thập nhị nhân duyên

Dạ thầy cho con hỏi về thập nhị nhân duyên. Theo chiều thuận do duyên vô minh nên hành sanh là pháp tướng, còn theo chiều ngược do duyên minh nên hành diệt là thuộc pháp tánh?

Thưa thầy, trong Kinh Tương Ưng, Ðức Phật nói về Mười hai nhân duyên: “Do vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục nhập, lục nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái, ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sinh, sinh duyên lão tử sầu, bi, khổ, ưu, não”. Chữ duyên này có nghĩa là "sinh ra" hay là "nương vào", ví dụ vô minh duyên hành là vô minh nương vào hành mà sinh ra, hay là từ vô minh mà sinh ra hành ạ, giữa vô minh và hành cái nào là nhân cái nào là quả ạ?

Thưa thầy, con hiểu 12 nhân duyên là 1 tiến trình nhận thức ngày càng rời xa thực tại, ngày càng huyễn hoá, ngày càng phiền não, trong tâm mình. Nhưng trong 12 nhân duyên, con thấy mắt xích hành và mắt xích danh sắc là khó chiêm nghiệm ra nhất. Hành có thể hiểu đơn giản là tác ý, tư lượng không ạ. Hoặc ví dụ danh sắc trên mạng nói là các pháp hữu hình và pháp vô hình, nhưng nếu hiểu như thế thì lại không rõ làm sao danh sắc lại duyên ra lục nhập được. Và vì sao từ thức lại không thể duyên ra lục nhập luôn mà phải qua danh sắc. Theo con thấy, có phải danh sắc là do thức chủ quan sinh ra sự phân biệt nhị nguyên, trong ngoài, bỉ thử, ta người, chủ thể khách thể, tâm vật,... Từ đó mới dẫn đến nhu cầu chế định ra các cửa ngõ, khe cửa phiến diện để kểt nối nhị nguyên trong với ngoài, bỉ với thử, ta với người, chủ với khách, tâm với vật,... thông qua mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Lục căn xúc lục trần duyên ra tam thọ, đến tam ái, ngũ thủ, tam hữu, tứ sinh, lão tử. Còn nếu nói hành dưới góc độ là các tâm sở thì phức tạp quá, xin thầy chỉ cho con để con hiểu được một cách đơn giản về hành và danh sắc ạ. Con xin cảm ơn thầy.