Thưa thầy! Khi con trở về thân và tâm thì thấy mọi thứ rất rõ ràng trong sáng, yên bình, các suy nghĩ ít khởi lên. Nếu có, con biết thì nó dừng lại ngay.
Khi đó con thấy, nghe rất rõ ràng cảnh vật xung quanh. Từ nơi thân ra ngoài rất trong sáng. Nhưng con có cảm giác có một cái gì đó "đọng lại" ở đầu và ngực, con thấy nằng nặng ở đó, cái đó giống như cái mà con hay dùng để chú ý mọi việc thì phải. Con không biết "trở về" như vậy có đúng không? Con nghe mãi mà chưa hiểu lắm "trọn vẹn với thực tại" là khi đó mình làm những gì? Con có cảm giác cái mà mình dùng để biết thân, thọ, tâm, pháp chính là cái "chú ý" mà hằng ngày con hay dùng để làm việc hay làm gì đó.
Xin thầy chỉ dùm con.
Con cảm ơn thầy nhiều!
Đúng là con đã chú ý, trong chú ý có ít nhiều nỗ lực tập trung vào đối tượng dù đó là đối tượng động, do đó cảm thấy tâm yên bình tức là yếu tố định nhiều hơn tuệ. Đây là chỗ sai lầm vi tế ít người nhận ra. Con nhận ra được là rất tốt.
Trong thiền Minh Sát cần yếu tố tự nhiên và vô tâm. Vô tâm chính là không nỗ lực chú ý hay tập trung mà chỉ chú tâm thôi. Tâm không phân tán, không dao động, an nhiên tự tại gọi là vô tâm chứ không phải tâm vô ký.
Chú tâm chính là yếu tố xuyên suốt trong tinh tấn chánh niệm tỉnh giác hay trở về trọn vẹn tỉnh thức ngay nơi thực tại một cách tự nhiên, không cần tích cực miên mật, tìm kiếm, theo dõi và ghi nhận gì cả, chỉ cần nghiêm túc, chân thành là được.