Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

tâm si

29 câu · trang 1/10

Thưa thầy cho con hỏi: Trong "THAM SÂN SI" 2 chữ THAM SÂN thi dễ biết, dễ chữa, còn SI thi khó biết và khó chữa; thường thì những trường hợp nào gọi là SI ạ? Con còn kẹt chưa thông chữ SI này, mong thầy chỉ dạy cho con.

Thưa thầy: trước khi tham gia khóa hoc thiền của thầy con cũng có nghe ở đâu đó một vị thiền sư đã nói như vầy: "DÙNG THÌ PHÔ RA, BỎ THÌ ẨN TÀNG, SÂU THÌ VÉN ÁO, CẠN THÌ NHÓN GÓT". Quả thật khi đó con hiểu chỉ một phần cạn cợt là trong cuôc sống đơn giản "lúc nào sâu cần vén; lúc nào cạn thì cần nhón" Nay con đươc hoc pháp của thầy thì con hiểu ra "TẤT CẢ CÁC VỊ THIỀN SƯ KHI ĐÃ GIÁC NGÔ THÌ ĐỀU GIỐNG NHAU'. Con cảm ơn thầy đã dạy bảo chúng con.

Tham, sân, si xuất phát từ vô minh ái dục. Nên si là biểu hiện cụ thể nhất của vô minh. Si gồm những yếu tố sau: vô ký (một loại tâm xả bất thiện), phân vân nghi hoặc, phóng tâm trạo cử, hôn trầm thụy miên, vô tàm, vô quý (không biết thẹn và chẳng biết sợ hậu quả của những điều sai xấu). Si có khi đi riêng thành tâm si, nhưng trong tham sân cũng có si tham dự, nhất là với những tâm hữu trợ (cấn có xúi dục).

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Thưa Thầy, một con giun đất bị kiến cắn. Trước tiên, con muốn giải cứu cho con giun nhưng nghĩ lại nếu mình cứu con giun thì mấy con kiến sẽ không có được thức ăn. Nhưng vẫn quyết định cứu con giun, tâm con phân vân và con làm như vậy không biết đúng không hả Thầy. Con kính lễ Thầy!

Phân vân là trạng thái nghi hoặc của tâm si. Lý trí luôn phân vân lưỡng lự khi không biết chọn lựa kiến thức nào mà mình đã thu thập được để áp dụng cho đúng vào việc đánh giá một sự kiện. Đó chính là hành trạng của tâm si. Vậy vấn đề không phải là kết luận sự việc đúng hay sai mà là thấy ra tâm hành động là tâm gì. Nếu hành động với tâm tham biết là tâm tham, với tâm sân biết là tâm sân, với tâm si biết là tâm si, với tâm không tham biết là tâm không tham v.v... từ đó con có thể tùy duyên điều chỉnh thái độ nhận thức và hành vi cho thuận pháp chứ không cần phải kết luận điều gì một cách chủ quan, vì một điều mà lý trí cho là đúng hôm nay vẫn có thể sai ở ngày mai. Thấy ra toàn bộ vấn đề nơi chính con thì mọi việc sẽ ổn, chứ không phải phân vân trên những vấn đề đúng sai cục bộ của lý trí.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Thưa thầy! Con đã thấy tâm tham sinh phân biệt, vọng tưởng, tìm cầu. Vọng tưởng tạo ra những tưởng tượng. Tưởng tượng khởi lên thì không thấy được thực tại, sự thật. Hay nói cách khác, khi vọng tưởng khởi lên thì sự thật nơi Sắc Thanh Hương Vị Xúc Pháp, nơi Thân Thọ Tâm Pháp đã lặng lẽ trôi qua mất rồi. Đó là sự thật con đã thấy nơi con. Phải chăng sự ĐÁNH MẤT THỰC TẠI đó gọi là Si trong Tham - Sân - Si thưa thầy? Từ lâu nay con không hiểu rõ về Si, mong thầy giải đáp giùm con ạ. Con cảm tạ thầy!

Con nói đúng. Si có 3 biểu hiện:

  1. Hôn trầm, thụ động, vô ký

  2. Trạo cử, vọng động, thất niệm

  3. Nghi hoặc, phân vân, do dự.

Cả ba biểu hiện này đều đánh mất thực tại. Si hoàn toàn ngược lại với tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.