Q: Con chào sư ạ.<p Con đã tu thiền quán (tứ niệm xứ, minh sát) được hơn một tuần nay. Con thấy con nhạy bén hơn, khi mọi sự vật hiện tưởng đến với con, con biết nó như thế nào. Nhưng con cảm thấy tâm con phải chạy quan sát cái này rồi cái kia. Chạy lung tung để quan sát nó. Vậy có phải tâm con bị lăng xăng không ạ? Con tu tập mới đầu con thấy đầu con hơi nhức. Chắc vì con tu thiền phải quan sát nhiều nên đau dầu. Vậy có đúng không ạ? Và từ khi tu tập đến giờ con ngủ không được thẳng giấc. Cứ một chút dậy. Trong mơ con có cảm giác suy nghĩ lung tung, con dậy con lại quán và nhận biết chúng. Rồi con lại ngủ. Rồi nhiều lúc con tỉnh dậy vì con mơ những cái không trong sạch, con lại quan sát nó mới ngủ tiếp. Như vậy con tu tập đã đúng hay con bị hoang tưởng sư. <p Kinh mong sư chị dạy cho con để con tu tập ạ. Sadhu sadhu.

Tu như vậy chưa đúng nên mới sinh ra căng thẳng, khó ngủ và khi ngủ mới có nhiều giấc chiêm bao. Trong quan sát con còn cố gắng chủ quan, nghĩa là dụng công quan sát với "cái ngã ý thức" chứ chưa phải là sự quan sát tự nhiên của tánh biết với chánh niệm tỉnh giác rất thoải mái hồn nhiên, không ý đồ, không mục đích, chỉ duy thấy biết mà thôi. "Cái ngã ý thức" luôn lăng xăng tìm kiếm đối tượng để quan sát, nên mới căng thẳng và dồn ép, trong đó luôn bị đẩy đi bởi ý đồ đàng sau, và bị lôi kéo bởi mục tiêu phía trước. Trong khi minh sát là buông mọi ý đồ thúc đẩy đàng sau và mọi lý tưởng kéo lôi phía trước, chỉ trọn vẹn trong sáng với thực tại đang đến đi tự nhiên, không dụng công kiếm tìm, chọn lựa, hay chạy đôn chạy đáo từ đối tượng này qua đối tượng khác gì cả, vì chỉ phí sức, mất công và tạo nhiều dị ứng (như căng thẳng, mất ngủ, chiêm bao...) Nên vào mục Pháp Thoại trang web này mở nghe những bài giảng hướng dẫn thiền để nắm vững nguyên lý mới hành. Hành sai chỉ mất thời gian điều trị lại rất khó.

Q: Con chào thầy ạ! Thưa thầy con lại có 1 câu hỏi nữa muốn hỏi thầy ạ! Thưa thầy khi con ngồi thiền, con vẫn quan sát ... đến giai đoạn cơ thể con bắt đầu đau , con vẫn quan sát, đau những điểm nào, những chỗ nào cứ từ từ lên rồi lại diệt, sau đó con tự nhiên không chịu được nữa lúc đó vọng tưởng quấy rầy làm 1 sát na con bị lung lay, rồi con buông lúc đó con vẫn biết nhưng chắc cái định của con hết năng lượng, sau đó con ngồi lại ngay thì cái đau đó không còn. Vậy thưa thầy lấy cái đau để đo định lực có đúng không ạ? Tại vì con đang có câu hỏi mà con chưa thỏa mãn là vì nếu mình sống với tánh biết an nhiên vô sự thì việc thiền hay không thiền thì cũng vậy, ngược lại là tại sao các vị sư thầy ngồi được rất chi là lâu, chắc là do sự rèn luyện chịu được cái đau và không mất đi chánh niệm nên chiến thắng được cái đau và không dính mắc vào cái đau nữa. Và do cái bản ngã lăng xăng tạo tác của con khiến con viết những dòng chữ này cho thầy nhưng con viết trong tâm trạng bình thường an nhiên, vô sự, không dính mắc đó chỉ là con làm chủ được pháp, còn ý nghĩa của câu hỏi là con chỉ hỏi để mình có thêm kiến thức mở rộng tầm nhìn thôi ạ, nhờ thầy đi trước chỉ giúp cho con ạ. Con xin cảm ơn thầy ạ.

Không đau do ngồi lâu quen dần với cái đau không có ý nghĩa gì với thiền cả. Thiền là đau vẫn biết đau mà tâm không đối kháng, không loại bỏ hay chấp nhận. Khi thực sự chánh niệm tỉnh giác thì đau và không đau đều giống nhau trước tâm thấy biết. Một người kiên trì rèn luyện để đến lúc có thể vượt qua cơn đau dễ dàng thì ý chí người đó tăng cao nhưng đồng thời cái ngã cũng tăng cao, đó là cái ngã ý chí chứ không phải định lực, niệm lực hay tuệ lực gì cả. Mục đích của thiền không phải để được an nhiên vô sự (trạng thái) mà là để thấy vô thường, khổ, vô ngã nhưng tâm vẫn an nhiên vô sự (thái độ).

Q: Thầy Quý Kính, Con kính lời thăm Thầy luôn được pháp thể khinh an.<p Kính bạch Thầy,<p Con có chia sẻ “Lá thư thầy trò 59” cho một chị bạn Đạo, để giúp chị ấy hiểu rõ về chữ Chánh Định trong Bát Chánh Đạo.<p Chị ấy chưa thông suốt được ý nghĩa Thầy đã chỉ bày. Chị ấy nhờ con thỉnh Thầy giải thích thêm về định nghĩa của Đức Phật đã ghi trong Trường Bộ Kinh, số 22. Con xin phép Thầy cho con chép lại đoạn kinh đó dưới đây để Thầy xem cho tiện:<p "Này các Tỷ kheo, thế nào là Chánh định? Này các Tỷ kheo, ở đây Tỷ kheo ly dục, ly ác bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm, với tứ. Tỷ kheo ấy diệt tầm, diệt tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Tỷ kheo ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba. Tỷ kheo ấy xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các Tỷ kheo, như vậy gọi là Chánh định".<p Chúng con cám ơn Thầy.

Tứ Thiền bát định của ngoại đạo khác với chánh định ở chỗ ngoại đạo muốn đắc thiền như vậy để củng cố bản ngã, để hưởng thiền lạc và thần thông vì vậy vẫn còn vô minh ái dục, hữu vi hữu ngã. Trong khi đó chánh định khởi đầu đã là "ly dục, ly bất thiện pháp" nên tâm buông xả mà định một cách tự nhiên vô vi vô ngã.

Question 1

Con chào sư ạ.<p Con đã tu thiền quán (tứ niệm xứ, minh sát) được hơn một tuần nay. Con thấy con nhạy bén hơn, khi mọi sự vật hiện tưởng đến với con, con biết nó như thế nào. Nhưng con cảm thấy tâm con phải chạy quan sát cái này rồi cái kia. Chạy lung tung để quan sát nó. Vậy có phải tâm con bị lăng xăng không ạ? Con tu tập mới đầu con thấy đầu con hơi nhức. Chắc vì con tu thiền phải quan sát nhiều nên đau dầu. Vậy có đúng không ạ? Và từ khi tu tập đến giờ con ngủ không được thẳng giấc. Cứ một chút dậy. Trong mơ con có cảm giác suy nghĩ lung tung, con dậy con lại quán và nhận biết chúng. Rồi con lại ngủ. Rồi nhiều lúc con tỉnh dậy vì con mơ những cái không trong sạch, con lại quan sát nó mới ngủ tiếp. Như vậy con tu tập đã đúng hay con bị hoang tưởng sư. <p Kinh mong sư chị dạy cho con để con tu tập ạ. Sadhu sadhu.

Accepted Answer

Tu như vậy chưa đúng nên mới sinh ra căng thẳng, khó ngủ và khi ngủ mới có nhiều giấc chiêm bao. Trong quan sát con còn cố gắng chủ quan, nghĩa là dụng công quan sát với "cái ngã ý thức" chứ chưa phải là sự quan sát tự nhiên của tánh biết với chánh niệm tỉnh giác rất thoải mái hồn nhiên, không ý đồ, không mục đích, chỉ duy thấy biết mà thôi.

"Cái ngã ý thức" luôn lăng xăng tìm kiếm đối tượng để quan sát, nên mới căng thẳng và dồn ép, trong đó luôn bị đẩy đi bởi ý đồ đàng sau, và bị lôi kéo bởi mục tiêu phía trước. Trong khi minh sát là buông mọi ý đồ thúc đẩy đàng sau và mọi lý tưởng kéo lôi phía trước, chỉ trọn vẹn trong sáng với thực tại đang đến đi tự nhiên, không dụng công kiếm tìm, chọn lựa, hay chạy đôn chạy đáo từ đối tượng này qua đối tượng khác gì cả, vì chỉ phí sức, mất công và tạo nhiều dị ứng (như căng thẳng, mất ngủ, chiêm bao...) Nên vào mục Pháp Thoại trang web này mở nghe những bài giảng hướng dẫn thiền để nắm vững nguyên lý mới hành. Hành sai chỉ mất thời gian điều trị lại rất khó.

Question 2

Con chào thầy ạ!

Thưa thầy con lại có 1 câu hỏi nữa muốn hỏi thầy ạ!

Thưa thầy khi con ngồi thiền, con vẫn quan sát ... đến giai đoạn cơ thể con bắt đầu đau , con vẫn quan sát, đau những điểm nào, những chỗ nào cứ từ từ lên rồi lại diệt, sau đó con tự nhiên không chịu được nữa lúc đó vọng tưởng quấy rầy làm 1 sát na con bị lung lay, rồi con buông lúc đó con vẫn biết nhưng chắc cái định của con hết năng lượng, sau đó con ngồi lại ngay thì cái đau đó không còn. Vậy thưa thầy lấy cái đau để đo định lực có đúng không ạ? Tại vì con đang có câu hỏi mà con chưa thỏa mãn là vì nếu mình sống với tánh biết an nhiên vô sự thì việc thiền hay không thiền thì cũng vậy, ngược lại là tại sao các vị sư thầy ngồi được rất chi là lâu, chắc là do sự rèn luyện chịu được cái đau và không mất đi chánh niệm nên chiến thắng được cái đau và không dính mắc vào cái đau nữa. Và do cái bản ngã lăng xăng tạo tác của con khiến con viết những dòng chữ này cho thầy nhưng con viết trong tâm trạng bình thường an nhiên, vô sự, không dính mắc đó chỉ là con làm chủ được pháp, còn ý nghĩa của câu hỏi là con chỉ hỏi để mình có thêm kiến thức mở rộng tầm nhìn thôi ạ, nhờ thầy đi trước chỉ giúp cho con ạ. Con xin cảm ơn thầy ạ.

Accepted Answer

Không đau do ngồi lâu quen dần với cái đau không có ý nghĩa gì với thiền cả. Thiền là đau vẫn biết đau mà tâm không đối kháng, không loại bỏ hay chấp nhận. Khi thực sự chánh niệm tỉnh giác thì đau và không đau đều giống nhau trước tâm thấy biết. Một người kiên trì rèn luyện để đến lúc có thể vượt qua cơn đau dễ dàng thì ý chí người đó tăng cao nhưng đồng thời cái ngã cũng tăng cao, đó là cái ngã ý chí chứ không phải định lực, niệm lực hay tuệ lực gì cả. Mục đích của thiền không phải để được an nhiên vô sự (trạng thái) mà là để thấy vô thường, khổ, vô ngã nhưng tâm vẫn an nhiên vô sự (thái độ).

Question 3

Thầy Quý Kính,

Con kính lời thăm Thầy luôn được pháp thể khinh an.

Kính bạch Thầy,

Con có chia sẻ “Lá thư thầy trò 59” cho một chị bạn Đạo, để giúp chị ấy hiểu rõ về chữ Chánh Định trong Bát Chánh Đạo.

Chị ấy chưa thông suốt được ý nghĩa Thầy đã chỉ bày. Chị ấy nhờ con thỉnh Thầy giải thích thêm về định nghĩa của Đức Phật đã ghi trong Trường Bộ Kinh, số 22.

Con xin phép Thầy cho con chép lại đoạn kinh đó dưới đây để Thầy xem cho tiện:

"Này các Tỷ kheo, thế nào là Chánh định? Này các Tỷ kheo, ở đây Tỷ kheo ly dục, ly ác bất thiện pháp, chứng và trú Thiền thứ nhất, một trạng thái hỷ lạc do ly dục sanh, với tầm, với tứ. Tỷ kheo ấy diệt tầm, diệt tứ, chứng và trú Thiền thứ hai, một trạng thái hỷ lạc do định sanh, không tầm, không tứ, nội tĩnh nhất tâm. Tỷ kheo ấy ly hỷ trú xả, chánh niệm tỉnh giác, thân cảm sự lạc thọ mà các bậc Thánh gọi là xả niệm lạc trú, chứng và trú Thiền thứ ba. Tỷ kheo ấy xả lạc, xả khổ, diệt hỷ ưu đã cảm thọ trước, chứng và trú Thiền thứ tư, không khổ, không lạc, xả niệm thanh tịnh. Này các Tỷ kheo, như vậy gọi là Chánh định".

Chúng con cám ơn Thầy.

Accepted Answer

Tứ Thiền bát định của ngoại đạo khác với chánh định ở chỗ ngoại đạo muốn đắc thiền như vậy để củng cố bản ngã, để hưởng thiền lạc và thần thông vì vậy vẫn còn vô minh ái dục, hữu vi hữu ngã. Trong khi đó chánh định khởi đầu đã là "ly dục, ly bất thiện pháp" nên tâm buông xả mà định một cách tự nhiên vô vi vô ngã.