Tất cả chủ đề Hỏi Đáp

tánh biết & tướng biết

221 câu · trang 7/74

Bạch thầy, tánh biết luôn có sẵn trong mỗi con người chúng ta, khi ta tham, sân, si, nếu chánh niệm ta biết ta tham, ta sân, ta si. Ngược lại, nếu ta chánh niệm ta vẫn biết ta không tham, không sân, không si. Vậy tánh biết về bản chất là gì? nó thuộc về tâm nào trong các loại tâm, muốn cho nó khỏe mạnh mình nên cho nó ăn thức ăn gì? Sao con rối quá. Mong thầy từ bi giảng cho con. Đội ơn Thầy!

Tánh biết chính là bản chất của tâm, vì tâm có nghĩa là biết pháp, hay nói cách khác cụ thể hơn là danh biết sắc. Tánh biết không những có mặt trong tất cả tâm hữu thức mà còn bao gồm cả phần hoạt động của bhavanga - tiềm thức và vô thức. Vậy tất cả các loại tâm biểu hiện ra ngoài thuộc về tánh biết chứ không phải tánh biết thuộc về loại tâm nào. Cũng như tất cả các loại sóng đều thuộc tánh nước chứ không phải tánh nước thuộc về loại sóng nào.

Nhưng sao con lại muốn định nghĩa tánh biết là gì, trong khi mỗi ngày con vẫn dùng nó? Đừng quan tâm nó là gì, có hay không, mà đơn giản là chỉ cần trở về trọn vẹn trong sáng với thực tại thì lập tức ngay đó tánh biết liền biết pháp hoàn toàn trung thực. Nhưng nếu con khởi lên ý muốn định danh tánh biết thì liền bị cái ta lý trí che lấp chẳng khác nào mây đen che vầng nhật nguyệt!

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Kính bạch Thầy!

Con là một Phật tử. Từ trước đến nay con chưa bao giờ thử hành thiền lần nào. Con may mắn được nghe Pháp Thầy giảng trên mạng, và con thấy phương pháp thiền Thầy hướng dẫn thật tiện ích vì nó mọi lúc, mọi nơi.

Thầy ơi, khi con ngồi đọc sách, tâm con tự nhiên thất niệm, khoảng một vài giây thì con sực tỉnh rồi ngắm (vẫn nhận biết là nhìn nhưng hơi mơ hồ, nhanh quá không thấy được sự sinh diệt của nó) cái suy nghĩ phóng dật đó. Rồi ngắm không biết đã trọn vẹn chưa thì nghe tiếng xe ở đâu đi qua, tâm con lại hướng qua tiếng xe đó. Nó cứ liên tục như thế bằng những đối tượng khác xung quanh, nhiều khi đọc cuốn sách có một đoạn mà mấy cũng không xong. Không biết cái tâm chụp bắt loạn xạ thế có đúng phương pháp không ạ? Đôi khi con nghĩ "cái nhìn ngắm đối tượng một cách tự nhiên" không phải dễ chút nào. Xin cho con một lời khuyên khi "sự nhìn ngắm đối tượng một cách tự nhiên" còn mập mờ ạ.

Con cảm ơn Thầy.

Nếu con khởi tâm nhìn ngắm một pháp thì pháp đó trôi qua mất rồi, huống chi ngắm kỹ nữa thì khó mà thấy pháp như nó đang là được. Tánh biết thấy pháp là việc tự nhiên nên nó không cần dụng ý dụng công, chỉ có "người muốn biết" mới có dụng ý và phải dụng công. "Người muốn biết" chính là cái ta ảo tưởng, khi nó xen vào tánh biết thì cái biết trở nên chủ quan và trì trệ, khó thấy được pháp như nó đang là.

Cứ để tâm tự nhiên mà thấy thì tánh biết tự biết điều chỉnh cái thấy cho thích nghi với mọi đối tượng của nó. Đừng cố gắng nhìn, nghe... để nắm bắt điều gì vì lúc đó khái niệm đã xen vào, mà khái niệm đi trước thì cái thấy bị trì trệ và không còn trung thực được nữa nên cái thấy không thể đồng nhất với pháp trên tính chất chỉ có duy nhất tại đây và bây giờ (thời, vị và tính) của nó. Tự nhiên, vô tâm (không trước ý) và giản dị là bí quyết mà cũng là phẩm chất của tánh biết đối với vạn pháp.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.

Kính thưa Thầy! Xin Thầy cho con hiểu thêm. Khi tâm rỗng lặng, trong sáng thì mình thấy rõ, thấy đúng sự thật, thì trí tuệ tự nó phát sáng, tự nó sẽ cho ta biết phải làm gì với thực tại hiện tiền, phải không Thầy? Nếu vậy thì con nghĩ với tâm rỗng lặng vô tham, vô sân, vô si của mọi người như tờ giấy trắng như nhau, như vậy trí tuệ của mọi người đều bằng nhau cả, không ai thông minh, trí tuệ hơn ai sao! Nhưng thực tế con thấy không phải vậy. Con không hiểu vì sao cùng với tâm rỗng lặng, mà mỗi người lại trí tuệ khác nhau, trí tuệ do đâu mà có? Hiểu được bản chất của trí tuệ thì dễ dàng phát huy trí tuệ hơn phải không Thầy? Con xin tri ân Thầy đã giúp con thêm hiểu biết!

Bản chất của tánh biết rỗng lặng trong sáng thì giống nhau, trí tuệ này được gọi là vô sư trí. Còn trí tuệ do trải nghiệm, chiêm nghiệm và học hỏi từ pháp thì tuỳ căn cơ trình độ khác nhau, trí tuệ này gọi là hậu đắc trí.

Trao đổi

Đăng nhập để cùng trao đổi về câu này.