Con chào sư ông, con có vấn đề thắc mắc này mong sư ông giải thích cho con, không phải là con cố ý phỉ báng đức Phật, mà con chỉ là có thắc mắc thôi ạ:
Trong kinh Ambattha (kinh A-ma-trú thuộc Trường Bộ kinh) thì có đoạn chàng thanh niên Ambattha đã 3 lần xúc phạm đến dòng họ Thích Ca của Đức Phật là buộc tội dòng họ của đức Phật là một dòng họ đê tiện, nếu là người phàm bình thường, thì người ấy sẽ cảm thấy lòng tự tôn bị xúc phạm nặng nề khi dòng dõi của mình bị nói là đê tiện. Nhưng tại sao ở đây Đức Phật là người đã Giác Ngộ thành bậc Chánh Giác rồi, đã thoát li gia đình, không còn màng đến chuyện phù du của thế gian cũng như những hơn thua phân biệt giai cấp của thế gian rồi mà sao ngài vẫn bị chấp vào lời xúc phạm ấy của chàng thanh niên Bà-la-môn Ambattha về dòng dõi cao quý của Đức Phật, để rồi lòng tự tôn về dòng dõi Thích Ca cao quý của mình bị xúc phạm, Ngài đã phản bác lại chàng thanh niên Ambattha và nói rằng tổ phụ của dòng dõi chàng thanh niên Ambattha nay là con của 1 nữ tỳ của dòng họ Thích Ca? Con không hiểu tại sao ở đây Đức Phật lại "hơn thua" với chàng thanh niên Ambattha chỉ vì chàng xúc phạm đến dòng dõi cao quý Thích Ca của mình mặc dù đức Phật đã giác ngộ và không còn tâm phân biệt giai cấp nữa? Mong sư ông từ bi giải thích cho con, con xin cảm ơn sư ông!
www.buddhanet.net/budsas/uni/u-kinh-truongbo/truong03.htm
Có thể vì Ambattha không biết sự thật về dòng tộc của mình mà lại đem lòng khinh miệt dòng tộc khác, đức Phật chỉ muốn cho thanh niên Ambattha bớt tính ngạo mạn nên nói lên sự thật để anh ta không còn huênh hoang nữa. Việc làm đó có thể xuất phát từ lòng bi mẫn, không muốn Ambattha lún sâu vào thói xấu tự tán hủy tha và gây thêm tội lỗi để rồi chuốc lấy đau khổ về sau.
Kinh chỉ là tường trình tóm tắt câu chuyện bằng ngôn từ chứ không ghi được tất cả diễn biến tâm lý và bối cảnh lúc đó nên chúng ta khó đánh giá toàn bộ vấn đề, vì vậy con không nên vội kết luận gì cả. Con không nên bận tâm đến những sự kiện chỉ mang tính lịch sử, mà nên để ý đến phần đạo lý giúp con thấy ra sự tu tập để giác ngộ giải thoát thì tốt hơn.