chân đế & tục đế

Thưa thầy,

Gần đây đọc mục hỏi đáp trên Trung Tâm Hộ Tông con thấy nhiều bạn hay hỏi về chân đế và tục để. Có vẻ như nhiều bạn thiên nhiều về tích lũy kiến thức nên sinh nghi. Vậy con xin phép trình bầy một vài điều hy vọng có thể giúp các bạn thấy ra. Trên thực tế người thấy chân đế thì không chấp vào tục đế. Họ vẫn làm mọi việc một cách bình thường có điều làm với chánh niệm tỉnh giác, làm mà biết rõ mọi hoạt động của thân, thọ, tâm, pháp. Ví như 1 bác sĩ nắm rõ kiến thức y học để trị bệnh cho bệnh nhân nhưng khi trị khỏi bệnh thì thôi vị ấy không nhớ đến nữa, cũng không cho là ta hay ta giỏi nên ngã mạn cũng không sinh khởi (tất cả các nghề nghiệp khác cũng thế). Các bạn cũng không nên phân định quá rạch ròi đâu là chân đế, đâu là tục đế chỉ là việc đến thì làm và khi làm đừng mất mình là được.

Con chúc thầy luôn khỏe mạnh và chúc các bạn 1 ngày vui.

CS Tín Đức Thuần

Con thành kính đảnh lễ thầy.

Thưa thầy con đã thấy ra cái cách mà bản ngã sinh hoạt trong đời sống và cái cách mà bản ngã trở nên sâu dày, bành trướng. Đó chính là chu trình sinh diệt và tích lũy.

Con nhờ thầy xác thực điều này giúp con. Vì trong pháp thoại con chưa được nghe thầy đề cập đến. Trên đời này cái gì cũng thực ngoại trừ những khái niệm, ý niệm (định danh, cho là, phải là, sẽ là) là hoàn toàn không có thực. Tuy nhiên khi niệm tâm thấy bản ngã sinh rồi diệt thì tâm sinh lên rồi diệt đi là thực chứ không phải ảo (kết cấu của nó vẫn hiện hữu trong giai đoạn sinh diệt). Chỉ khi niệm pháp mới thấy ý niệm trong sự sinh khởi mới là cái ảo, ảo là vì nó không đúng và không có trên hiện hữu của pháp. Như vậy bản ngã chỉ là các ý niệm (cho là, phải là, sẽ là). Còn cấu thành của cái tâm sinh lên rồi diệt đi là thực chứ không phải ảo. Cho nên đối cảnh tâm vẫn cứ khởi đó là chuyện tự nhiên của pháp. Con xin cảm ơn thầy.

Kính thưa thầy,

Mong thầy giúp con vấn đề con còn băn khoăn với ạ.

Nhà chồng con sống phóng khoáng có phần buông thả, nhà con thì sống nề nếp kỹ lưỡng thái quá. Hai bên đều chấp vào thái độ sống của mình. Con thì ở giữa giữa thấy gì hợp lý thì làm nên dù vô tâm vẫn bị cả 2 phía trách móc.

Trong cái duyên như vậy con có cơ hội thấy ra các tâm sân, ngã mạn và tâm si của con sinh khởi như thế nào. Về lối sống con vẫn chăm lo quan tâm phía gia đình mình hơn phía nhà chồng với lý do như: con có tình thương, có cả ơn sâu với cha mẹ mình; cha mẹ con cũng có khái niệm người chịu ơn nên cũng có sự đòi hỏi con cái phụng sự; về cá tính nhà con cũng có nhu cầu vật chất cao hơn nhà chồng con. Con vừa là thương (si) vừa là sự phân biệt ơn nghĩa, đồng thời con cũng có xu hướng chiều người bên nhà mình để né tránh bị trách móc. Như vậy là con sống còn bản ngã có phải không thưa thầy? Trong đời sống con đã thấy cái hại của sự "thương yêu" là thế nào. Con thấy mình sống có hay không có bản ngã đều bất hiếu theo một cách nào đó. Con lại đang buông lung suy nghĩ quá nhiều rồi phải không ạ? Con thật sự không thoát khỏi ý nghĩ nên thương theo cách nào thưa thầy?

Con còn si mê ấu trí quá, mong thầy từ bi chỉ dạy. Con xin lỗi vì đặt câu hỏi trong lúc thầy đang nhiều công việc. Nếu không tiện thầy cứ trả lời con vào dịp khác nhé, con hay vào đọc mục hỏi đáp nên con sẽ tìm được.

Con cảm ơn thầy!