chết & tái sinh

Không sợ chết và sợ sinh là hai chuyện khác nhau rất xa. Không sợ chết có nhiều lý do: Đối với người đã giác ngộ giải thoát thì sống chết không thành vấn đề nên không sợ. Đối với người đoạn kiến cho rằng chết là xong nên không có gì để sợ. Đối với người có quá nhiều đau khổ trong cuộc đời này thì chết đi là niềm hy vọng may ra được thay cũ đổi mới, hoặc được chấm dứt những nỗi đau bất tận. Đối với người thường kiến, cho rằng dù chết vẫn còn tồn tại mãi mãi, hay đó chỉ là trở về cõi vĩnh hằng nên không sợ chết. Đối với người tin vào sự tái sinh và tin rằng mỗi kiếp sống là một sự khám phá mới thì họ không sợ chết vì chết là được khám phá những điều mới lạ trong kiếp sau. Đối với người sẵn sàng hy sinh cho tha nhân, cho đất nước, cho lý tưởng của mình thì cũng không sợ chết. Cũng có thể do lòng sân hận, chí báo thù quá cao nên không sợ chết v.v...

Còn sợ sinh lại có lý do khác: Đối với người thấy cuộc đời chỉ là khổ đau không như ý mình nên không muốn tái sinh nữa. Đối với người làm nhiều tội ác thì sợ tái sinh sẽ gặp quả báo. Đối với người thấy từ khi mới sinh ra cho đến khi nhắm mắt lìa đời phải trải qua bao nhiêu là phấn đấu, giành giựt, chém giết, hơn thua bất tận và vô nghĩa cũng không muốn tái sinh. Đối với người không thấy ra ý nghĩa đích thực của sự sống cũng không muốn tái sinh. Đối với người có lý tưởng cao siêu ở một cõi hoàn hảo bên ngoài cuộc sống cũng sợ trở lại đời này. Đối với người thấy tâm sinh khởi tham ái rồi chấp thủ và tạo tác để trở thành là nguyên nhân của phiền não khổ đau luân hồi sinh tử, nên thấy sự nguy hại của tâm "sinh sự sự sinh hà nhược liễu" (hễ đã sinh thì kéo theo sinh sinh mãi biết bao giờ dứt) mà không còn vọng tưởng "sinh y" (chỗ muốn sinh đến) nữa thì đó mới là sợ sinh một cách chân chính.

Không có chuyện thần thức người chết phải đợi 49 ngày để đi đầu thai, mà ai cũng đều tùy duyên nghiệp mà sau tử tâm (cuti) liền đến kiết sinh thức (patisandhi) đi tái sinh ngay, không chậm trể hay chờ đợi ngày giờ nào cả. Tuy nhiên, tái sinh ở cảnh giới nào thì đó là chuyện khác, chứ không phải không tái sinh ngay.

Người chết có thể do duyên nghiệp tương ứng hoặc do sự quyến luyến dính mắc vào đời sống vừa qua mà tái sinh vào cảnh giới Peta (Cõi Âm) hoặc Asura (Cõi Thần) mà người gọi là thân trung ấm là những cõi mà người chết tưởng mình còn như lúc đang sống để trả nợ ân oán chưa dứt, do đó họ còn lảng vảng như "hồn ma" nên người ta tưởng đó là "linh hồn" hay "thần thức" người chết chưa được tái sinh. Thực ra đó vẫn là những cảnh giới 6 cõi, chứ không có tình trạng trung gian nào cả.

Như vậy, việc làm phước hồi hướng cho hai cõi Peta và Asura này là đúng, vì họ rất cần phước báu để đủ lực thoát khỏi những cảnh giới "do tưởng sinh" mà họ đang kẹt trong đó. Việc hồi hướng có hiệu quả đến tất cả 6 cõi tuy nhiên trực tiếp nhận được phước hồi hướng có hiệu quả nhất vẫn là hai cõi giới Âm và Thần này.

Câu hỏi này cũng hay và nên để mọi người biết càng tốt chứ không sao, có điều câu trả lời sẽ trái với ý con, không biết con có phiền lòng không.

Theo Phật giáo thì tâm thức cùng với nghiệp lực của người chết đã đi tái sinh vào một kiếp sống khác để tiếp tục hành trình tiến hóa, còn cái xác không hồn đã trả về cho cát bụi (tứ đại) nó càng tan rã sớm càng tốt, nên người Ấn đặt xác chết thân nhân trong một khu đất hoang để nuôi sống côn trùng điểu thú, một xác chết mà nuôi sống được nhiều chúng sinh như vậy thì chỉ có phước cho người đã khuất chứ không hại gì họ cả, nếu không làm được như vậy thì họ thiêu xác đi rồi rải tro xuống sông hoặc làm phân bón cho cây, không cần phải giữ lại nắm tro tàn ấy làm gì. Nếu có giữ thì cũng chỉ có ý nghĩa như một vật kỷ niệm để tỏ lòng nhớ tưởng đến người quá cố mà thôi chứ không nên lệ thuộc vào truyền thống mê tín về mồ êm mả đẹp.

Đức Phật dạy:

"Aciram vat'ayam kàyo,

pathavim adhisessati,

chuddo apetavinnàno,

nirattham va kalingaram"

(Thân này chẳng bao lâu,

sẽ nằm trên mặt đất,

không tâm thức, vô dụng,

như gỗ mục vất bỏ)

Người quá cố nếu không siêu thoát được là vì còn bị dính mắc điều gì đó trên dương gian, nên nếu làm kim tĩnh hay lăng mộ càng tốt thì tạo độ dính mắc cho họ càng cao, vô tình giam giữ họ lại làm ma giữ mồ, không những tốn kém vô ích mà còn làm cho người ra đi quyến luyến không siêu thoát được.

Người có trí tuệ và từ bi ngay khi còn sống đã có can đảm hiến xác mình cho y học để giúp đời, những người không quyến luyến xác thân như vậy chắc chắn ra đi được nhẹ nhàng siêu thoát (không còn dính mắc trong cõi âm để luyến tiếc xác thân đang rã mục hoặc nắm tro tàn nguội lạnh).