Con Chào Thầy!
Con kính chúc Thầy và mọi người luôn khỏe mạnh và An Lạc. Con xin hỏi Thầy, con hiểu có đúng không lời dạy của Đức Phật về nghiệp: "ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ, ý tạo tác..." như sau:
1- Khi trong tâm khởi lên bất kỳ một ý gì: thiện, ác, không thiện không ác thì ứng với các trải nghiệm - quả sẽ đến với người. Vấn đề chỉ còn là thời gian.
2- Nếu ý khởi rằng: tôi không muốn, không thích cái này cái nọ... đến với tôi thì vũ trụ - nghiệp - quả cũng vẫn sẽ gửi đến người trải nghiệm dù không muốn không thích và đó là vì sao dân gian có câu "ghét của nào trời trao của ấy".
3- Việc canh cái tâm để nó không sinh nghiệp là canh để không phát sinh các ý nghĩ ác cũng như thiện, như vậy việc canh thì có thể chủ động nhưng ý khởi lại do pháp làm, dù nó có thể là từ ảo tưởng - bản ngã, canh thì được nhưng làm gì có ai để điều khiển được ngã lúc đó đâu ạ? Con thực hành việc canh nhưng không hiểu ngoài canh ra thì... sao nữa ạ? Con mong Thầy chỉ dạy. Con cám ơn Thầy.
Điều 1 & 2 thì con hiểu đúng. Nhưng điều 3 thì "canh" không có nghĩa là kiểm duyệt hay ngăn chận không cho ý khởi, mà canh để thấy sự sinh, diệt, vị ngọt, sự nguy hại, nguyên nhân, hậu quả của nó như thế nào.
Tâm không khởi chưa chắc đã tốt và tâm khởi cũng chưa hẳn đã xấu, do đó chỉ thấy thôi, đừng vội phê phán, kiểm duyệt, như vậy trí tuệ mới phát huy được. Nên trong Kinh Tương Ưng chương 1 khi một vị trời nói:
Chỗ nào chế ngự ý
Chỗ ấy đau khổ tận
Chế ngự ý hoàn toàn
Thoát đau khổ hoàn toàn.
Đức Phật dạy:
Không nên chế ngự ý
Hoàn toàn về mọi mặt
Chớ có chế ngự ý
Nếu tự chủ đạt được
Chỗ nào ác ý khởi
Chỗ ấy chế ngự ý.
Trao đổi
Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.