Question 1

Kính thưa Thầy, cho con hỏi để có dịp được trình pháp với Thầy. Con thấy trong sự thực hành mình không thể nào tách biệt ra là lúc nào thì cần tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác và lúc nào thì cần thận trọng, chú tâm, quan sát được. Vì lúc nào cũng phải thực hành 2 phương cách đó chung với nhau. Ví dụ con thực tập là:

Lúc nào cũng tinh tấn, có nghĩa là nhớ buông thư và thư giãn thân tâm mọi lúc, mọi nơi. Nó giúp mình dễ có mặt với thực tại.
Và giữ chánh niệm bằng cách thực tập thận trọng, chú tâm, quan sát trong mỗi việc làm.
Tỉnh giác sẽ tự nhiên có mặt

Kính xin Thầy hoan hỷ chỉ dạy và điều chỉnh lại cho con. Con cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Thực ra, trong lành định tỉnh sáng suốt, thận trọng chú tâm quan sát và tinh tấn chánh niệm tỉnh giác là ba nhóm khác tên gọi, khác chỗ dùng nhưng có cùng tính chất như nhau nếu không muốn nói là một, vì cả ba đều là giới định tuệ. Do đó thầy mới nói trong lành định tỉnh sáng suốt là tự tánh giới định tuệ, thận trọng chú tâm quan sát là tuỳ dụng giới định tuệ, và tinh tấn chánh niệm tỉnh giác là minh sát giới định tuệ. Khi tâm trong lành, định tĩnh, sáng suốt thì đó là giới định tuệ tự nhiên; khi tâm thận trọng, chú tâm, quan sát thì đó là giới định tuệ được ứng dụng trong từng trường hợp cụ thể; khi tâm tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác thì đó là giới định tuệ để đưa tâm phóng dật, thất niệm, bất giác trở về trọn vẹn trong sáng với thực tại. Vậy con cứ tuỳ nghi mà ứng tâm tự nhiên phù hợp với giới định tuệ chính là sống tuỳ duyên thuận pháp vô ngã vị tha. Con thấy như vậy là đúng.

Question 2

Bạch Sư Ông. Con xin quay về chủ đề trước. Lúc đó Sư Ông có dạy cho con về Tinh Tấn, Chánh Niệm và Tỉnh Giác. Nhưng có một điều con vẫn chưa hiểu, Sư Ông có nói: "...không quên mất chính mình gọi là Chánh Niệm". Nhưng làm sao mà mình có thể quên mất chính mình nếu như mình đã là mình rồi? Ý của Sư Ông là sao, con vẫn chưa rõ. Còn mình phải biết rõ chính mình như thế nào mới gọi là Tỉnh Giác?

Accepted Answer

Có lẽ là do sư ông nói không cụ thể nên con không hiểu. "Quên mất chính mình" là quên tình trạng (trạng thái, thái độ, tư thế...) hiện thời của mình. Ví dụ con đang đi bộ nhưng lại quên mình đang bước đi trên đường mà ý tưởng đang lang thang đi tìm lại hình ảnh một người bạn hôm qua mới quen ngoài cổng trường. Lúc đó con quên mình đang bước, quên sự xúc chạm trên mặt đường, quên tư thế dang đi... chỉ thấy hình ảnh ảo đang nói chuyện với người bạn mới một cách rất hào hứng mà thôi. Bỗng nhiên một người bạn gọi con mới giật mình trở lại với toàn bộ hiện trạng đi lúc đó.

Sự lang thang của tâm tưởng theo hình ảnh ảo bên ngoài gọi là buông lung. Sự quên mất hiện trạng đang là gọi là thất niệm. Và sự không biết mình trong tình trạng hiện tại gọi là không tỉnh giác. Ba tình trạng trên đều biểu hiện sự "quên mất chính mình". Vậy trở về với tình trạng hiện đang là gọi là tinh tấn. trọn vẹn với hiện trạng của thân tâm gọi là chánh niệm. Và thấy, nghe, cảm, biết rõ ràng chính mình trong thực trạng tại đây và bây giờ gọi là tỉnh giác.

Lúc nào tâm con rỗng lặng, không vọng động, không bị chi phối hay ám ảnh bởi điều gì thì nó sẽ rất trong sáng và nó có thể thấy biết mọi sự rõ ràng trung thực, đó chính là tinh tấn chánh niệm tỉnh giác.

Question 3

Thưa sư ông, con là ngượi bị loạn tâm, con hay bị cuốn theo các ý nghĩ vọng tưởng mà không có cách nào kiềm chế lại được, con không có cách nào làm chủ mình được. Ví dụ, khi con đọc 1 cuốn sách hay đọc một đề toán mà trong tâm con nhạc nó cứ nổi lên (những bài nhạc con đã từng nghe dù cố ý hay vô tình). Nó cứ khởi lên mãi như thế làm con không tài nào tập trung vào học được, không thể hướng ý nghĩ của con vào bài học.

Tâm trí con bị những ý nghĩ vọng tưởng ấy chiếm hữu trong khi con lại là đứa không thông minh nên kết quả là con học kém và làm việc không thể nào tập trung vì cứ bị những ý nghĩ lăng xăng trong con lôi cuốn. Khi những ý nghĩ vọng tưởng ấy khởi lên trong lúc con đang học bài hay làm kiểm tra thì con rất hoảng loạn, nó làm con mất tập trung và không thể nào chú tâm vào công việc con đang làm được, con không cách nào ngăn chặn nó lại được. Nhưng vì thời gian dành cho công việc gấp rút nên con vẫn phải làm mà vẫn không tài nào chú tâm vào công việc. Khi vọng tưởng nổi lên, nếu con cố gắng đấu vật với nó, tập trung hết sức vào công việc đang làm và cố gắng quên nó đi thì con có cảm giác rất khó chịu nơi cổ họng là như có cái gì nghẹn nghẹn và rất là rát, nóng giống như bị kiềm nén! Cúi xin sư ông chỉ bày cho con!

Mà sư ông ơi, con vẫn chưa hiểu cách quán sát tâm là phải làm như thế nào, con vẫn không tài nào hiểu được, cúi xin sư ông chỉ bày tường tận cho con ạ! Con xin cảm ơn sư ông.

Accepted Answer

Để tâm bớt vọng động có rất nhiều cách, một vài thí dụ như: 1) Chú tâm quan sát mọi chi tiết hoạt động của thân như khi thở, đi, đứng, ngồi, nằm, nhai, nuốt, uống, tắm, rửa, gãi, lái xe v.v... 2) Thận trọng quan sát và nhận biết những tư tưởng hay trạng thái tâm đang khởi lên để xem nó diệt đi như thế nào. 3) Niệm "Araham Sammà Sambuddho: Thanh tịnh, Trong sáng" liên tục một thời gian, khi tâm đã bớt vọng động thì chỉ niệm khi vọng khởi, còn khi tâm thanh tịnh trong sáng thì thôi. 4) Thư giản buông xả toàn thân tâm để cho thân tâm nghỉ ngơi vô sự hoàn toàn, chỉ thấy mọi sự diễn ra trong thân như thế nào thì thấy như vậy, không phản ứng gì cả, vân vân và vân vân. Thầy chỉ gợi ý để con hiểu ra nguyên lý thôi còn chủ yếu là con tự tìm ra cách phù hợp với mình mới tốt.