thực hành chưa đúng

Thầy xin lỗi vì quá bận nên sơ ý không đọc câu hỏi của con. Nếu hành đúng thiền Vipassana thì không bao giờ có hiệu ứng như con đã gặp. Sở dĩ có những triệu chứng đó có thể do con hành chưa đúng. Ví dụ như con tinh tấn quá nhiều với mục đích đạt được một kết quả nào đó, điều này đưa đến căng thẳng và lâu ngày có thể suy nhược thần kinh, với những triệu chứng như con đã nói. Bây giờ con nên ngưng hành và nếu có thời gian nên tìm một vị thiền sư thông suốt về cả pháp học lẫn pháp hành để tham vấn. Khi nào nắm vững nguyên lý thiền rồi con mới tiếp tục. Sau đó con vẫn phải trình pháp với vị ấy một thời gian nữa cho đến khi vị ấy chứng nhận con đã hiểu và hành đúng mới có thể tự hành. Chúc con thành công.

Con không nói con niệm thở theo cách nào và với mục đích gì làm sao thầy điều chỉnh chỗ sai cho con được? Tuy nhiên thầy biết là con đang dùng hơi thở để cột tâm con lại. Cái tâm của con nó không muốn bị kiềm chế nên nó vùng vẫy để tìm tự do. Nhưng động lực ngồi niệm hơi thở để cột tâm của con là muốn đạt được trạng thái yên ổn tức là do tâm tham, và muốn được như vậy con phải cố gắng loại bỏ sự bất an nên đó là tâm sân. Khi tâm bị tham và sân cưỡng chế thì nó vùng ra là phải nên đó là trạo cử. Trạo cử một hồi mệt thì nó mệt mỏi hôn trầm và lười biếng nên không muốn tiếp tục nữa, do đó tâm con nghi hoặc không thể nào an lạc và ổn định được. Vậy nếu con hành sai chỉ tạo thêm 5 chướng ngại nói trên.

Vậy bây giờ con đừng nói ngồi thiền, đừng cố cột tâm vào hơi thở mà làm cho tâm sợ hãi. Hãy ngồi thư giãn, buông xả cho thân tâm nghỉ ngơi thật thoải mái, lúc đó tâm sẽ thấy hoan hỷ, hứng thú và nó dễ dàng thấy thân đang thở vô thở ra một cách tự nhiên mà không cần cột trói hay câu thúc gì cả. Cứ tự nhiên không cố thúc ép gì cả thì tâm sẽ tự lắng dịu dần, cho đến khi nó tự thấy an lạc, ổn định và buông xả hoàn toàn. Đó mới chính là định đích thực. Định này không tính thời gian, có khi chỉ một giây thôi còn hơn con ngồi ép tâm phải định cả ngày theo cách hữu vi hữu ngã.

Có thể là con hành thiếu tự nhiên, còn cố gắng quá mức cần thiết do đó độ tỉnh thức có hơi cao làm cho con không ngủ được. Khi con hành như vậy vẫn còn hành ở mức độ cố gắng duy trì ý thức chứ chưa đến được tánh biết tự soi chiếu một cách hồn nhiên. Khi có vẻ hơi căng như vậy con nên buông xả ra cho tâm tự điều hòa lại, ngược lại khi tâm hơi chùng thì nên phấn chấn lên một chút là quân bình ngay.

Thấy pháp và thuận pháp mà điều chỉnh thì không phải ngã, không thấy pháp mà điều chỉnh một cách chủ quan mới là hành động của bản ngã. Cũng vậy, hiểu có thể là do kiến thức lý trí hữu ngã (thức tri), cũng có thể do tánh biết trong sáng vô ngã (tuệ tri). Lý trí hữu ngã chỉ thấy pháp chế định, còn tánh biết vô ngã thì thấy pháp thực tánh.