Thiền

Hoà thượng cho con hỏi sự giống và khác nhau của thiền đốn ngộ và thiền nguyên thuỷ, và cả hai đều có thể đưa đến giác ngộ không ạ

Thầy ơi, con lại làm phiền Thầy lần nữa ạ. Hôm nay con thấy lại được một vấn đề và có viết một bài cho mình như sau, xin thầy xem xét:

"Người hành thiền quán đôi khi có cái tật soi mình quá kỹ, với mục tiêu thấu tận bản thể của mình. Nhưng vì mọi việc đều là do duyên khởi - thế nên, nếu cố soi mình với mục tiêu hiểu thấu tường tận mình, thì cuối cùng chỉ đâm đầu vào luẩn quẩn.

Đôi lúc, càng cố tìm nguyên nhân hoặc cố công suy diễn, bạn càng tạo ra đau khổ lớn. Hơn nữa, suy diễn của bạn thường chỉ là một trò tai hại: nó thường không hoàn toàn đúng, mà trái lại lại sinh ra thêm những định kiến bên trong bạn.

Hãy cười. Cười vui vẻ ở bên trong. Khi thấy mình làm gì đó dại dột, hãy cười. Khi thấy mình ngốc, hãy cười. Khi chợt thấy mình vô minh, tham, sân, si, lố bịch, tàn nhẫn, cả tin... - Nếu có thái độ tốt, bạn sẽ thấy tất cả đều thật buồn cười. Hãy tặng cho mình một nụ cười trong mọi "nan đề" khó giải quyết, và cho mọi mâu thuẫn nội tâm rất buồn cười của bạn.

Nụ cười ấy không phải là thứ nhạo báng cay độc, hằn học chán ghét. Nụ cười ấy tếu táo, vui vẻ, vô tư lự, bao dung... đúng với cái tâm thế "tất cả chỉ là chuyện nhỏ (chỉ có... lấy vợ nhỏ là chuyện lớn)". Nụ cười như thế có đủ từ, bi, hỉ, xả. Bạn đang có tứ vô lượng tâm ngay trong chính mình, cho chính mình.

Đó có lẽ cũng là nụ cười của ngài Ca Diếp khi Đức Phật giơ cánh hoa ra trước đại chúng. Mọi người đều ngơ ngác, chỉ có Ca Diếp là cười. Ca Diếp cười cái ngớ ngẩn của hành động đưa hoa (ngài biết đức Phật đang đùa nghịch), cười sự ngơ ngác của đại chúng vì họ cứ cố tìm kiếm ý nghĩa siêu việt nơi hành động ấy, cười cả những dao động nội tâm tương tự ngay trong chính mình. Cười vui vẻ và dung dị. Chẳng có cao ngạo hay cay đắng nào trong nụ cười đó: ngài cũng như mọi người, tâm ngài đang dao động một cách ngớ ngẩn vậy thôi mà.

Nếu một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ, thì chắc bạn sẽ có hàng chục thang thuốc bổ cho một ngày bình thường của bạn."

---

Con cảm ơn Thầy!

Con chào Thầy

Cho con gửi lời chúc sức khoẻ đến Thầy. Thầy cho con hỏi khi ngồi Thiền con thấy chỉ cần khởi lên một ý nghĩ muốn xem một đề mục nó như thế nào thì con cảm thấy tâm nặng nề hơi thở nhanh và mạnh hơn, nhưng khi cứ để kệ tự nhiên thì lại nhìn thấy được mọi thứ rõ ràng, nhưng cảm giác để tự nhiên và cảm giac muốn thấy nó hay bị đan xen lẫn nhau liên tục làm con rất khó ngồi thiền được lâu. Thầy cho con một lời khuyên ạ. Con cám ơn Thầy.