Q: Con kính sư! <p Thưa sư, khi con ngồi thiền, khoảng tầm 40 phút, con thấy tâm con định lại, chỉ còn thở, cảm nhận sự thở rất rõ. Rồi đến một mức nào đó, con cảm thấy có một cái gì đó đang quan sát sắc thọ tưởng hành thức trong thân tâm con. Con quan sát 5 uẩn rõ lắm. Như là một người đang ăn quan sát thức ăn vậy. Nó dường như tách ra để quan sát 5 uẩn. <p Vậy thưa sư, cái mà đang quan sát 5 uẩn đó là gì vậy? Có phải là tánh biết nơi con không? Hay đó là cái ta? Cái bản ngã của con? Con tu tập có hiện tượng vậy có đúng không ạ? <p Mong sư hoan hỷ ạ.

Hành như vậy rất tốt. Con có duyên lành vào được định tự tánh tự nhiên sẵn có trong tâm nên con chứng kiến nó đúng hơn là con đạt được nó như cái định do bản ngã tập trung rèn luyện mà hình thành sở đắc. Như thầy thường nói, giới định tuệ vốn đầy đủ trong tự tánh, nên khi con thực chứng được định này thì giới và tuệ tự tánh cũng đồng hành tự nhiên. Đó là lý do vì sao tuệ thấy ngũ uẩn tự đến ngay khi có định. Giới định tuệ này đều xuất phát từ tánh biết, không phải sở đắc của bản ngã. Bản ngã hữu vi tạo tác chính là ngũ uẩn nên nó không quan sát được nó, chỉ có giới định tuệ của tánh biết vô vi vô ngã mới thấy được cái ngã 5 uẩn đang diễn biến mà thôi. Con yên tâm, cứ thế mà tu tập tự nhiên, có gì khả nghi con cứ hỏi thầy, đừng nghi ngờ hay lo ngại gì cả.

Question 1

Kính bạch Thầy, trong câu hỏi của một bạn ngày 23/1/2015: "Cái gì luôn có mặt trong hiện tại?", Thầy trả lời là Giác tánh và Pháp tánh. Thầy cho con hỏi Giác tánh có phải là sở hữu trí tuệ trong 52 sở hữu tâm không và Giác tánh có phải là 4 pháp chân đế Tâm, Sở hữu tâm, Sắc pháp và Niết-bàn không ạ?

Con xin đảnh lễ Thầy.

Accepted Answer

Trí tuệ là yếu tố (tâm sở) nổi bật nhất của giác tánh. Tâm gồm có hai phần: Thể tánh của tâm gọi là giác tánh (tánh biết) và tướng dụng của tâm gồm 121 hiện tượng tâm. Tánh giác và 121 tâm tướng đều hiện hữu với một số tâm sở (trong 52 tâm sở) tương ưng. Kinh Tứ Niệm Xứ chứng minh rằng tánh giác (ứng hiện qua chánh niệm tỉnh giác) có thể thấy được thực tánh sinh diệt của tâm, tâm sở, sắc, và thực tánh vô sinh diệt của Niết bàn. Niết bàn chính là pháp tánh viên mãn nhất mà giác tánh chứng ngộ.

Question 2

Kính thưa Thầy! Như vậy là con cứ tiếp tục theo dõi thân tâm của con như con đã trình pháp với Thầy, cứ theo dõi sự sanh diệt của các pháp cho đến khi nào tánh biết trở nên thanh tịnh và trong sáng có đúng như vậy không Thầy? Khi tánh biết thanh tịnh trong sáng thì tâm cũng thanh tịnh trong sáng phải không Thầy? Con xin cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Tánh biết vốn rỗng lặng trong sáng nhưng khi tâm khởi theo đối tượng thì có thiện, bất thiện, vô nhân, duy tác. Trong những tâm khởi ấy, có tâm hướng ngoại và dính mắc, chấp thủ nên bị vọng động theo tham sân si, đưa đến phiền não khổ đau; có tâm theo hướng Bát Chánh Đạo, thường sáng suốt, định tĩnh, trong lành (vô tham, vô sân, vô si) đưa đến giác ngộ giải thoát, nghĩa là các tâm này không còn bị phan duyên bên ngoài mà đã trở về với tánh biết rỗng lặng trong sáng.

Question 3

Con kính sư! <p Thưa sư, khi con ngồi thiền, khoảng tầm 40 phút, con thấy tâm con định lại, chỉ còn thở, cảm nhận sự thở rất rõ. Rồi đến một mức nào đó, con cảm thấy có một cái gì đó đang quan sát sắc thọ tưởng hành thức trong thân tâm con. Con quan sát 5 uẩn rõ lắm. Như là một người đang ăn quan sát thức ăn vậy. Nó dường như tách ra để quan sát 5 uẩn. <p Vậy thưa sư, cái mà đang quan sát 5 uẩn đó là gì vậy? Có phải là tánh biết nơi con không? Hay đó là cái ta? Cái bản ngã của con? Con tu tập có hiện tượng vậy có đúng không ạ? <p Mong sư hoan hỷ ạ.

Accepted Answer

Hành như vậy rất tốt. Con có duyên lành vào được định tự tánh tự nhiên sẵn có trong tâm nên con chứng kiến nó đúng hơn là con đạt được nó như cái định do bản ngã tập trung rèn luyện mà hình thành sở đắc. Như thầy thường nói, giới định tuệ vốn đầy đủ trong tự tánh, nên khi con thực chứng được định này thì giới và tuệ tự tánh cũng đồng hành tự nhiên. Đó là lý do vì sao tuệ thấy ngũ uẩn tự đến ngay khi có định. Giới định tuệ này đều xuất phát từ tánh biết, không phải sở đắc của bản ngã. Bản ngã hữu vi tạo tác chính là ngũ uẩn nên nó không quan sát được nó, chỉ có giới định tuệ của tánh biết vô vi vô ngã mới thấy được cái ngã 5 uẩn đang diễn biến mà thôi. Con yên tâm, cứ thế mà tu tập tự nhiên, có gì khả nghi con cứ hỏi thầy, đừng nghi ngờ hay lo ngại gì cả.