Q: Con kính đảnh lễ chào ngài Viên Minh! <p Thưa sư, con là một tu sĩ 6 hạ đang ẩn tu tại Thailand. Kính xin ngài hoan hỷ dạy cho con được rõ: Phải hiểu thế nào cho đúng, không bị lọt vào Đoạn Kiến về việc nhập Niết Bàn của Đức Phật. <p Con kính đảnh lễ chào Ngài. <p

Sở dĩ hiểu lầm nhập Niết bàn theo nghĩa đoạn kiến là do hiểu sai chữ Nhập Diệt. Niết bàn chính là Diệt Đế, nhưng chữ diệt này không có nghĩa là diệt tất cả pháp, mà chỉ diệt Tập Đế tức diệt nguyên nhân sinh khổ (ảo tưởng của bản ngã), do đó cũng diệt luôn Khổ Đế (ảo giác của bản ngã). Đức Phật định nghĩa Niết bàn là đoạn tận tham sân si, hay nói cách khác là chỉ diệt cái ngã tham sân si tạo ra nhân khổ quả khổ mà thôi. Vì vậy, mặt khác Ngài dạy Niết bàn là tối thượng lạc (Nibbànam pamam sukham), là bất tử (Amata), là không sinh diệt (Anuppàdavaya) v.v... Trả lời ông Vajja về nghi vấn Niết bàn còn hay mất (thường hay đoạn), đức Phật trả lời là cả bốn khái niệm "còn, mất, vừa còn vừa mất, không còn không mất" đều không áp dụng được cho Niết bàn. Vậy tại sao con không minh sát pháp để thực chứng Niết bàn mà lại muốn hiểu Niết bàn qua khái niệm?

Question 1

Kính thưa Sư. Cho con hỏi: 1. Trong khóa giảng thiền Thầy nói rằng Niết bàn ở trong tâm ta không ở đâu cả. Vậy khi Đức Phật tịch về cõi Niết bàn mà kinh sách thường nói là ở đâu? Theo con nghĩ Niết bàn là 1 cõi mà Đức Phật đã về ở vì Ngài đã thành bậc Chánh Đẳng Chánh Giác thì không thể thành tro bụi được, cũng như bên Bắc Tông quý Thầy nói cõi Cực lạc Tây phương của Đức Phật A di đà vậy. Theo truyền thống Phật Giáo Nguyên Thủy tu như PHẬT sẽ thành PHẬT rồi về đâu? 2. Trong phần mở đầu bài giảng thiền Thầy có nói bà hoàng hậu (con cũng không biết tên) sai người chờ Đức PHẬT kinh hành đến thành trì sẽ chửi Đức PHẬT, mà Ngài vẫn đến, sau cùng giáo hóa được họ. Trong khi đức vua cha của nàng Da du đà la cũng chờ Đức PHẬT đến để chửi mà Ngài lại rẽ sang đường khác vì không muốn đức vua mang thêm nghiệp. Sao con thấy có 2 cách hành xử khác nhau thế. Vì thời giờ eo hẹp con không dám hỏi Thầy trong khóa học. Xin Thầy hoan hỷ chỉ dẫn con. Con cám ơn Thầy.

Accepted Answer

1) Thẳng thắn mà nói thì việc tìm hiểu Niết bàn ở đâu không ích gì cho sự trực nhận thực tại để thoát ly điên đảo mộng tưởng cả. Đã là Phật thì ở đâu mà chẳng là Niêt bàn. Niết bàn được đức Phật định nghĩa là đoạn tận tham, đoạn tân sân, đoạn tận si. Vậy ỏ đâu không có tham sân si ở đó là Niết bàn. Nếu Niết bàn có một chỗ để trụ thì đã không gọi là Vô Sở Trụ hay Vô Thủ Trước Niết bàn rồi. Bậc giác ngộ, thấy Pháp, sống thuận Pháp và thể nhập Pháp tánh nên lấy Pháp giới tánh làm Pháp Thân (Dhammakaya) không còn nương tựa hay bám trụ trên bất cứ tướng nào (Anissito viharati na kinci loke upadiyati). Sở dĩ thầy nói: "Ngay đây không tham sân si là Niết bàn" để mọi người đừng lăng xăng tìm kiếm bên ngoài (vọng ngoại), ở tương lai hay một nơi xa xăm nào đó. Hãy trở về mà thấy (ehipassiko), ngay tại đây (sanditthiko) và bây giờ (akaliko), trên tự thân thực tại (opanayiko) mà mỗi người có thể chứng nghiệm được (paccattam veditabbo vinnuhi). Và đó là lý do vì sao đức Phật dạy chúng ta trở về chánh niệm tỉnh giác ngay nơi thực tại thân tâm này thì ở đó thấy Niết bàn. 2) Câu hỏi thứ hai thì sau khi hỏi anh đã tự trả lời được rồi nên có lẽ không cần phải trả lời nữa phải không?

Question 2

Thưa Thầy, nếu Niết bàn không phải là thường, lạc, ngã, tịnh thì tại sao ta phải quay về với Niết bàn? Con cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Vì Niết bàn là "bổn lai vô nhất vật" thì lấy gì mà thường, lạc, ngã, tịnh? Thường, lạc, ngã, tịnh có thể chỉ là "bách xích can đầu" thôi, nếu không "tấn nhất bộ" nữa (tức buông hết) thì làm sao "Thập phương thế giới hiện toàn chân" được? Trong Niết bàn đã tuyệt sạch mọi khái niệm thì làm gì còn có khái niệm thường, lạc, ngã, tịnh nữa đây? Nếu nói: "không thường không đoạn, không khổ không lạc, không ngã không nhân, không cấu không tịnh" thì còn nghe được. Như vậy chỉ vì được hưởng thường, lạc, ngã, tịnh mà con muốn quay về sao?

Question 3

Con kính đảnh lễ chào ngài Viên Minh! <p Thưa sư, con là một tu sĩ 6 hạ đang ẩn tu tại Thailand. Kính xin ngài hoan hỷ dạy cho con được rõ: Phải hiểu thế nào cho đúng, không bị lọt vào Đoạn Kiến về việc nhập Niết Bàn của Đức Phật. <p Con kính đảnh lễ chào Ngài. <p

Accepted Answer

Sở dĩ hiểu lầm nhập Niết bàn theo nghĩa đoạn kiến là do hiểu sai chữ Nhập Diệt. Niết bàn chính là Diệt Đế, nhưng chữ diệt này không có nghĩa là diệt tất cả pháp, mà chỉ diệt Tập Đế tức diệt nguyên nhân sinh khổ (ảo tưởng của bản ngã), do đó cũng diệt luôn Khổ Đế (ảo giác của bản ngã). Đức Phật định nghĩa Niết bàn là đoạn tận tham sân si, hay nói cách khác là chỉ diệt cái ngã tham sân si tạo ra nhân khổ quả khổ mà thôi. Vì vậy, mặt khác Ngài dạy Niết bàn là tối thượng lạc (Nibbànam pamam sukham), là bất tử (Amata), là không sinh diệt (Anuppàdavaya) v.v... Trả lời ông Vajja về nghi vấn Niết bàn còn hay mất (thường hay đoạn), đức Phật trả lời là cả bốn khái niệm "còn, mất, vừa còn vừa mất, không còn không mất" đều không áp dụng được cho Niết bàn. Vậy tại sao con không minh sát pháp để thực chứng Niết bàn mà lại muốn hiểu Niết bàn qua khái niệm?