Q: Kính chào Thầy, <p Lâu nay con thực hành quan sát tâm mình như thầy dạy: khi khởi tâm tham con biết đang tham, khi khởi tâm sân con biết đang sân, thế là không còn tham sân nữa, con thấy như vậy là đã có tiến bộ trên con đường tu tập, còn tâm si thì khó biết quá, chỉ đôi khi giật mình vì những suy nghĩ theo định kiến của mình thật ra là không đúng, lúc ấy con biết mình đã có tâm si (cũng đã muộn rồi). <p Con xin thầy từ bi chỉ cho con cách nhận biết tâm si khi nó khởi lên, thưa thầy si có khác với vô minh không? Lâu nay con vẫn nghĩ vô minh bao trùm tất cả, do vô minh nên mới chấp ngã, nên mới có tham sân si. Vậy vô minh khác với si, bao trùm và là gốc rễ của si phải không thầy. <p Con cảm ơn thầy.

Vô minh là nói chung gốc rễ của tham sân si, còn si là chỉ những trạng thái cụ thể như trạo cử, hôn trầm và nghi. Vô minh và si đều có chung tính chất là tâm thiếu trong sáng. Khi vắng mặt tâm si, vô minh vẫn còn, như đắc tứ thiền bát định tuy không có tâm si nhưng vô minh vẫn còn, thậm chí các bậc Thánh hữu học vẫn chưa hết vô minh.

Question 1

Kính thưa thầy, cuộc sống kì lạ quá thầy ạ! Đôi khi con cảm thấy nó rất thực nhưng đôi khi cũng thấy nó mộng mị quá, đôi khi bỗng dưng con chợt thấy mình tự hỏi: "mình từ đâu đến? mình sẽ đi về đâu? sau này mình ra sao? tại sao hiện tại mình lại đứng ở đây giữa muôn trùng mọi thứ thế này?" Rồi con cũng chẳng buồn tìm câu trả lời, vì mình vẫn phải sống, phải làm tròn nhiệm vụ của mình. Kỉ niệm, kí ức tất cả giống như con muốn nắm lấy nhưng không dám giữ, sao kì lạ vậy thầy? Mong thầy chỉ dạy, con cám ơn thầy!

Accepted Answer

Con biết tâm trạng đó của con gọi là tâm gì không? Đích danh là tâm si đó. Tâm si có ba trạng thái: suy nghĩ vẩn vơ, phân vân nghi hoặc và chán chường thụ động. Muốn biết bản chất cuộc sống là gì thì đừng đặt ra nghi vấn gì cả mà chỉ "lặng nhìn không nói năng". Khi con cảm nhận sự sống như nó đang là, nó sẽ trả lời cho con mọi sự thật.

Question 2

Bạch Thầy! Con đã hiểu. Con dính mắc nhiều, con đam mê hỷ lạc nên con khổ. Con cảm ơn Thầy!

Accepted Answer

Nhận ra điều này là mở được một trói buộc. Người ta thường tự trói buộc vào những mong ước của chính mình, mà chủ yếu là muốn trở thành, muốn đạt được. Nếu không tự biết mình thì khó thấy ra động cơ thúc đẩy những mong ước ràng buộc này nên sẽ mãi đắm chìm trong đau khổ.

Question 3

Kính chào Thầy, <p Lâu nay con thực hành quan sát tâm mình như thầy dạy: khi khởi tâm tham con biết đang tham, khi khởi tâm sân con biết đang sân, thế là không còn tham sân nữa, con thấy như vậy là đã có tiến bộ trên con đường tu tập, còn tâm si thì khó biết quá, chỉ đôi khi giật mình vì những suy nghĩ theo định kiến của mình thật ra là không đúng, lúc ấy con biết mình đã có tâm si (cũng đã muộn rồi). <p Con xin thầy từ bi chỉ cho con cách nhận biết tâm si khi nó khởi lên, thưa thầy si có khác với vô minh không? Lâu nay con vẫn nghĩ vô minh bao trùm tất cả, do vô minh nên mới chấp ngã, nên mới có tham sân si. Vậy vô minh khác với si, bao trùm và là gốc rễ của si phải không thầy. <p Con cảm ơn thầy.

Accepted Answer

Vô minh là nói chung gốc rễ của tham sân si, còn si là chỉ những trạng thái cụ thể như trạo cử, hôn trầm và nghi. Vô minh và si đều có chung tính chất là tâm thiếu trong sáng. Khi vắng mặt tâm si, vô minh vẫn còn, như đắc tứ thiền bát định tuy không có tâm si nhưng vô minh vẫn còn, thậm chí các bậc Thánh hữu học vẫn chưa hết vô minh.