chết & tái sinh

Con hiểu như vậy là rất đúng. Ngay trong đời sống hiện tại của một người đã nói lên quá khứ và tương lai của người ấy. Nên người xưa nói: "Đời này thọ quả gì, biết nghiệp nhân đời trước. Đời này tạo nghiệp gì, biết quả trổ đời sau". Chúng ta có thể tiên đoán vận mệnh tương lai của một người theo con đường mà họ đang sống trong hiện tại:

• Người luôn sáng suốt định tĩnh, trong lành, sống hạnh vô ngã vị tha, biết thương yêu muôn loài, vạn vật là đang hành Phật Đạo

• Người luôn tự tri tự giác, không hại mình hại người, có tấm lòng bao dung hỷ xả là đang hành Thánh Đạo

• Người sống dù thành bại, được mất, hơn thua, vui khổ vẫn xem đó là bài học để tự giác, giác tha, không nản chí sờn lòng là đang hành Bồ-tát Đạo.

• Người luôn hoan hỷ trong thiền định, không màng việc bên ngoài nội tâm thường tĩnh chỉ là đang hành Sắc, Vô Sắc Thiên Đạo.

• Người luôn hoan hỷ trong điều thiện, biết giữ gìn thân tâm trong lành mát mẻ là đang hành Dục Giới Thiên Đạo.

• Người sống có lý có tình, biết người biết ta, bình đẳng, điều độ, không thái quá là đang hành Nhân Đạo

• Người tỏ ra uy quyền, nóng nảy, cố chấp, thích uy hiếp, chỉ đạo người khác theo ý mình là đang hành A-tu-la Đạo

• Người sống theo bản năng, thích ăn thích ngủ, chỉ biết hưởng thụ vật chất là đang hành Súc Sanh Đạo.

• Người sống tham lam, ích kỷ, chỉ biết lợi mình hại người, thường đắm chìm trong tài, tình, danh, lợi là đang hành Ngạ Quỷ Đạo.

• Người sống hung ác, tàn nhẫn, đê tiện, thường hành hạ, làm khổ người khác, sát sanh, trộm cướp... là đang hành Địa Ngục Đạo.

Tất nhiên người đi con đường nào thì đến đích đó nên tương lai sẽ là những gì họ đang tạo trong chính đời sống này.

Các con không nên vì người thân yêu quý của mình mất đi mà cứ nghĩ quá nhiều về người đã khuất. Mỗi người ra đi đều theo nghiệp của mình mà tái sanh trong cảnh giới tương ứng. Các con hãy trở về với chính mình để lo tu tập và hồi hướng phước đức cho họ tốt hơn là lo nghĩ vì tình cảm buộc ràng.

Có lẽ từ đầu thai mà con nói ám chỉ sinh lại làm người. Còn từ siêu thoát ở đây chỉ có nghĩa là thoát ra khỏi những cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, sức sanh, Atula để được tái sanh làm người hay samh trong những cõi an lạc hơn, chứ không ám chỉ giải thoát như các bậc Thánh. Có phải ý con muốn hỏi là người chết dù tái sanh vào cõi nào rồi cũng phải tái sanh lại làm người không? Đúng vậy, trừ các bậc Thánh từ A-na-hàm trở lên, ai rồi cũng phải trở lại làm người để tu tập.

Khả năng nhớ tới kiếp trước trong cõi người rất hiếm. Xác suất cao nhất là những người chết được tái sinh lại làm người ngay. Vì ký ức về kiếp ngay trước đó chưa bị xóa đi bởi thời gian. Phần lớn những người phải trải qua một số kiếp sống khác mới trở lại làm người thì không nhớ được, trừ phi tâm họ đạt được độ ổn định cao.

Nhiều người thường nghĩ sau khi chết chỉ còn thể biết (tâm), linh hồn hay vong linh gì đó. Thực ra, chết là chấm dứt mạng sống với tử tâm (cuti) và lập tức tâm tục sanh (patisandhi) thuộc thức uẩn liền kết hợp với các uẩn khác (sắc, thọ, tưởng, hành) để hình thành một đời sống mới gọi là tái sanh, chứ không phải chỉ còn lại thức uẩn bay lơ lửng như người ta tưởng tượng. Tuy nhiên, đời sống mới này có thể ở dưới những dạng chúng sanh mà mắt thường không thấy được nên người ta gọi là cõi vô hình (thực ra vẫn hữu hình dưới sắc thân khác). Do đó đôi lúc người chết có thể hiện hình theo dạng sắc thân mới (do tưởng và nghiệp thân đó có thể là bản sao của thân trước nên người thân thấy họ y như khi còn sống, chỉ đẹp hơn hay xấu hơn do trường năng lượng họ đang có). Do sắc thân của họ ở trong chiều không gian khác nên mắt thường không thấy nhưng do độ cảm ứng của máy chụp hình hay quay phim có thể thu họ được dưới dạng quang học. Đó có thể là những hình ảnh mà con thấy trong hình.