Q: Con xin đảnh lễ thầy. <p Thưa thầy, xin thầy cho con hỏi, khi con làm việc tay chân như nhổ cỏ, sửa đồ lặt vặt hay làm đồ thủ công con cảm thấy rất bứt rứt. Con không thấy thoải mái, hay nghĩ đến nhưng điều khác... Con không cảm thấy thư thái và tự nhiên. Lúc đầu con tưởng là do tư thế ngồi lưng không thẳng và bụng bị ép làm con không thoải mái nhưng khi con ngồi thẳng lại cũng không hoàn toàn điều chỉnh được trạng thái. Khi con làm việc đầu óc như đọc sách hay ngồi nói chuyện thì không bị thế. Con đã thử nhiều cách khác nhau như thả lỏng, nhắc mình tự nhiên, chú tâm hay thoải mái đều không hiệu quả. <p Xin thầy cho con biết đó là do thói quen hay là con hành sai ở chỗ nào ạ? Hay là con chưa bắt đúng vào "nhịp" của thời điểm đó ạ? Khi con đánh những dòng chữ này với tốc độ nhanh hơn con lại thấy thoải mái hơn là đánh chậm. Nhưng khi con dò lỗi chính tả thì vì đánh nhanh nên sai nhiều quá! Nhịp độ có lẽ nên không nhanh không chậm. <p Con kính đảnh lễ thầy.

Có thể do con không thích và không hợp với việc làm chân tay. Con nghiêng về hoạt động lý trí nên khi làm việc với lý trí con thấy thoải mái hơn, còn khi con làm việc tay chân thì tâm thấy bất an, dao động. Người lý trí thường phân vân, bất định nên con thích nhanh hơn chậm.

Question 1

Con chào Thầy ạ, thầy cho con hỏi minh sát tiến trình ngũ uẩn xảy ra như sau:

Ví dụ 1: Khi chánh niệm ta nghe thấy 2 người gần đó đang nói chuyện với nhau. Tiến trình ngũ uẩn có diễn tiến lần lượt theo thứ tự như sau:

Âm thanh đi qua tai (sắc uẩn)
Tai nghe thấy âm thanh mà chưa rõ nội dung là gì (thức uẩn)
Biết được nội dung của âm thanh là câu chuyện nói xấu mình (tưởng uẩn)
Trong người thấy khó chịu (thọ uẩn)
Tức giận, nói trả lại người đó (hành uẩn)

Ví dụ 2: Khi đang ngủ thì thình lình nghe thấy một âm thanh chát chúa

Âm thanh đi qua tai (sắc uẩn)
Tai nghe thấy âm thanh lớn (thức uẩn)
Tôi cảm thấy khó chịu (thọ uẩn)
Tôi biết được đó là tiếng đóng cửa (tưởng uẩn)
Tôi nổi sân trong người (hành uẩn)

Thầy cho con hỏi tiến trình ngũ uẩn xảy ra như thế nào mới đúng ạ? Nếu áp dụng trong khi tu tập thì chỉ nên dừng lại ở thức uẩn thì sân sẽ không phát sanh phải không ạ?
Trong Thiền Tông thì Thức uẩn (cái biết đơn thuần của mắt, tai...) có phải là Chân Tâm (Không thêm-bớt, Không sanh-diệt, Không tăng-giảm, không nhơ-sạch) không ạ?
Con mới tìm hiểu sơ lược về Vi Diệu Pháp con được biết về Tâm và Tâm sở, Tâm trong Vi Diệu Pháp có đồng với Chân Tâm trong Thiền Tông không ạ? Tại sao Chân Tâm trong Thiền Tông không sanh không diệt mà Tâm, Tâm sở trong Vi Diệu Pháp lại có sanh, có diệt ạ?

Con cảm ơn Thầy ạ!

Accepted Answer

Phân biệt qua ngôn từ làm gì cho mệt. Hãy quên hết ngôn từ, con cứ trở về trọn vẹn tỉnh thức với thực tại thân, thọ, tâm, pháp thì con sẽ tự nhận ra đúng trạng thái và diễn biến của tâm, tâm sở..., của sắc, thọ, tưởng, hành, thức v.v... qua đó con sẽ thấy điều gì sinh diệt, điều gì không sinh diệt mà không cần từ ngữ nào. Ngôn từ chỉ đi theo sau để mô tả thấy biết thực mới đúng, còn lấy ngôn ngữ để áp dụng vào thấy biết thì khó có thể thấy được sự thât.

Question 2

Con chào thầy ạ, thầy cho con hỏi, sống trong một môi trường xấu tâm luôn sân hận, bất an, ta nhận ra bất an và trọn vẹn cảm nhận sự bất an đó để tâm an. Hay ta nên tránh xa môi trường xấu đó để không tưới tẩm hạt giống giận dữ, hận thù, khổ đau trong tàng thức ạ?

Accepted Answer

Tuỳ trình độ của con. Nếu thấy ở trong môi trường đó con càng mê muội tham sân hơn thì nên tránh, nếu con thấy môi trường ấy giúp con học ra nhiều sự thật về mình, về người và về cuộc sống nên tâm ngày càng sáng suốt và tự tại hơn thì ở.

Question 3

Con xin đảnh lễ thầy. <p Thưa thầy, xin thầy cho con hỏi, khi con làm việc tay chân như nhổ cỏ, sửa đồ lặt vặt hay làm đồ thủ công con cảm thấy rất bứt rứt. Con không thấy thoải mái, hay nghĩ đến nhưng điều khác... Con không cảm thấy thư thái và tự nhiên. Lúc đầu con tưởng là do tư thế ngồi lưng không thẳng và bụng bị ép làm con không thoải mái nhưng khi con ngồi thẳng lại cũng không hoàn toàn điều chỉnh được trạng thái. Khi con làm việc đầu óc như đọc sách hay ngồi nói chuyện thì không bị thế. Con đã thử nhiều cách khác nhau như thả lỏng, nhắc mình tự nhiên, chú tâm hay thoải mái đều không hiệu quả. <p Xin thầy cho con biết đó là do thói quen hay là con hành sai ở chỗ nào ạ? Hay là con chưa bắt đúng vào "nhịp" của thời điểm đó ạ? Khi con đánh những dòng chữ này với tốc độ nhanh hơn con lại thấy thoải mái hơn là đánh chậm. Nhưng khi con dò lỗi chính tả thì vì đánh nhanh nên sai nhiều quá! Nhịp độ có lẽ nên không nhanh không chậm. <p Con kính đảnh lễ thầy.

Accepted Answer

Có thể do con không thích và không hợp với việc làm chân tay. Con nghiêng về hoạt động lý trí nên khi làm việc với lý trí con thấy thoải mái hơn, còn khi con làm việc tay chân thì tâm thấy bất an, dao động. Người lý trí thường phân vân, bất định nên con thích nhanh hơn chậm.