Question 1

Kính lạy thầy! Con xin hỏi về pháp. Trước con có đọc truyện tích thiền tông. có ngài thiền sư nào đó vì muốn giáo hoá đệ tử đã ra tay chém chết một con mèo... Đọc điển tích này trong lòng con rất bất nhẫn. Con đã đem chuyện này đi hỏi nhiều người được cho là hành giả thiền: công án thoại đầu v.v... Mỗi người giải thích một cách khác nhau, rằng giết một con mèo để có thể cho hai vị thầy kia kiến tánh. đó là một việc làm có lợi vì sẽ có hai vị tổ ra đời như hai vị phật sẽ độ được biết bao nhiêu người và cái chết tức thì của con mèo kia lại là một sự hi sinh cao cả và nói không chừng con mèo có thể thành người, trời vì có công đức vô lượng... Với tâm bình thường của con nghe sao mà không thuận. Nó có tính chất biện luận cưỡng cầu. Đọc lịch sử đức Phật đâu thấy ngài giêt một con gì để mà thành đạo, hoặc giúp cho đệ tử thành đạo đâu. Và trong ngũ giới cấm do ngài chế định, giới sát lại là đứng đầu các giới phải cần giữ. Hơn nữa nếu dùng cái nhân sát sanh để cầu đạo thì đâu khác gì anh chàng Vô Não định chém Phật để cầu thành đạo của anh ta. Trường luận chiến này thường xảy ra giữa con với các anh bạn hành giả trong Tổ sư thiền. Và con thì luôn được họ cho là người không có tâm thiền. Vì tâm thiền là tâm không gì gì đó. Khi có nghi tình thì không biết gì, mà không biết gì thì không nhân không quả không tội không phước, tha hồ sát và phạm giới mà họ gán cho một mỹ từ là "phá chấp"! Trở lại vấn đề "thiền sư sát sanh", dưới gốc độ "mày trần mắt thịt" của con thì con thấy vậy đó không biết trong đó cơ phong như thế nào. Con nay có dịp xin hỏi quý sư là người theo truyền thống nguyên thuỷ, là những người trực tiếp đi theo và trung thành với đường lối của chư Phật về vấn đề này. Mong quý sư hoan hỷ giải đáp thắc mắc trong lòng con. Nhưng nói gì thì nói, nếu sát sanh để cầu đạo thì con thà làm một người bình thường hơn là làm một vị Phật. Vì con đã từng kề cận sự chết nhiều lần nên con rất yêu quý sự sống, không chỉ của mình mà còn của những sinh linh khác. Và theo con, tu hành là để giải thoát chứ không phải để trở thành. Và người càng thành công trên đường tu tập chừng nào thì hãy xem họ đã buông xả được bao nhiêu chứ không phải đắc một cái gì và trở thành một cái gì ngay cả thành Phật cũng vậy. Mạo muội trình bày thắc mắc và tư kiến của mình, kính thỉnh sư phụ chỉ dạy cho con. Mam mô Bổn sư Thích ca Mâu ni Phật.

Accepted Answer

Đạo hữu đừng quan tâm chuyện Nam Tuyền trảm miêu làm gì. Ai dám biết chắc chuyện đó có thật hay không. Khi viết ngữ lục các thiền sư thường lồng thiền ý vào trong một câu chuyện hư cấu nào đó, vì vậy chỉ cần thấy ra thiền ý ấy thôi chứ đừng quan tâm câu chuyện. Lưỡi kiếm thường tượng trưng cho trí tuệ. Trí tuệ luôn dứt khoát, chớp nhoáng, không do dự nghi hoặc như lý trí vọng thức, không tô vẽ màu mè như tình cảm ướt át, nó giống như một thanh gươm sắc bén cắt đứt mọi ý nịệm nhị nguyên phân biệt. Con mèo chẳng qua chỉ là biểu tượng cho một vấn đề nào đó mà Đông đường Tây đường giằng co tranh cãi trên mặt lý trí kiến giải. Nam Tuyền chém mèo tức là tuyệt dứt đối tượng lý trí của nhị nguyên phân biệt, thế thôi. Chính điều đạo hữu nói tu hành là buông xả chứ không phải trở thành, mà Nam Tuyền dùng một nhát dao ngọt xớt cắt đứt mọi lý tưởng trở thành. Đông đường, Tây đường tượng trưng cho lý trí vọng thức luôn luôn lơ lửng giữa thực tại đang là với lý tưởng sẽ là. Lý tưởng sẽ là luôn ám ảnh những người tu hành rơi vào phân vân chọn lựa, mơ ước trở thành, thả mồi bắt bóng của lý trí phân biệt nhị nguyên. Không có một nhát dao trí tuệ sắc bén cắt đứt chỗ hướng ngoại cầu huyền đó thì muôn đời chỉ như Đông đường Tây đường tranh nhau con mèo ảo tưởng mà thôi.

Question 2

Thưa Sư, sau này con định làm công việc dịch thuật. Làm thế nào để giữ được "Chánh mạng" (right livelihood) trong công việc này ạ? Công việc này có dễ bị thành "tà mạng" không ạ?

Accepted Answer

Tà mạng tức là hành nghề bất chính để nuôi thân. Nghề bất chính là nghề hại mình hại người, hoặc lợi mình hại người. Như vậy, bất cứ nghề nào được thực hiện có hại cho người hay chúng sinh khác đều là tà mạng, nghề nào làm lợi mình lợi người đều là chánh mạng. Ở đây cần lưu ý chữ lợi và hại. Hại là làm tăng trưởng bất thiện pháp (phiền não khổ đau), lợi là đoạn giảm bất thiện pháp hay tăng trưởng thiện pháp cho mình và người.

Nếu dịch thuật để cống hiến cho đời những điều hay lẽ đẹp thì đương nhiên là chánh mạng, còn nếu dịch sai ý đúng tốt của tác giả, hoặc dịch những tác phẩm sai trái, nguy hại đến đạo đức hay thuần phong mỹ tục v.v... thì chắc chắn là tà mạng rồi. Nếu xét thấy hành nghề này có thể vừa giúp đời vừa có thu nhập để sống thì sao gọi là tà mạng được!

Question 3

Kính bạch Thầy. Có những người bạn con gặp bất an, nếu có duyên, con cũng khuyên họ hãy sáng suốt đón nhận những bài học cuộc sống, và sự an vui thực sự lại nằm chính trong nghịch cảnh cuộc sống chứ không phải ở đâu khác. Nhưng có những điều con nói ra, con chỉ nói theo nhận thức mà chính con chưa làm được. Vì thế, có những lúc đang nói, con khựng lại không nói được vì tự hỏi liệu có phải mình đang nói những lời trống rỗng. Con không biết phải làm sao. Chỉ trên cái nhận thức mà nói, dù là nói vì lợi ích của người khác có được xem là Chánh ngữ không thưa Thầy. Kính xin Thầy chỉ dạy cho con.

Accepted Answer

Chia sẻ nhận thức đúng với người khác vì tâm từ, không phải để khoe khoang, không tự tôn tự đại thì vẫn là thiện, vẫn không phải là tà ngữ. Có hai sự chia sẻ về Pháp là chia sẻ PHÁP HỌC, và chia sẻ PHÁP HÀNH. Khi con học được Pháp học đúng, con có quyền chia sẻ với người khác để họ cùng có nhận thức đúng, đó là chia sẻ pháp học. Khi con hành và thực chứng được hương vị của Pháp con đem chia sẻ với những người hữu duyên thì đó là chia sẻ Pháp hành. Biết đâu trong khuyên lơn an ủi người khác con cũng học ra bài học thực tế từ đó. Trong thời đức Phật có nhiều vị đắc Đạo Quả ngay trong khi đang giảng Pháp cho người khác. Ngay trong khi khuyên người khác con thấy ra được mình thì cũng là khuyên lại chính mình. Miễn là không khoác lác này nọ, mà chỉ là giúp người ta giải tỏa được mối bận tâm là được.