Question 1

Dạ con chào Thầy ạ.

Con thường xem lại hỏi đáp, pháp thoại... để ghi chép lại những điều cần yếu thầy dạy đặng theo đó mà học và hành.

Thầy có trả lời cho một bạn đạo về 12 nhân duyên như sau: "Thập nhị nhân duyên sinh và diệt đều nói về tâm, không phải nói về thân. Mặc dù nói sinh-lão-tử nhưng chủ yếu là nói sinh-trụ-diệt của tiến trình tâm."

Nhưng con thấy 12 ND cũng thể hiện nơi thân, hay đúng hơn là thể hiện trong những kiếp sống bất tận của một chúng sinh. Duyên vô minh khởi đầu, rồi hết duyên này đến duỵên khác lại dẫn trở lại vô minh, làm cho chúng sinh cứ luân hồi sanh tử, tức là sanh ra, sống vô minh, rồi chết đi sanh lại mãi. Vậy 12 ND là tiến trình diễn biến của thân hoặc tâm, quá trình này có thể chỉ kéo dài trong mấy sát na, hoặc từ kiếp này sang kiếp khác.

Con nghĩ vậy đúng hay sai thưa Thầy, xin Thầy dạy thêm ạ. Con cũng xin trình thêm là từ khi học đạo với thầy con không quá suy nghĩ đến giáo lí mà chỉ chú tâm sống đúng tốt hơn và thận trọng chú tâm quan sát cùng giữ chánh niệm tỉnh giác. Tuy nhiên, 12 ND là một giáo lí cốt lõi nên con cũng muốn thông suốt.

Con hết lòng cảm ân Thầy dạy đạo ạ!

Accepted Answer

Khi con thận trọng chú tâm quan sát thực tại thân tâm là con đang học 12 duyên sinh trên thực tế đời sống, không phải là khái niệm trong lý thuyết nữa. 12 duyên sinh có thể liên hệ đến việc tái sinh, nhưng điều quan trọng là thấy nó trong hiện tại, chủ yếu trong đó thấy được vô minh-hành mà biểu hiện trong hiện tại là ái-thủ-hữu.

Nếu rõ biết được ái-thủ-hữu sinh và diệt, và không sinh lại nữa thì chính là chấm dứt luân hồi sinh tử. Đương nhiên trong 12 duyên sinh có thân (5 căn thân) nhưng khâu chính vẫn là thái độ tâm. Nếu vô minh diệt thì dù có 5 căn thân có đó vẫn xem là đã diệt vì không còn tính năng "nhập" nữa.

Question 2

Kính bạch Sư ông, con có học đạo Phật và khi học về 12 nhân duyên và nhiều luận sư nói vô minh và tham ái là nguyên nhân gây nên vòng sinh tử luân hồi già bệnh chết. Sau đó, con thực tập ép mình không tham ái, con cố gắng không thích thú cái gì hết và ép bản thân như thế. Dạo này, con cảm thấy rất áp lực, căng thẳng và sợ hãi khi cảm thấy lúc nào cũng bị tư tưởng của 12 nhân duyên đè lên tâm lý. Khi lúc nào cũng sợ nếu tham ái thích thú cái gì thì sẽ bị đi trong luân hồi sinh tử già bệnh chết. Con thấy 12 nhân duyên chia cuộc đời con người ta ra làm 3 thời quá khứ hiện tại tương lai và nói do tham ái và vô minh mà sinh ra luôn hồi sinh tử già chết, con cảm thấy áp lực sợ hãi lo âu khi thuyết 12 nhân duyên giống áp đặt một định mệnh mà con sinh ra phải gánh chịu vậy.

Kính mong Sư ông giúp con thoát khỏi sự sợ hãi con đang gặp phải.

Con xin cảm tạ!

Accepted Answer

Không phải vậy đâu. 12 duyên sinh cực kỳ đơn giản ngay đây và bây giờ thôi: Khi con vô minh, không rõ biết, thì 12 duyên sinh, nhưng ngay đó con trọn vẹn rõ biết tức là minh thì 12 duyên diệt.

Question 3

Bạch Sư ông, sau khi nghe Pháp của Sư Ông về thập nhị nhân duyên con hiểu như vậy có đúng không mong sư ông chỉ dạy cho con:

Nếu ta thiếu chánh niệm, tỉnh giác (vô minh) --> khi mắt thấy sắc, tai nghe thanh, lưỡi nếm vị, mũi ngửi hương, thân xúc cham, ý biết pháp--> Phi Hữu ái , Hữu Ái, Dục Ái (chạy theo bản ngã Tham, Sân, Si)--> Thủ ( mong muốn, mong cầu để đạt được điều gì đó)--> Hữu (hành động, tạo tác để đạt được theo ý muốn của bản thân)---> Phiền não, khổ đau cứ tiếp diễn đến đi liên hồi mà không thể nào thoát ra được
Nếu Ta có chánh niệm, tỉnh giác, thận trọng ngay hiện tại (Minh)--> Vẫn có Danh sắc lục nhập tức mắt thấy sắc, tai nghe thanh, mũi ngửi hương, lưỡi nếm vị--> Ái không có mặt ( cũng có thể ái có mặt)--> nhưng nhìn ra được bản chất khổ, vô thường (đến đi sinh diệt của các Pháp), vô ngã (không có cái tôi, chỉ thấy bản thân ta chỉ là các Pháp tương tác với nhau)--> không có Hữu (tức tâm không hành động tạo tác thiện hay bất thiện để đạt được một điều gì cả)---> Không phiền não, khổ đau (tức tâm đối với các pháp chỉ như thật không sai khác ngay đó là Niết Bàn).

Con xin thành kính đảnh lễ sư ông!

Accepted Answer

Con hiểu đúng.