Question 1

Dạ thưa sư, khi con ngồi thiền một lúc có cảm giác như người con cứng lại lưng thẳng với trạng thái theo dõi hơi thở, cũng có lúc bụng con hóp vào một hồi lâu, trong tâm trí con lúc này trống rỗng, tâm lặng yên và con cảm thấy rất bình an và hạnh phúc. Vậy những trạng thái đó tự nó đến với mình?

Và bây giờ thì những lúc ngồi yên ở bất cứ chỗ nào con cũng có trạng thái cứng người và cũng theo dõi hơi thở, vậy những trạng thái đó có được gọi là thiền không?

Accepted Answer

Khi ngồi thiền, có cảm giác thân bất động với lưng thẳng và theo dõi hơi thở, tâm trí trống rỗng, lặng yên, bình an và hạnh phúc... đó là những trạng thái hỷ lạc ban đầu trong thiền định, như vậy cũng tốt. Nếu con thấy những trạng thái đó có ích cho đời sống thân tâm thì có thể tiếp tục, không có vấn đề gì cả. Tất nhiên những trạng thái đó tự đến khi thân tâm con ổn định. Tuy nhiên thiền định chỉ giúp con đạt được trạng thái an lạc, nên nếu con thấy an lạc rồi thích ngồi thiền thì vẫn bị dính mắc trong tham ái và tà kiến, không thể thấy được thực tánh pháp. Vì vậy con nên tu tập thêm thiền Vipassanā để thấy pháp tánh như thực thì mới không còn bị tham ái và tà kiến ràng buộc nữa.

Question 2

Thưa thầy, do ngày trước con tự học thiền và theo hướng dẫn của một quyển sách thì con chọn cách theo dõi hơi thở. Nhưng khi ngồi thiền con không an được, khi chú tâm vào hơi thở như vậy con nghe tiếng nói thầm: "hơi thở vào, hơi thở ra" làm con cảm thấy nhức đầu hơn. Nghe bài giảng trong khóa thiền của thầy thì con biết là đang kẹt vào hơi thở. Con xin thầy hoan hỷ chỉ con cách thoát ra. Con xin đa tạ thầy.

Accepted Answer

Đơn giản là con đừng theo dõi hơi thở nữa. Thiền không phải là trói buộc tâm vào một đối tượng nào, mà là không buộc tâm vào bất cứ điều gì cả (na kinci loke upadiyati), tâm không bị trói buộc đó là tâm thiền. Biết mình đang thở với tập trung vào hơi thở là hai thái độ hoàn toàn khác nhau. Mục đích của việc biết mình đang thở là để không quên mình trong thất niệm, tạp niệm hay vọng niệm, không để tâm lang thang hay lăng xăng tìm kiếm bên ngoài chứ không phải để buộc tâm vào hơi thở như cố gắng tập trung vì một tham vọng khác.

Tạm thời con quên việc theo dõi hơi thở đi mà nên biết mình đang đi, đứng, ngồi, nằm hay đang làm một động tác nào đó như nhai cơm, uống nước, rửa mặt v.v... như vậy con vẫn không quên mình trong thất niệm như khi con biết mình đang thở, không khác nhau gì cả. Đức Phật dạy tinh tấn chánh niệm tỉnh giác như vậy chính là để buông ra mọi dính mắc bên trong lẫn bên ngoài, để tâm ung dung tự tại chứ không phải để trói buộc tâm mình. Khi con thay đổi thái độ tu tập như vậy nếu có gì còn vướng mắc thì cứ hỏi ngay đừng để sai lầm lâu ngày thành thói quen quán tính.

Question 3

Kính bạch thầy, Rằm tháng 4 vừa rồi, sau khi nghe thầy hướng dẫn ngồi thiền, con thư giản thân và buông xả tâm như thầy dạy thì tâm con rất trong sáng và thấy hơi thở ra vào rất rõ ràng tự nhiên, không cần phải chú niệm gì cả. Thật ra trước đây mỗi lần ngồi thiền con thường chọn đề mục niệm ARAHAM mà con thích, lần này đề mục hơi thở tự đến. Thưa thầy, như vậy khi buông xả thì nên để đề mục tự đến hay nên chọn đề mục mình thích? Trong trường hợp vừa rồi của con đề mục tự đến là đúng hay sai? Kính xin thầy chỉ dẫn thêm cho con. Thành kính tri ân thầy.

Accepted Answer

Khi con thư giãn buông xả để thân tâm nghỉ ngơi thoải mái thì tâm liền rỗng lặng trong sáng, lúc đó dù con không chọn lựa đề mục thiền thì đối tượng nổi trội nhất sẽ là đề mục tự nhiên không do con tự ý lựa chọn. Đối tượng tự nhiên là đối tượng tốt nhất của thiền Vipassana. Khi nào con không buông xả để tâm rỗng lặng trong sáng được thì mới phải chọn đề mục ưa thích như niệm Araham để giữ tâm nhất niệm. Con thư giãn buông xả mà tâm rỗng lặng trong sáng thấy rõ hoạt động của hơi thở là rất đúng, không cần chọn đề mục chủ quan theo ý mình gì nữa cả. Chọn đề mục cho thiền định thì còn được nhưng thiền tuệ mà con chọn đề mục thì đã bị cái ta ý niệm xen vào rồi, không thể nào thấy thực tánh pháp được nữa.