Q: Kính thưa thầy,<p Trong 1 bài giảng, thầy có giảng là ta nên thay đổi thái độ thay vì thay đổi trạng thái. Con chưa hiểu chỗ này.<p Ví dụ: mình đang bực bội, nên mình có thái độ cư xử gắt gỏng, khó chịu, vì vậy khi thay đổi trạng thái từ bực bội sang vui vẻ thì thái độ mình mới trở lại hiền hòa. Như vậy thì mình thay đổi trạng thái rồi mới thay đổi thái độ. Trong khi Thầy giảng là nên thay đổi thái độ.<p Theo con nghĩ thái độ nghĩa là hành động bên ngoài, mình thay đổi từ tâm trạng bên trong rồi mới ra bên ngoài được chứ ạ?<p Thầy hoan hỷ giảng giải cho con thêm chỗ này.

Con nói ngược với thầy rồi! Thái độ là nhân, trạng thái là quả, thay đổi nhân thì quả mới thay đổi, đúng không? Thí dụ một học sinh lười học (thái độ nhân) nên có điểm thấp (trạng thái quả). Vậy muốn điểm cao thì thay đổi thái độ học trước hay thay đổi điểm trước? Bực bội, vui vẻ, hiền hoà... đều có thể là nhân, có thể là quả. Nếu là nhân thì đó là thái độ, nếu là quả thì đó là trạng thái. Trạng thái thì không có hành động, chỉ thái độ mới có hành động. Thay đổi thái độ tức thay đổi chủ ý của hành động, và đó mới là một hành động. Thực ra vấn đề là ở chỗ có hiểu đúng cách dụng ngữ của người nói thì mới hiểu được người nói muốn nói gì.

Q: Con chào thầy ạ! Thưa thầy con có câu hỏi xin được hỏi thầy ạ! Thưa thầy tại sao khi con làm bất cứ 1 chuyện gì đó như: đi, đứng, nằm, ngồi, hay chuẩn bị ngủ thì khi con hướng tâm mình vào bên trong lại có 1 cảm nhận về 1 trạng thái, hay 1 cái gì đó con không biết tên là gì mà cái trạng thái con nhìn đó lúc nào cũng hiện hữu và mang trạng thái rỗng lặng, nếu con dùng ý thức để trú tâm vào đó thì con thấy sự tĩnh lặng hiện hữu, hoặc là con nhắm mắt sau đó con quan sát bên trong thì cái trống rỗng hiện hữu đó cứ ở trên 2 con mắt nhắm của con. Con không hiểu đó là gì con xin nhờ thầy chỉ giúp cho con ạ. con xin cảm ơn thầy ạ!

Nhưng bây giờ con muốn biết nó là cái gì thì làm sao còn thấy rỗng lặng được nữa! Nếu cái rỗng lặng vẫn còn đó thì đó chỉ là trạng thái rỗng lặng chứ không phải là thái độ rỗng lặng, mà thái độ rỗng lặng mới là chính chứ không phải là trạng thái rỗng lặng.

Question 1

Kính bạch Thầy!

Trước tiên con xin cám ơn Thầy. Thông qua những bài giảng của Thầy về các vấn đề tu học, những quan kiến đúng đắn về Thiền đã giúp con tháo gỡ được rất nhiều những khúc mắc và những thái độ sai lầm trên tiến trình tu học. Thời gian dài con chịu rất nhiều áp lực từ cuộc sống. Con tìm tới Thiền như một cứu cánh giúp tâm hồn nhẹ nhàng thanh tịnh, nhưng càng cố gắng bao nhiêu thì con càng thấy mệt mỏi bấy nhiêu. Bây giờ con đã có thái độ đúng dắn hơn về Thiền.

Kính bạch Thầy!

Tuy thái độ về Thiền của con thay đổi: khi động thì thận trọng, chú tâm, quan sát; khi tĩnh thì không, vô tướng, vô tác. Nhưng do một thời gian dài con chịu nhiều áp lực nên thần kinh bị suy nhược phải dùng đến thuốc (con đang uống thuốc Bắc ở sư Tuệ Tâm). Mỗi lần vào hành Thiền tâm con rất vọng, tuy tâm luôn xả bỏ rỗng không nhưng một lúc lại thấy nó lan man chạy nhảy lung tung không kéo về được. Mỗi lần như vậy con chú ý đến phồng xep ở bụng đến lúc con thấy tâm thật nhẹ nhàng rồi con dùng tâm đó quan sát các đối tượng khác phát sinh trong thân tâm một câch tự nhiên.

Thưa Thầy, xin Thầy chỉ dẫn cho con, cho con biết cách làm của con như vậy có đúng không. Nếu sai xin Thầy chỉ dạy cho con.

Đệ tử Chúc Giới.

Accepted Answer

Tâm có hai phương diện: Một là trạng thái tâm, hai là thái độ tâm. Trạng thái tâm thuộc về quả, thái độ tâm thuộc về nhân. Ví dụ khi tâm con ở trạng thái vọng động, trạo cử hay thất niệm thì thường con có ba thái độ ứng xử: Một là buông thả theo hay đắm chìm trong đó; hai là tìm cách kéo nó về trạng thái yên ổn; ba là chánh niệm tỉnh giác thấy nó như nó đang là. Thái độ thứ nhất gọi là thái độ buông lung phóng dật thuộc bất thiện. Thái độ thứ hai gọi là thái độ tinh tấn hoặc thiền định thuộc về thiện và bất thiện (nếu là chánh tinh tấn, chánh định thì thuộc về thiện, nếu là tà tinh tấn, tà định vẫn thuộc về bất thiện). Thái độ thứ ba gọi là thái độ sáng suốt, định tĩnh, trong lành (hoặc thận trọng, chú tâm, quan sát) thuộc về thiền tuệ (có thể thiện hoặc duy tác). Vậy con không cần tìm cách xử lý trạng thái mà chỉ nên điều chỉnh thái độ thôi, và nếu thái độ là thuần quan sát thấy rõ các trạng thái thân tâm mà không phản ứng gì cả, tức là thái độ vô ngã, đúng với nguyên lý của thiền minh sát (Vipassanā) rồi đó.

Question 2

Kính thưa thầy,<p Trong 1 bài giảng, thầy có giảng là ta nên thay đổi thái độ thay vì thay đổi trạng thái. Con chưa hiểu chỗ này.<p Ví dụ: mình đang bực bội, nên mình có thái độ cư xử gắt gỏng, khó chịu, vì vậy khi thay đổi trạng thái từ bực bội sang vui vẻ thì thái độ mình mới trở lại hiền hòa. Như vậy thì mình thay đổi trạng thái rồi mới thay đổi thái độ. Trong khi Thầy giảng là nên thay đổi thái độ.<p Theo con nghĩ thái độ nghĩa là hành động bên ngoài, mình thay đổi từ tâm trạng bên trong rồi mới ra bên ngoài được chứ ạ?<p Thầy hoan hỷ giảng giải cho con thêm chỗ này.

Accepted Answer

Con nói ngược với thầy rồi! Thái độ là nhân, trạng thái là quả, thay đổi nhân thì quả mới thay đổi, đúng không? Thí dụ một học sinh lười học (thái độ nhân) nên có điểm thấp (trạng thái quả). Vậy muốn điểm cao thì thay đổi thái độ học trước hay thay đổi điểm trước? Bực bội, vui vẻ, hiền hoà... đều có thể là nhân, có thể là quả. Nếu là nhân thì đó là thái độ, nếu là quả thì đó là trạng thái. Trạng thái thì không có hành động, chỉ thái độ mới có hành động. Thay đổi thái độ tức thay đổi chủ ý của hành động, và đó mới là một hành động. Thực ra vấn đề là ở chỗ có hiểu đúng cách dụng ngữ của người nói thì mới hiểu được người nói muốn nói gì.

Question 3

Con chào thầy ạ!

Thưa thầy con có câu hỏi xin được hỏi thầy ạ!

Thưa thầy tại sao khi con làm bất cứ 1 chuyện gì đó như: đi, đứng, nằm, ngồi, hay chuẩn bị ngủ thì khi con hướng tâm mình vào bên trong lại có 1 cảm nhận về 1 trạng thái, hay 1 cái gì đó con không biết tên là gì mà cái trạng thái con nhìn đó lúc nào cũng hiện hữu và mang trạng thái rỗng lặng, nếu con dùng ý thức để trú tâm vào đó thì con thấy sự tĩnh lặng hiện hữu, hoặc là con nhắm mắt sau đó con quan sát bên trong thì cái trống rỗng hiện hữu đó cứ ở trên 2 con mắt nhắm của con. Con không hiểu đó là gì con xin nhờ thầy chỉ giúp cho con ạ. con xin cảm ơn thầy ạ!

Accepted Answer

Nhưng bây giờ con muốn biết nó là cái gì thì làm sao còn thấy rỗng lặng được nữa! Nếu cái rỗng lặng vẫn còn đó thì đó chỉ là trạng thái rỗng lặng chứ không phải là thái độ rỗng lặng, mà thái độ rỗng lặng mới là chính chứ không phải là trạng thái rỗng lặng.