cuộc sống

Trong Phật giáo không có ý tưởng "định mệnh" hay "an bài", tuy nhiên có nói đến sinh nghiệp. Sinh nghiệp là tổng số những sự kiện sẽ được hình thành và dàn trải suốt sinh mệnh của một người, chủ yếu là những kết quả do nghiệp nhân trong quá khứ, chứ không do ai định đoạt. Nhưng theo Phật giáo, một sinh mệnh không hoàn toàn chỉ là quả của nhân quá khứ mà còn một phần tích cực hơn, đó là nhân hiện tại: những thái độ phản ứng, hành động, tạo tác mới đối với sinh nghiệp ấy.

Vậy vấn đề không phải là có nên tuân theo tư vấn của thầy bói, thầy phong thủy hay không, dù họ nói đúng được bao nhiêu phần trăm(?), mà là chúng ta có học ra được điều gì từ sinh mệnh của mình để ứng xử cho đúng với nguyên lý vận hành của pháp hay không. Vì, một là nếu mọi sự đã được an bài thì cứ vậy mà chấp nhận chứ cần gì thầy tiên tri tư vấn. Hai là nếu mọi sự tùy thuộc vào thái độ ứng xử của mình thì hãy ứng xử một cách sáng suốt, định tĩnh, trong lành là tốt nhất, sao lại phải nghe lời tiên đoán?

Sống chủ yếu là để học ra từ sinh nghiệp của mình bài học giác ngộ, có giác ngộ con mới sống đúng pháp, mới lợi mình lợi người. Vì vậy điều quan trọng là con có học được điều gì từ đời sống của mình hay không, chứ không phải xem đó là định mệnh hay là sự chọn lựa theo ý riêng của con. Nếu đã là định mệnh thì con chẳng làm được gì cả. Còn nếu chọn lựa theo ý mình thì con vẫn phải theo đúng quy luật của pháp, nếu không, dù cố gắng cũng vô ích, chỉ hại mình hại người mà thôi. Tóm lại, dù định mệnh hay tự chọn thì con vẫn phải học ra bài học về bản chất thật của pháp thì mới sống đúng và sống tốt được. Để học ra bài học giác ngộ thì tốt nhất là sống tỉnh thức trọn vẹn trong thực tại đang là.

Khi con làm một việc gì có liên quan đến người khác, ví dụ như việc con chăm sóc mẹ như con nói chẳng hạn, thì cần xem xét nhiều yếu tố. 1) Nguyện vọng và việc làm đưa mẹ về chăm sóc xuất phát từ thiện ý của lòng hiếu thảo. 2) Việc làm đó có được sự hoan hỷ chấp nhận của mẹ con không? 3) Có bàn bạc để lấy quyết định của cha và anh chị em trong gia đình không?

Tuy con hành động với lòng hiểu thảo và thiện ý giúp mọi người (cha và các anh chị em) nhưng có thể vì những nguyên nhân sau đây khiến con bị "làm ơn mắc oán": Hoặc là biện pháp chăm sóc không vừa lòng mẹ và những người khác trong gia đình, hoặc là con chưa hỏi ý kiến mọi người để được sự đồng thuận. Nếu đúng như vậy thì dù con làm tốt cách mấy cũng vẫn bị phê phán như thường. Làm tốt cũng không phải dễ, nhất là không nên chủ quan.

Có thể là vì biện pháp thực hiện của con chưa đúng ý mọi người nên gây ra sự hiểu lầm từ các thành viên khác trong gia đình. Nhưng con đã làm với thiện tâm, thiện chí, thiện nguyện thì lương tâm con không có gì để buồn phiền áy náy. Chỉ là qua bài học này con thận trọng và tế nhị hơn trong cách thể hiện thiện tâm thiện chí của mình mà thôi.

1. Không ai biết trước được tương lai của mình, do đó xác định được tương lai hay không không quan trọng, mà vì tương lai bắt đầu từ ngày hôm nay do đó quan trọng là con có nhận thức đúng và hành động tốt ngay tại đây và bây giờ hay không mà thôi. Nếu con sống đúng tốt từng ngày thì tương lai của con chắc chắn là đúng tốt, còn nếu ngay bây giờ con nhận thức và hành động sai xấu thì dù có mơ ước một tương lai tốt đẹp cũng không thể nào có được. Mất phương hướng chính là không tự biết rõ mình ngày hôm nay.

2. Mẹ con có quyền quyết định thái độ sống của riêng mình. Nếu quyết định của mẹ con xuất phát từ nhận thức đúng tốt và bà cảm thấy an lạc trong quyết định của mình thì chính con mới tự đặt ra vấn đề cho mình, chứ mẹ con không có vấn đề gì cả. Thái độ của mẹ con chưa hẳn đã sai, biết đâu bà có lý do chính đáng để quyết định như vậy. Tốt nhất là con nên tìm hiểu xem vì sao mẹ con quyết định như vậy. Nếu mẹ con quyết định đúng thì con phải tôn trọng, nếu quyết định sai thì con phải khéo léo giúp bà điều chỉnh lại. Vấn đề là con có chắc chắn mình biết điều gì đúng và điều gì sai không?