Question 1

Dạ con xin cám ơn Thầy giờ con đã hiểu ngũ uẩn tức gồm 5 uẩn hợp thành sắc uẩn, thọ uẩn, hành uẩn, tưởng uẩn, và thức uẩn. Khi chết thì sắc uẩn tan rã còn các uẩn còn lại vẫn diễn biến. Vì con cứ nghe người ta nói chết thì hết nên con cũng hơi thắc mắc 1 chút. Giờ con đã biết. Nhưng đây chỉ là lý thuyết. Để thấy rõ thì con cần phải thực hành để hiểu rõ sự diễn biến của các uẩn như thế nào. Con biết căn cơ con còn yếu nên chưa thấy được điều này nên con không dám đi sâu. Giờ con chỉ theo dõi tâm hành và thân hành là chính trước đã rồi từ từ pháp sẽ luân chuyển.

Accepted Answer

Khi thường quan sát sự vận hành của thân thọ tâm pháp sẽ dễ dàng thấy ra diễn biến của sắc thọ tưởng hành thức và quá trình hình thành khái niệm, tư tưởng, quan niệm, kiến thức, kinh nghiệm và bản ngã...; khi nào "ngũ uẩn giai không". Từ đó thấu hiểu thế nào là tái sinh, thế nào là vô sinh.

Question 2

Thưa thầy, trước đây mỗi khi đọc Phật pháp con thật khó hiểu. Hôm qua con nghe pháp thầy giảng rất thực tế dễ ứng dụng vào cuộc sống. Thí dụ như thầy giảng câu "ngũ uẩn giai không" rất dễ nhận ra trong đời sống thực tế, chỉ cần chú tâm thận trọng quan sát một cách trọn vẹn tỉnh thức thì có thể thấy được.

Con thấy tâm con được an lạc, một cảm giác mát mẻ, khinh an. Con thật biết ơn thầy.

Accepted Answer

Sàdhu lành thay! Khi giảng thầy cũng muốn mọi người thấy ra sự thật ngay đó chứ không phải chỉ nắm bắt thông tin ngữ nghĩa để tích lũy kiến thức. Thầy rất hoan hỷ khi con đã bắt đầu nhận ra Phật pháp một cách thực tế ngay nơi chính mình!

Question 3

Mô Phật! Con thành kính đảnh lễ Thầy! Kính bạch Thầy!

Thưa Thầy, con nhận ra được những điều như sau:

Trong quá khứ vì vô minh nên bị tham, sân, si chi phối điều khiển dẫn đến hành động qua thân, khẩu, ý nên tạo thói quen, thành nghiệp lực dẫn đến luân hồi sang đời sống hiện tại.

Hiện tại, vẫn còn vô minh + nghiệp lực quá khứ + nhận quả do quá khứ nên khi tiếp xúc trần cảnh, hình thành tiến trình ngũ uẩn, huân tập nhân mới, và lại tiếp tục chịu luân hồi và đau khổ.

Nếu hiện tại, tuy vẫn nhận quả do quá khứ gây ra nhưng hết vô minh (bằng cách sống tinh tấn, chánh niệm, tỉnh giác) thì tiến trình ngũ uẩn vẫn xảy ra mà không gây nhân luân hồi, thay vào đó sẽ chuyển thành dụng, hạnh ứng vào đời sống. Thưa Thầy, cho con hỏi như vậy con hiểu đúng chưa?

Nếu con hiểu đúng thì có phải đây là quá trình chuyển "Thức thành Trí" trong Duy Thức học:

Thức thứ 8 thành Đại Viên Cảnh Trí
Thức thứ 7 thành Bình Đẳng Tánh Trí
Thức thứ 6 thành Diệu Quan Sát Trí
5 Thức (Nhãn thức, Nhĩ thức, Tỷ thức, Thiệt thức, Thân thức) thành Thành Sở Tác Trí.

Như vậy, con có thể hiểu "Phiền não là Bồ Đề" được không?

Con thành kính tri ân Thầy!

Accepted Answer

Ngũ uẩn chỉ có thể chuyển từ xấu sang tốt nhưng không thể thoát được luân hồi sinh tử. Chỉ khi nào "Ngũ uẩn giai không" mới chấm dứt luân hồi sinh tử cùng với cái ngã ảo tưởng do nó dựng lên. Những điều con hiểu tuy đúng nhưng vẫn còn là kết luận của lý trí. Chánh niệm tỉnh giác chính là buông hết mọi lý luận để trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại ngay đây và bây giờ. Trọn vẹn thấy ra thực tại hiện tiền chính là giác ngộ giải thoát.