Thưa thầy kính mến!
Con thấy có rất nhiều bạn trong này đặt câu hỏi cho thầy đang bị nhầm lẫn giữa cái thấy của tuệ giác trong tánh giác và cái thấy của ý thức (sở tri) (quan sát). Thế nên các bạn ấy bị rơi vào trong tình trạng càng cố thấy lại càng chẳng thấy gì cả. Con xin chia sẻ với các bạn một chút về cái thấy của tuệ giác trong tánh giác như sau: Cái thấy của tuệ giác trong tánh giác là cái thấy hằng tri, tức nó luôn luôn biết. Nó không thông qua thời gian. Ví dụ như khi có một niệm sân khởi lên (nhân duyên), nó biết ngay từ điểm khởi đầu của niệm sân đó cho đến khi nó kết thúc. Chứ không phải khi niệm sân đó khởi lên rồi mới biết. Bởi vậy mà các vị cổ nhân tu hành trước có câu: "Không sợ niệm khởi chỉ sợ giác chậm". Giác chậm thì không còn là cái giác tuệ tri trong tánh giác nữa. Khi hết nhân duyên nó lại trở lại trạng thái tĩnh lặng hằng tri (Tịch mà chiếu, chiếu mà tịch)
Đó là cái thấy không có không gian. Ví dụ như khi mình biết niệm của mình khởi lên, thì mình cũng biết niệm của đối tượng mình tiếp xúc khởi lên. Rồi càng ngày cái biết đó càng rộng ra, cho đến khi không những biết niệm của một người khởi lên, mà nhiều người và ngay cả không gian bao quanh đó. Rồi nó cứ lớn dần lên đến vô tận…
Theo con nghĩ, nguyên nhân chính của việc không có được cái thấy của tuệ giác trong tánh giác đó là một cái tâm ô nhiễm bị nhiều mây mù (vô minh) che lấp. Thế nên nếu như bảo cái Tâm đó phải có ngay cái thấy của tuệ giác trong trong tánh giác là một điều hy hữu. Con thấy nhiều bạn, đang ở trong tâm trạng "rối bời" bởi những cái thấy sai lầm, còn bị những sự trói buộc của kiết sử lôi kéo. Bị những nội kết trong tâm làm cho mình càng nóng lòng muốn "thấy" thì chỉ ép mình rơi vào trạng thái sân hoặc bi quan mà thôi ạ. Thế nên con nghĩ các bạn cần phải đi từng bước một, không nên vội vàng hấp tấp. Sẽ rất dễ đi lạc đường ạ ()
Phải. Cần phân biệt được sự khác nhau giữa tuệ tri với thức tri và tưởng tri, tức giữa tánh biết với tướng biết. Lúc đầu chưa nhận ra tánh biết hành giả thường tu với tướng biết, đặc biệt là với ý thức và ý giới nên rất lúng túng, cho đến khi tri kiến thanh tịnh, nhận ra tánh biết mới thật sự thông suốt được pháp hành đức Phật dạy là gì.
Trao đổi
Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.