc Sư có chuyến hoằng pháp viên mãn ạ.

Accepted Answer

Sādhu lành thay! Chúc mừng con!