Question 1

Kính thưa thầy, con có một người bạn thân, do thân thiết từ lâu nên con khá hiểu rõ hoàn cảnh của bạn. Hiện bạn ấy đang sống trong một gia đình không yên ấm, không êm đềm. Tất cả những gánh nặng từ vật chất đến con cái và những việc nhỏ nhặt khác đều một mình bạn ấy gánh vác. Điều này là quá sức đối với bạn. Người chồng hờ hững đi bên cạnh cuộc đời chỉ mang đến cho bạn ấy thêm những khó khăn về nợ nần, những thất vọng do thói vô trách nhiệm và dựa dẫm vào vợ. Bạn ấy như một con cá mắc cạn, càng cố vùng vẫy càng bế tắc. Những hành xử theo thói quen như sự phẫn nộ, sự oán thán chỉ càng chuốc thêm phiền muộn. Bạn ấy cũng biết Phật pháp nhưng trong cuộc sống do nhiều áp lực đè nặng nên không có được phút giây tĩnh lặng để chiêm nghiệm những lời Phật dạy. Nhìn bạn như vậy con thật xót xa. Kính xin thầy bi mẫn cho chúng con những lời chỉ dạy. Chúng con thành kính tri ân thầy.

Accepted Answer

Đau khổ không do gánh nặng đổ lên vai bạn con mà do bạn ấy bất mãn với người chồng, với hoàn cảnh. Giả sử người chồng vì yêu thương phục vụ gia đình mà bị tai nạn lao động, bạn ấy phải vừa lo chăm sóc chồng vừa làm lụng để cáng đáng gia đình con cái, nặng nhọc gấp bội phần nhưng vì yêu chồng thương con nên vẫn thấy hạnh phúc. Vậy hạnh phúc hay đau khổ là do thái độ tâm lý hơn là sự nặng nhọc của gánh nặng gia đình hay khối lượng công việc. Cái vòng lẩn quẩn nằm ở chỗ đó. Nếu bạn con hóa giải được thái độ tâm lý này thì mọi việc sẽ được nhẹ nhàng.

Nếu biết sống trọn vẹn tỉnh thức với công việc trong từng giây phút thì bạn con có thể hóa giải những vướng mắc trong thái độ tình cảm thương ghét mừng giận... và bắt đầu cảm thấy an lạc trong công việc, không còn bị chi phối bởi những ảnh hưởng từ người khác hay từ hoàn cảnh bên ngoài. Phải biết cái gì là gốc cái gì là ngọn, cái gì là trong cái gì là ngoài, cái gì là nhân cái gì là duyên... nếu không sẽ tự mình ràng buộc vào thái độ (nhân) của chính mình hơn là điều kiện (duyên) mà mình đang sống.

Question 2

Thưa thầy con là một người phụ nữ đang tột cùng đau khổ. Con trai con bị mất cách đây hơn một năm. Bây giờ chồng con lại đang có thai với ngươi khác, bắt con phải chấp nhận chung vợ, chung chồng nếu không thì li dị. Con đang rất rối lòng và không biết phải quyết định thế nào để tốt cho con và con gái của con. Mong thầy chỉ cho con một lối thoát. Con cám ơn thầy.

Accepted Answer

Hãy bình tĩnh để đối diện với sự thật. Nếu con xem cuộc đời là bài học để giác ngộ giải thoát thì đó chính là bài học để con thấy ra bản chất chính mình và cuộc sống. Khi chưa nhận ra sự thật thì con người vẫn ở trong ảo tưởng về đau khổ, hạnh phúc, về cái đúng cái sai, về cái thiện cái ác... và chỉ khi đụng phải sự thật họ mới có thể thấy ra đâu là ảo tưởng để điều chỉnh nhân thức và hành vi sai lầm bất thiện hay mơ mộng của mình. Người xưa nói trong phúc có họa, trong họa có phúc. Trong phúc có họa thì con đã thấy rồi, vậy bây giờ trong họa này chắc chắn con có cái phúc gì đó, hãy chiêm nghiệm xem rồi con sẽ thấy ra thôi. Chúc con học ra được những điều hay trong cái dở này, và điều này tùy thuộc vào thái độ của con.

Question 3

Dạ thưa Thầy, con hiện có người bạn trai, anh ấy thích đọc sách, thích tìm hiểu về Phật pháp. Anh ấy thường khuyến khích, hướng dẫn con cùng tìm hiểu. Anh ấy nói chúng con có được duyên lành biết đến Phật Pháp, nếu chúng con hiểu được lời Phật dạy và thực hành theo lời dạy của Đức Phật là chúng con đang đi tìm hạnh phúc, đang đi tìm được loại thuốc quý chữa được các bệnh cho thân tâm của mình, có thể tự giúp mình sống hạnh phúc hơn mỗi ngày. Con hạnh phúc vì thấy chúng con có cùng chí hướng nhưng bên cạnh đó con cũng có nhiều lo lắng. Anh ấy tìm hiểu Phật Pháp để tự giúp mình sống hạnh phúc, an lạc là điều con rất vui nhưng con thấy anh thường nghĩ cho mình trước, ít khi mở rộng lòng vì người khác, nếu vì giúp người khác mà mình có chịu thiệt tí xíu anh ấy thường không vui, trong cuộc sống hàng ngày con ít cảm nhận được sự bao dung, vị tha nơi anh. Con thường nghĩ mình sẽ sống hạnh phúc hơn nếu mình sẳn lòng giúp đỡ ngưới khác, nếu có chịu thiệt về phần mình nhưng trong khả năng của mình mình giúp được người khác mà không so đo, tính thiệt hơn khi đó bản thân mình sẽ thật sự cảm nhận được hạnh phúc. Cách nghĩ của anh ấy làm con lo lắng nhiều, con bất an vì thấy sao tụi con cứ cãi nhau về đề này hoài, sao anh biết đạo mà ít có sự vị tha, rộng lượng, sống ít vì người khác. Giờ trong con đang mâu thuẫn, con nghĩ không ra, con không biết con có đang vì bản ngã của mình mà muốn anh ấy sống theo ý mình hay đó là sự không hòa hợp giữa hai quan điểm sống. Con kính mong Thầy chỉ dạy giúp con. Con xin tạ ơn Thầy.

Accepted Answer

Vấn đề không phải là quan niệm sống vì mình hay vì người, vì cái gì đã thành quan niệm cố định đều sai. Biết rõ lúc nào nên vì mình hay nên vì người thích hợp với vị trí, thời gian, tình huống và tính chất lương thiện của hành vi (thân, khẩu, ý) mới tốt.

Trong bách gia chư tử bên Trung Hoa có hai nhà chủ trương mâu thuẫn nhau: Dương Tử thì chủ trương mài ông ra từ đầu đến chân mà có lợi cho thiên hạ thì ông cũng làm, còn Mặc Tử thì chủ trương dù mất một sợi lông mà lợi cho cả thiên hạ ông cũng không làm. Những người theo thuyết kiêm ái chống lại những người theo thuyết vị kỷ và ngược lại. Nhưng xét cho cùng cả hai đều có chỗ đúng chỗ sai.

Thuyết vị tha đúng ở chỗ mở rộng tấm lòng ra để quên mình giúp người, nhưng sai ở chỗ can thiệp vào tính tự lực tự cường, tự giác tự ngộ của mỗi người. Ví như một người mẹ thương con, cái gì cũng giúp nó có thể làm cho nó trở nên ỷ lại và hư hỏng.

Thuyết vị kỷ đúng ở chỗ hễ chính được mình thì đã là lợi cho người, nhưng sai ở chỗ không thấy được mở lòng ra cũng là hành động chính tâm thành ý hay dưỡng tánh tu tâm. Và nếu vị kỷ đồng nghĩa với ích kỷ thì điều đó chỉ là hại mình hại người. Vậy cứ ngay nơi thực tại mà điều chỉnh thân tâm cho đúng tốt với mình với người chứ đừng quan niệm vị kỷ vị tha gì cả.