Q: Sư kính, <p Hôm nay con có một thắc mắc nhỏ, mong sư giải đáp giúp. Ngày xưa, khi có bạn nào chưa quy y hỏi con về những gì con ngộ được từ việc tu tập, con thường nói hết những gì con cho rằng... hoặc cho là như vậy. Nhưng càng ngày, con càng cảm thấy chẳng có gì để nói. Con không biết việc tu của mình đang tiến hay lùi, nhưng những gì sau khi con hiểu thì hầu như chúng đều tan biến, và vì thế con không thể diễn đạt chúng rõ ràng bằng ngôn ngữ được. Bây giờ, con cho rằng bất kì một pháp nào cũng vô cùng vi diệu, ngôn ngữ không thể diễn tả chính xác được hết và cũng không thể truyền tải trọn vẹn cho bạn bè con hiểu hết được. Hơn nữa, mọi vật đều vô thường, biến đổi, không có gì là chắc chắn cả. Và bản thân con cũng chưa thể gọi là "thấu hiểu trọn vẹn" một pháp nào đó. <p Nhưng theo con được biết từ một số băng giảng thì các vị A la hán có trí tuệ tự nhiên rất siêu việt và đặc biệt là họ có khả năng giảng pháp sau khi chứng ngộ. Vì thế, con không biết là mình có đang bị đi ngược tiến trình tu tập hay không? <p Con xin cung kính đảnh lễ Sư!

Từ nói những điều không thực biết (y cứ trên ngữ nghĩa) đến không thể nói những điều vừa biết được (lý) và cuối cùng có thể nói được những điều rõ biết (sự) là một quá trình tự nhiên. Con đang ở giai đoạn 2 thì phải thế thôi chứ không sai gì cả. Một người thấu lý đạt sự có thể truyền đạt những gì mình thực chứng gọi là "tuệ vô ngại giải", không phải ai chứng ngộ cũng đều nói được.

Question 1

Con chào thầy .

Con cảm ơn lời giải đáp của thầy ạ. Qua câu trả lời của thầy con muốn hỏi là "tuệ hồi khán" đó sao không mau lẹ ngay lúc đó mà phải 1 lúc sau mới phát sinh ạ. Cái đó là do định lực mình yếu hay là cái tuệ đó nó thế ạ. Con xin cảm ơn thầy ạ.

Accepted Answer

Tuệ hồi khán khởi lên lập tức và tự động, không đợi một thời gian nào cả. Nếu sau đó trí mới khởi lên quan sát lại thì không phải là tuệ hồi khán.

Question 2

Kính thưa Thầy, xin Thầy hoan hỷ giảng cho con biết thế nào là "tuệ thấy biết sự vật như nó là", muốn được như vậy con phải làm thế nào, hành trì như thế nào ạ?

Con kính chúc Thầy luôn an vui .

Accepted Answer

"Tuệ thấy biết sự vật như nó là" gồm tuệ thấy biết (ñāna dassana) và sự vật như nó là (yathābhūtā) hay còn gọi là thực tánh (sabhāva, pararamattha). Thấy biết sự vật như nó là được gọi là tuệ tri, thấy biết do "tưởng là" được gọi là tưởng tri và thấy biết do "cho là" được gọi là thức tri. Tưởng tri và thức tri thấy pháp qua khái niệm chế định của thế gian, còn tuệ thấy pháp như nó là được dùng trong thiền Vipassanā, hay thiền Kiến Tánh. Chỉ thấy pháp như nó đang là khi tâm rỗng lặng trong sáng, chứ không phải "muốn được như vậy" hoặc "hành trì như thế nào" bởi khi tâm con khởi niệm muốn hành để được thì đã mất sự rỗng lặng trong sáng rồi!

Question 3

Sư kính, <p Hôm nay con có một thắc mắc nhỏ, mong sư giải đáp giúp. Ngày xưa, khi có bạn nào chưa quy y hỏi con về những gì con ngộ được từ việc tu tập, con thường nói hết những gì con cho rằng... hoặc cho là như vậy. Nhưng càng ngày, con càng cảm thấy chẳng có gì để nói. Con không biết việc tu của mình đang tiến hay lùi, nhưng những gì sau khi con hiểu thì hầu như chúng đều tan biến, và vì thế con không thể diễn đạt chúng rõ ràng bằng ngôn ngữ được. Bây giờ, con cho rằng bất kì một pháp nào cũng vô cùng vi diệu, ngôn ngữ không thể diễn tả chính xác được hết và cũng không thể truyền tải trọn vẹn cho bạn bè con hiểu hết được. Hơn nữa, mọi vật đều vô thường, biến đổi, không có gì là chắc chắn cả. Và bản thân con cũng chưa thể gọi là "thấu hiểu trọn vẹn" một pháp nào đó. <p Nhưng theo con được biết từ một số băng giảng thì các vị A la hán có trí tuệ tự nhiên rất siêu việt và đặc biệt là họ có khả năng giảng pháp sau khi chứng ngộ. Vì thế, con không biết là mình có đang bị đi ngược tiến trình tu tập hay không? <p Con xin cung kính đảnh lễ Sư!

Accepted Answer

Từ nói những điều không thực biết (y cứ trên ngữ nghĩa) đến không thể nói những điều vừa biết được (lý) và cuối cùng có thể nói được những điều rõ biết (sự) là một quá trình tự nhiên. Con đang ở giai đoạn 2 thì phải thế thôi chứ không sai gì cả. Một người thấu lý đạt sự có thể truyền đạt những gì mình thực chứng gọi là "tuệ vô ngại giải", không phải ai chứng ngộ cũng đều nói được.