Q: Thầy kính! <p Con có duyên lành được nghe pháp thoại của Thầy và sống theo lời Thầy chỉ dạy, con thấy mình có nhiều thay đổi rất tốt, trong mọi hoàn cảnh con thấy mình tự tại hơn, con nghĩ con đã buông bỏ những chuyện buồn trước đây. Nhưng thưa thầy, trong giấc chiêm bao tối qua, mọi ký ức cũ đã ùa về: con đã rất giận dữ, cãi vã to tiếng với chồng, đập phá đồ đạc, lòng đầy uất hận khi anh ấy phản bội con, tự độc thoại 1 mình, còn khẳng định là sẽ không bao giờ quên, gào thét như điên (những việc này đã xảy ra trong quá khứ nhưng không mãnh liệt như trong mộng, con chưa bao giờ đập phá đồ đạc)..., cho đến khi anh ấy lay con tỉnh dậy. Con đã khóc vì mình quá vô minh và nghĩ đến việc xuất gia nhưng chắc con chưa đủ duyên thực hiện việc này. <p Thưa Thầy, hiện giờ anh ấy rất tốt với con, chúng con rất hạnh phúc, nhưng con không hiểu sao trong những giấc mộng chồng con luôn có gương mặt dữ tợn như những lúc cãi vã. Con thực sự hoang mang, có lẽ con quá nặng về lý trí, lý luận chứ thực sự con chẳng BUÔNG được gì, điều đó đã hằn sâu vào tàng thức của con rồi. Con sẽ đi về đâu với cái tâm nặng nề như vậy? Xin thầy giúp con vượt qua khó khăn này. Con kính đảnh lễ thầy.

Có thể là con nghe thầy giảng và xem đó như một biện pháp để trấn an cho tâm được thoải mái an lạc, nghĩa là như một sự xoa dịu những nỗi lòng sâu kín của mình. Nhưng thầy luôn nhắc rằng phải thật sự đối diện với thân hành, với những cảm giác, cảm xúc, với những phản ứng nội tâm hữu thức hay vô thức, với mối quan hệ và tương giao với cuộc sống. Giấc chiêm bao là biểu hiện những tư tưởng, thái độ vô thức sâu kín nhất trong tiềm thức mà nó khởi lên chính là để giúp con thấy ra những mặt mà hữu thức chưa thấy được. Con không nên lo lắng, cứ tiếp tục nghe pháp thoại, tiếp tục lắng nghe quan sát lại chính mình thì dần dần khối vô thức ấy cũng tự giải tỏa. Khi hữu thức trong sáng thì nó có thể hữu thức hoá vô thức, giống như "siêu độ" cho những ẩn ức bấy lâu bị dồn nén mà đức Phât gọi là những phiền não ngủ ngầm (anusaya) vậy.

Q: Kính thưa Thầy! <p Thỉnh thoảng con thấy như thế này: những khi đang suy nghĩ miên man chợt tỉnh thức, con thấy có một lực bên trong thúc đẩy nên dòng suy nghĩ cứ tiếp diễn hoài. Khi con cứ lặng lẽ quan sát thì con thấy suy nghĩ được hình thành do nhiều từ ngữ tiếp nối nhau, con thấy giữa các ngôn từ có khoảng trống, vì có tỉnh thức nên con thấy khi không có lực thúc đẩy thì sự kết nối ngôn từ này chậm lại rồi ngừng hẳn. <p Cũng có khi trong sinh hoạt hàng ngày, khi đang trọn vẹn chú tâm với công việc con cũng thấy có lực thúc đẩy muốn tìm kiếm cái gì khác, sau đó thì mới hình thành đối tượng muốn tìm kiếm. <p Thưa Thầy, con xin hỏi lực thúc đẩy con thấy trên có phải là hành, là tạo tác không ạ? Con chỉ mới thấy như vậy thôi, kính mong Thầy chỉ dạy thêm cho con. <p Con xin đảnh lễ tri ân Thầy và chúc chuyến hoằng Pháp ở Châu Âu của Thầy thành công tốt đẹp.

Con thấy cũng đúng, đó chính là hành. Có hai loại hành: Thứ nhất là hành quá khứ, xuất hiện như những khuynh hướng xung động, đó là những tập khí ngủ ngầm, vô nhân, đã được tàng trữ trong tiềm thức bhavanga. Thứ hai là hành hiện tại, hữu nhân, tạo tác. Nếu thiếu tỉnh giác thì hành thứ hai này xuất hiện như tác nhân (phản ứng nội tâm) tiếp nối hay làm sống lại hành vô nhân quá khứ. Do đó thường chánh niệm tỉnh giác để giúp hữu thức hoá những tập khí vô thức đó, nghĩa là độ cho những chúng sinh (hành quá khứ vô nhân) được chuyển hoá, thay vì tiếp sức cho chúng hoặc dồn nén chúng trở lại bhavanga như tập khí mới.

Q: Kính thưa thầy, Con xin mạn phép hỏi thầy: <p Khi mà mình nhớ một người, mà mình không muốn nhớ, thì có cách nào không thưa thầy? <p Con bị rơi vào trường hợp là hình ảnh cứ hiện trong đầu mà lý trí không muốn thì mình phải làm sao thưa thầy? Con cám ơn thầy.

Lý trí càng không muốn thấy hình ảnh đó thì càng duy trì nó lâu hơn. Hình ảnh đó tồn tại là vì con đã tạo ra nó trong quá khứ và đã lưu giữ nó trong bộ nhớ bhavanga, nên đương nhiên là nó sẽ tái hiện. Nhưng khi nó tái hiện, nếu con chạy theo nó là tiếp sức cho nó, mà xua đuổi nó thì dồn nó vào tiềm thức trở lại, cả hai cách đều chỉ giúp nó tăng trưởng thêm thôi. Nên nhìn nó một cách vô tư không bận tâm lấy bỏ chỉ thấy nó như nó là thì biết đâu qua đó con lại có thể thấu rõ chính mình hơn.

Question 1

Thầy kính! <p Con có duyên lành được nghe pháp thoại của Thầy và sống theo lời Thầy chỉ dạy, con thấy mình có nhiều thay đổi rất tốt, trong mọi hoàn cảnh con thấy mình tự tại hơn, con nghĩ con đã buông bỏ những chuyện buồn trước đây. Nhưng thưa thầy, trong giấc chiêm bao tối qua, mọi ký ức cũ đã ùa về: con đã rất giận dữ, cãi vã to tiếng với chồng, đập phá đồ đạc, lòng đầy uất hận khi anh ấy phản bội con, tự độc thoại 1 mình, còn khẳng định là sẽ không bao giờ quên, gào thét như điên (những việc này đã xảy ra trong quá khứ nhưng không mãnh liệt như trong mộng, con chưa bao giờ đập phá đồ đạc)..., cho đến khi anh ấy lay con tỉnh dậy. Con đã khóc vì mình quá vô minh và nghĩ đến việc xuất gia nhưng chắc con chưa đủ duyên thực hiện việc này. <p Thưa Thầy, hiện giờ anh ấy rất tốt với con, chúng con rất hạnh phúc, nhưng con không hiểu sao trong những giấc mộng chồng con luôn có gương mặt dữ tợn như những lúc cãi vã. Con thực sự hoang mang, có lẽ con quá nặng về lý trí, lý luận chứ thực sự con chẳng BUÔNG được gì, điều đó đã hằn sâu vào tàng thức của con rồi. Con sẽ đi về đâu với cái tâm nặng nề như vậy? Xin thầy giúp con vượt qua khó khăn này. Con kính đảnh lễ thầy.

Accepted Answer

Có thể là con nghe thầy giảng và xem đó như một biện pháp để trấn an cho tâm được thoải mái an lạc, nghĩa là như một sự xoa dịu những nỗi lòng sâu kín của mình. Nhưng thầy luôn nhắc rằng phải thật sự đối diện với thân hành, với những cảm giác, cảm xúc, với những phản ứng nội tâm hữu thức hay vô thức, với mối quan hệ và tương giao với cuộc sống. Giấc chiêm bao là biểu hiện những tư tưởng, thái độ vô thức sâu kín nhất trong tiềm thức mà nó khởi lên chính là để giúp con thấy ra những mặt mà hữu thức chưa thấy được. Con không nên lo lắng, cứ tiếp tục nghe pháp thoại, tiếp tục lắng nghe quan sát lại chính mình thì dần dần khối vô thức ấy cũng tự giải tỏa. Khi hữu thức trong sáng thì nó có thể hữu thức hoá vô thức, giống như "siêu độ" cho những ẩn ức bấy lâu bị dồn nén mà đức Phât gọi là những phiền não ngủ ngầm (anusaya) vậy.

Question 2

Kính thưa Thầy! <p Thỉnh thoảng con thấy như thế này: những khi đang suy nghĩ miên man chợt tỉnh thức, con thấy có một lực bên trong thúc đẩy nên dòng suy nghĩ cứ tiếp diễn hoài. Khi con cứ lặng lẽ quan sát thì con thấy suy nghĩ được hình thành do nhiều từ ngữ tiếp nối nhau, con thấy giữa các ngôn từ có khoảng trống, vì có tỉnh thức nên con thấy khi không có lực thúc đẩy thì sự kết nối ngôn từ này chậm lại rồi ngừng hẳn. <p Cũng có khi trong sinh hoạt hàng ngày, khi đang trọn vẹn chú tâm với công việc con cũng thấy có lực thúc đẩy muốn tìm kiếm cái gì khác, sau đó thì mới hình thành đối tượng muốn tìm kiếm. <p Thưa Thầy, con xin hỏi lực thúc đẩy con thấy trên có phải là hành, là tạo tác không ạ? Con chỉ mới thấy như vậy thôi, kính mong Thầy chỉ dạy thêm cho con. <p Con xin đảnh lễ tri ân Thầy và chúc chuyến hoằng Pháp ở Châu Âu của Thầy thành công tốt đẹp.

Accepted Answer

Con thấy cũng đúng, đó chính là hành. Có hai loại hành: Thứ nhất là hành quá khứ, xuất hiện như những khuynh hướng xung động, đó là những tập khí ngủ ngầm, vô nhân, đã được tàng trữ trong tiềm thức bhavanga. Thứ hai là hành hiện tại, hữu nhân, tạo tác. Nếu thiếu tỉnh giác thì hành thứ hai này xuất hiện như tác nhân (phản ứng nội tâm) tiếp nối hay làm sống lại hành vô nhân quá khứ. Do đó thường chánh niệm tỉnh giác để giúp hữu thức hoá những tập khí vô thức đó, nghĩa là độ cho những chúng sinh (hành quá khứ vô nhân) được chuyển hoá, thay vì tiếp sức cho chúng hoặc dồn nén chúng trở lại bhavanga như tập khí mới.

Question 3

Kính thưa thầy,

Con xin mạn phép hỏi thầy:

Khi mà mình nhớ một người, mà mình không muốn nhớ, thì có cách nào không thưa thầy?

Con bị rơi vào trường hợp là hình ảnh cứ hiện trong đầu mà lý trí không muốn thì mình phải làm sao thưa thầy?

Con cám ơn thầy.

Accepted Answer

Lý trí càng không muốn thấy hình ảnh đó thì càng duy trì nó lâu hơn. Hình ảnh đó tồn tại là vì con đã tạo ra nó trong quá khứ và đã lưu giữ nó trong bộ nhớ bhavanga, nên đương nhiên là nó sẽ tái hiện. Nhưng khi nó tái hiện, nếu con chạy theo nó là tiếp sức cho nó, mà xua đuổi nó thì dồn nó vào tiềm thức trở lại, cả hai cách đều chỉ giúp nó tăng trưởng thêm thôi. Nên nhìn nó một cách vô tư không bận tâm lấy bỏ chỉ thấy nó như nó là thì biết đâu qua đó con lại có thể thấu rõ chính mình hơn.