Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

trình pháp & chiêm nghiệm

1725 câu · trang 119/575

Con thành kính đảnh lễ Thầy.

Thưa thầy con xin trình pháp:

Nguyên lý để giữ được thăng bằng trong đời sống đó là trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại. Muốn trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại thì phải thấy ra những nguyên nhân đánh mất thực tại. Nguyên nhân đánh mất thực tại là do quá khứ chi phối, tương lại chi phối và đặc biệt là bên ngoài chi phối. Chỉ cần thấy ra chứ không cần tìm kiếm, không cần rèn luyện để đạt được. Vì khi thấy ra pháp ảo cũng sẽ đồng thời thấy ra pháp thực và tất yếu là sẽ sống với cái thực. Như vậy cốt lõi của vấn đề là phát huy cái thấy, cái thấy là thấy biết pháp chứ không phải chỉ là mắt thấy. Thiền tứ niệm xứ giúp mỗi người phát huy cái thấy, chính xác là tánh biết thấy pháp. Thiền tứ niệm xứ bao gồm: niệm thân, thọ, tâm, pháp.

Tuy nhiên thân, thọ, tâm, pháp chỉ là khái niệm tục đế. Không thể tách ra để niệm, theo từng mức độ mà niệm thân hay thọ hay tâm hay pháp là tùy duyên. Nói chính xác là không niệm gì cả. Mà là tánh biết tự thấy, tự ứng. ví dụ: khi đi trọn vẹn với cái đi, khi đau trọn vẹn với cái đau, khi sân thì biết nguyên nhân đưa đến sân, sân sinh lên rồi diệt đi. Như vậy niệm thân, thọ, tâm, pháp chính là thường biết mình, biết mình trong tất cả các hoạt động đời sống. Thường biết mình chính là trọn vẹn tỉnh thức với thực tại. Thực tại thì luôn biến động nhưng trên mỗi tình trạng của thực tại thì tánh biết vẫn luôn trọn vẹn tỉnh thức với thực tại đó (Thời – vị - tính), ví dụ: khi ngồi thì biết ngồi thì đó là niệm thân nhưng thực ra không ai niệm theo kiểu ta biết thân ta đang ngồi và ta đang niệm thân. Mà chỉ đơn giản là tâm trọn vẹn tỉnh thức với thân đang ngồi và tất yếu là tâm sẽ tự động cảm nhận được các tình trạng của thân như: dễ chịu, đau mõi… khi không có khoảng cách giữa thân và tâm thì tâm sẽ trọn vẹn tỉnh thức trên tâm như là một thực thể thống nhất. Như vậy chỉ cần loại trừ đi cái niệm sai lầm là được, vi dụ:

  1. Khi đã biết thân, thọ, tâm, pháp thì bỏ khái niệm thân thọ tâm pháp đi. Như vậy khi tiếp ứng không cần phải khái niệm hóa đây là thân, đây là thọ, đây là tâm, đây là trói buộc.

  2. Không cần phân tích tìm hiểu thân, thọ, tâm, pháp vì đó là lý trí bản ngã cản trở tánh biết thấy pháp.

  3. Bỏ đi cái ta tu tập, cái ta thấy pháp, cái khả năng trí tuệ của ta thấy được pháp đang vận hành.

Loại trừ đi những sai lầm chính là tiến trình giản dị lại, giản dị đến không là gì cả tức là loại luôn cả cái ta là gì cả thì chỉ còn lại tánh biết thấy pháp. Pháp là gì thì tánh biết sẽ tự thấy pháp ấy như vậy chứ không cần phải lập trình (ta niệm thân, ta niệm thọ…). Chỉ có bản ngã mới lập trình. Ví dụ: khi ăn thì cái ăn là nổi trội thì tánh biết sẽ trọn vẹn tỉnh thức với cái ăn ở mức độ nổi trội hơn. Hoạt động trọn vẹn tỉnh thức này là hoạt động tự nhiên của tánh biết, mà tánh biết là pháp nên đây cũng là hoạt động tự nhiên của pháp chứ không phải của ai cả. Chỉ cần buông ra những cái ngăn trở (niệm sai lầm) thì tánh biết sẽ tự động trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại. Còn thực tại là cái gì thì tánh biết cũng sẽ tự động trọn vẹn tỉnh thức trên cái ấy (pháp ấy), chứ không có cái ta nỗ lực trọn vẹn tĩnh thức trong thân thọ tâm pháp. (lập trình).

Con thành kính tri ân Thầy đã khai thị và đọc trình pháp của con. Con chúc Thầy luôn mạnh khỏe.

Con hiểu như vậy là tốt lắm. Sàdhu lành thay!

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Con kính chào Thầy!

Con xin có 2 câu hỏi:

(1) Khi đi ngủ con quan sát chính mình bằng sự rỗng lặng trong sáng của Tâm, con nhận thấy cái nhận thức trong mình nó giảm dần và rồi chìm vào trong giấc ngủ. Đó là một giấc ngủ sâu và khi thức dậy thì nhận thức bắt đầu trở lại nhiệm vụ của nó, và Tâm có khởi một vài ý nghĩ nhưng đều được thấy biết rõ ràng.

Vậy khi chìm vào giấc ngủ thì cái Biết ở trong mình vẫn hay biết, cảm nhận được đó là một giấc ngủ sâu, không có mộng mị. Tức là dù thức hay ngủ thì cái Tánh Biết đó vẫn luôn hiện diện để biết, nhưng do những ý niệm, vọng tưởng, ý đồ của bản ngã làm che lấp đi cái Biết trong sáng, rỗng lặng thuần túy này. Sự tịch tịnh trong sáng này có phải là đặc tính vốn có của Tâm?

(2) Con muốn lên chùa ở lại một vài ngày để tu tập, làm công quả và hỏi đạo trực tiếp với Thầy thì phải là thế nào ạ?

Con thành kính tri ân Thầy.

  1. Phải, sự tịch tịnh trong sáng là bản tính của tâm mà đức Phật gọi pabhassara citta, hoặc tánh biết, tánh giác aññacitta. Tuệ tri, liễu tri thuộc tánh biết, còn tưởng tri thức tri thuộc tướng biết (6 thức).

  2. Đến ở thì không có gì trở ngại, nhưng sắp tới thầy rất bận, sau mùa An Cư 3 tháng, thầy thường đi lại nhiều, sau đó từ 10/11 đến 25/12 thầy đi Úc nữa, nên tốt nhất là để sau khi thầy về thì tiện hơn.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Thưa Thầy,

Chỉ mới gần đây, con được nghe các bài giảng của Thầy về Giới – Định – Tuệ. Con có hiểu ra một số vấn đề, hiểu được mình đang ở đâu, chuyện gì đang xảy ra với con.

Con hiểu được mình sống vô minh, nhiều sân, đầy bản ngã, chưa thấy pháp.

Con bắt đầu biết không phản ứng với xuân hạ thu đông, bình tĩnh với sinh lão bệnh tử, ngậm nghe cho đến hết kiếp này, nghiệm khổ để sáng ra nhiều thứ.

Thận trọng, chú tâm, quan sát

Sáng suốt, định tĩnh, trong lành

Hôm nay, con xin hỏi Thầy những điều con còn vướng về bản ngã mong muốn.

  1. Nghe Thầy giảng, con dễ dàng phát tâm buông bỏ, vì trong con cũng không nhiều ham muốn.

Nhưng vì điều gì hơi khó là bỏ nên con dễ đứng yên, thậm chí là lùi lại phía sau, và tách khỏi mọi người.

Muốn chồng bớt vui tiệc tùng tiếp khách (cho dù là công việc), biết đủ với sắc dục.

Muốn dạy con cẩn trọng, chú tâm, quan sát.

Muốn người khác ngưng làm điều sai trái.

Muốn cha mẹ đừng yêu cầu, đừng làm những điều mà con cháu không chiều được (muốn này rất khó).

Ngay cả cái mong muốn chia sẻ điều tích cực cho những người thân cũng đã là bản ngã khó khăn và mệt mỏi. Buông bản ngã thì sống không tích cực, ôm bản ngã thì mệt, có khi như là ôm phao trên sông, và không thể buông phao tùy tiện.

  1. Con người thường sống với bản ngã đầy tham vọng, mong muốn và sự nổ lực cố gắng không ngừng.

Con thì vẫn là người hay đứng ở lưng chừng đồi vì thiếu cố gắng đến cùng, dễ buông bỏ nữa chừng vì thấy mệt và biết đủ.

Nhưng con lại thấy khó khi dạy con cái, động viên học trò đi học phải nổ lực vượt khó để học giỏi hơn và học giỏi nhất. Khi học trò không đứng hạng nhất, con an ủi bạn nhường niềm vui cho gia đình và bạn bè của bạn đang đứng nhất, nhưng trò không nghe.

Nếu con là Thầy Cô giáo, con cũng cần nỗ lực dạy học và mong muốn học trò học giỏi.

  1. Người khuyết tật.

Hơn ai hết, họ luôn cố gắng vượt qua số phận.

Đối với họ, thần chú là không có ước mơ nào không thể thực hiện nếu có niềm tin.

Vậy, bản ngã của họ lớn lắm sao? So ra họ sinh ra đã thiệt thòi lại còn còn khổ đồng hành với bản ngã vượt khó.

Thưa Thầy con hiểu sai hay hiểu chưa tới?

  1. Đốt nhang niệm Phật cầu mong cho gia đình bình an đã mang màu mong muốn.

Sinh nhật, đám cưới phải nói lới chúc hạnh phúc cho dù biết hạnh phúc nào rồi cũng dẫn đến khổ đau, chẳng lẽ là “chúc khổ đau về sau”.

Tết là dịp chúc nhau ra rả, chúc người già sống lâu trăm tuổi (dù biết sống già sống dai sống dở), chúc người tu hành đắc đạo, Niết-bàn.

Con rất tiết kiệm lời chúc, phần vì lung túng, phần vì thấy sáo rỗng, ảo vọng.

Xin Thầy giảng thêm về lời chúc, cách chúc giữa những người biết Phật Pháp với nhau.

Kính thư.

Chung quy là con cầu toàn trong khi chủ yếu cuộc đời đang dạy con bài học bất toàn để con giác ngộ. Hãy ứng xử tự do như khả năng thấy biết của con rồi từ đó học ra lẽ đúng sai, tốt xấu mà điều chỉnh nhận thức và hành vi để phát huy trí tuệ và đạo đức.

Không phải là buông bỏ cái gì mà là buông xả trong thái độ nhận thức và ứng xử. Nhận thức đúng sự thật và ứng xử tốt mình đẹp người. Buông xả không phải là thái độ tiêu cực, mà có buông cái ngã lý trí lăng xăng mới tích cực trong hành động vô ngã vị tha.

Mọi tình huống trên đời đều giúp con thấy ra sự thật, từ đó biết cách đối nhân xử thế, với cha mẹ, với chồng con. Không phải chỉ muốn họ tốt theo ý mình, mà chỉ nên giúp họ thấy ra chính họ, giúp họ học bài học của họ để biết đâu là "thuận thiên lập mệnh".

Sai lầm của thầy giáo là muốn học trò thành danh chứ không phải thành nhân. Lão Tử nói đề cao thành tích làm cho người ta sinh lòng tham hơn là giúp họ hiểu biết chính mình và giá trị đích thực của cuộc sống. Người ta chỉ muốn con cái thành đạt chứ không muốn nó nên người.

Người khuyết tật có quyền thành đạt nếu họ muốn, nếu họ phấn đấu kiên cường, nhưng vấn đề là thành đạt ấy có thật sự đem lại hạnh phúc cho họ không, hay cố gắng ấy chỉ để khẳng định mình, để chứng tỏ mình không thua ai, để rồi chỉ chuốc lấy những niềm đau bất tận?

Cầu nguyện, cầu chúc là để mở rộng tấm lòng ra với mọi người. Cầu nguyện ích kỷ tất nhiên không tốt, nhưng cầu cho tha nhân, cho chúng sanh thì lại khác, nó biểu hiện lòng vị tha, tình nhân ái, tâm từ bi... vô lượng. Nếu thành tâm thì hiệu quả cũng vô cùng vi diệu.

(lần sau con hỏi mỗi lần 1 câu thôi, vì trả lời một câu hỏi của con như thế này bằng 5, 6 lần trả lời câu hỏi người khác)

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.